میرطاهر: تحریم‌ها علیه روسیه شمشیر دو لبه است

یک کارشناس مسایل بین‌الملل با بیان اینکه "جنگ اوکراین از مهم‌ترین پدیده‌های قرن ۲۱ است و به تغییر ماهیت، ساختار و روندها در نظام بین‌الملل منجر می‌شود" گفت: جنگ اوکراین یک نقطه عطف است و معتقدم آمریکا می‌خواهد برای تضغیف و انزوای هر چه بیشتر روسیه از این فرصت استفاده کند.

کد خبر: ۴۳۳۱۴۷

تاریخ: ۲۳ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۰۴:۳۲

سیدرضا میرطاهر در گفت‌وگو با ایران اکونومیست با اشاره به تحولات و طولانی شدن بحران اوکراین با بیان این‌که "یکی از دلایل اصلی عدم توفیق روسیه در جنگ با اوکراین، عدم محاسبه درست مسکو درباره نقش و حمایت غرب از اوکراین بوده است " گفت: روس‌ها با توجه به تجربه گرجستان بر این گمان بودند که غرب مداخله فعال به نفع اوکراین با توجه به اوضاع سال ۲۰۲۱ در آمریکا و ناتو و عقب نشینی از افغانستان نمی کند اما الان نشان داده که این محاسبه روس‌ها نادرست بوده است. بالعکس شاهد هستیم که غرب دنبال این است که هر چه زودتر برای تضعیف روسیه و توانمندی نظامی و اقتصادی و سیاسی آن از فرصت جنگ اوکراین استفاده کند و روسیه را از یک قدرت مدعی بین‌المللی به یک قدرت منطقه‌ای ضعیف تبدیل کند.

وی ادامه داد: روس‌ها به این جمع بندی رسیدند که اکنون روسیه با بلوک غرب در جنگ است و نظامیان اوکراین با حمایت اروپا و توان نظامی آمریکا در حال جنگ با روسیه هستند. سیل تجهیزات نیمه سنگین و سنگین به سمت اوکراین از سوی غرب سرازیر شده است. دبیرکل ناتو اعلام کرده بود که بلوک غرب ۸ میلیارد دلار سلاح در اختیار اوکراین قرار داده است و به نظر می آید این روند در حال تقویت است، مخصوصا با ارایه طرح ۳۳ میلیارد دلاری از سوی بایدن به کنگره که این کشور را متضمن کمک‌های امنیتی و نظامی به اوکراین می‌کند.

این کارشناس مسایل بین‌الملل تصریح کرد: این نشان می دهد که آمریکا روی جنگ اوکراین سرمایه