در مصائب تبلیغ کتاب

تبلیغ کتاب واقعا سخت است. تبلیغ کتاب با بسیاری از کالاهای دیگر تفاوت ماهوی دارد. اگر با نگاه اقتصادی هم بخواهیم به کتاب نگاه کنیم و آن را به عنوان یک کالا به فروش برسانیم بهرحال اتفاقی باید بی‌افتد که با سایر کالاها تفاوت دارد؛ اینکه برای تبلیغ یک کالا شما باید محصول خود را معرفی کنید.

کد خبر: ۴۳۵۴۶۹

تاریخ: ۲۶ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۱۱:۱۱

به گزارش ایران اکونومیست، نمایشگاه کتاب علاوه بر کارایی‌اش برای نمایش و عرضه کتاب، بهترین فرصت برای بحث‌هایی پیرامون کتاب و فرهنگ است از این رو معاونت امور مطبوعاتی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز از این فرصت استفاده کرده و فضایی را آماده کرده تا علاوه بر ارائه نشریات تخصصی که به نوعی هم‌خانواده کتاب هستند، موضوعات پیرامون کتاب را به چالش بکشد و به بحث بگذارد. نتیجه یکی از این نشست‌ها گپ و گفتی با روزنامه‌نگاری که الان مدیر انتشارات جام جم هست که طرح موضوعات مختلفی پیرامون کتاب از زبان مهدی قزلی بیان می شود:

درباره خودش

مهدی قزلی روزنامه‌نگاری بود که کار او از نوشتن در نشریات دانشجویی آغاز شد و در روزنامه‌ها و نشریات مختلف ادامه داشت تا سردبیری نشریاتی چون همشهری آیه و همشهری داستان. به گفته خودش داستان‌نویسی از ابتدا جزو علایقش بوده که بعدها باعث نگارش کتاب‌هایی چون «پنجره تشنه»، «جای پای جلال» و «شریان مکران» شد.

حالا این روزنامه‌نگارِ نویسنده، مدیر انتشارات جام جم شده است و خیلی‌ها منتظر اتفاق خاصی در حوزه نشر کتاب از این آدم در این جایگاه هستند. گپ و گفت با او درباره همین موقعیت است که می‌خوانید:

کتاب باید کتاب باشد

روز اولی که به موسسه جام‌جم دعوت شدم نه برای مدیریت انتشارات بلکه برای مشورت دعوت شدم. حرف روز اول من هم همین بود که موضوعات جذابی هست که کمتر کسی سراغ آنها می‌رود؛ نانفیک‌شن‌ها، سفرنامه‌ها، گزارش‌ها و قالب‌های جدیدی که هم جنبه‌های ماندگارانه دارند هم با اصل روزنامه و رسانه بی‌ربط نیستند و هم جذابیت خاص خودش را دارد.

این مشورت تبدیل شد به اعتماد مدیرعامل وقت موسسه جام جم و من کارم را در انتشارات جام جم آغاز کردم و الان با ۱۵ کتاب مواجهیم که از خانواده ادبیات هستند اما نه ادبیات مبتنی بر تخیل. این ۱۵ کتاب که با استقبال خیلی خوبی هم مواجه شده است با این نگاه تولید شده و حاصل گپ و گفت‌ با نویسندگانی است که بعضی‌ها بسیار پرتجربه و بعضی هم کتاب اولی بودند.

یک روش خیلی قدیمی اما جدید در تبلیغ کتاب

تبلیغ کتاب واقعا سخت است. در تبلیغ کتاب، من به این نقطه رسیدم که با تبلیغ بسیاری از کالاهای دیگر تفاوت ماهوی دارد. اگر با نگاه اقتصادی هم بخواهیم به کتاب نگاه کنیم و آن را به عنوان یک کالا به فروش برسانیم بهرحال اتفاقی باید بی‌افتد که با سایر کالاها تفاوت دارد؛ اینکه برای تبلیغ یک کالا شما باید محصول خود را معرفی کنید اما برای اینکه مخاطب و مشتری خود را برای خرید یک کتاب ترغیب کنی باید مخاطب را اغناء کنی. حالا من چطور می توانم مخاطبم را اغناء کنم؟ این نکته را باید بدانیم که آدم‌ها اغناء نمی‌شوند مگر توسط کسی که به او اعتماد دارند. تا جایی هم که من می‌دانم، سیستم ایجاد اعتماد در جامعه ما هم سینه به سینه است. پس ما برای تبلیغ کتاب باید یک عده که افراد زیادی به آنها اعتماد دارند را ایجاب کنیم تا سایرین را در مورد یک کتاب خاص اغناء کنند.

مسئله مردم

عرصه کتاب در کشور ما زیادی روشنفکری شده است. (منظور و تعریف من از روشنفکری هر چیزی است که از بدنه مردم فاصله گرفته. چه در موضوع دین باشد چه در حوزه فرهنگ و ادبیات غرب) مثلا مسئله کتاب «ویولن‌زن روی پل» اعتیاد است که شاید بالغ بر ۲۰ میلیون نفر به یک شکلی با این مسئله درگیر هستند ولی کمتر کسی با یک نگاه درست کتابی درباره این موضوع منتشر کرده است. شاید باورتان نشود که یک نفر از بوی مصرف مواد مخدر همسایه پایینی خود زجر می‌کشیده و این کتاب را تهیه کرده و گذاشته است روی جاکفشی خانه همسایه‌اش. یا دختری با دفتر نشر ما تماس گرفت و گفت که کاش این کتاب را به دست پدر من برسانید تا بفهمد که خواستگارهای من به چه دلیل با من ازدواج نمی‌کنند و دارم تبدیل می‌شوم به یک دختر مجرد قطعی. این یک مسئله است که واقعا مسئله مردم است و ناشر کتاب باید به این موضوعات بپردازد.

مصائب یک خبرنگار کتاب

در همکاری و همیاری کتاب و خبر باید به این نکته توجه کنیم که اولا یک خبرنگار حوزه کتاب مگر در ماه چند کتاب می‌تواند بخواند که بخواهد درباره آن کار رسانه‌ای انجام دهد؟ اگر هفته‌ای یک کتاب هم بخوانند در ماه چهار محتوای رسانه‌ای می‌تواند تولید کند که اولا صرفه اقتصادی برای او و رسانه‌اش ندارد و ثانیا اتفاق بزرگی در حوزه نشر نمی‌افتد ثالثا باید با خواندن یک کتاب آن را بفهمد که یعنی خودش یک کار تخصصی است و کار هر کسی نیست. پس یک مشکل بزرگ همین عدم تناسب کار خبری بر روی این محصول است. نکته بعدی اینکه اصولا رابطه خبرنگار با نویسنده یک رابطه مناسب نیست و همیشه با هم دعوا دارند. شاید به خاطر اینکه کتاب‌خواندن اقتضائاتی دارد که باعث می‌شود نویسندگان و خبرنگاران با هم کنار نیایند.

یک موضوع دیگر هم وجود دارد؛ اینکه برخی همکاران رسانه‌ای‌ام به خصوص نسل جدیدتر فقط روش روزنامه‌نگاری نشسته را انتخاب کرده‌اند. یادشان می‌رود که باید بایستند و یک مسئله را دنبال کنند و به نتیجه برسانند. برخی اهالی رسانه نشسته‌اند تا خبر خودش بیاید و التماس کند تا منتشرش کنند.

سی‌وسومین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب در یک نگاه

سی‌وسومین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب سه شنبه ۲۰ اردیبهشت با حضور محمد مهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزیر کشور لبنان، متولیان و دست اندرکاران فرهنگی کشور و ناشران ۳۰ کشور در مصلای امام خمینی (ره) طی آیینی گشایش یافت.

این رویداد با حضور ۱۷۰۰ ناشر در محیط مصلی به شکل حضوری و ۱۱۰۰ ناشر در فضای مجازی کار خود را از صبح روز چهارشنبه ۲۱ اردیبهشت آغاز کرد.

نمایشگاه سی‌وسوم کتاب تهران به روایت آمار

طبق آخرین داده‌های خانه کتاب و ادبیات ایران، کتاب‌های ۱۷۰ ناشر خارجی در این دوره از نمایشگاه ارائه خواهد شد و حدود ۵۰ مهمان‌ از ۳۰ کشور جهان، از این رویداد فرهنگی بازدید خواهند کرد.

ناشران شناخته شده جهانی از ۳۲ کشور حضور فعالانه‌ای در نمایشگاه امسال دارند. از جمله این ناشرانی می‌توان به فعالان عرصه نشر از کشورهایی چون سوئیس، هند، هنگ کنگ، ترکیه، ایتالیا، فرانسه، چین، کره جنوبی، بوسنی و هرزه گوین، افغانستان، سوریه، لبنان، پاکستان، تونس، قطر، عراق، کویت، بحرین، عمان، مصر، آذربایجان، تاجیکستان، روسیه، صربستان، مکزیک، انگلستان، استرالیا، هلند، آمریکا، آلمان، اسپانیا اشاره کرد.

سی‌وسومین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از ۲۱ تا ۳۱ اردیبهشت ماه همه روزه از ساعت ۱۰ تا ۲۰ در مصلی امام خمینی(ره) پذیرای علاقه مندان، مخاطبان و دوستداران یار مهربان در این رویداد بزرگ فرهنگی کشور است.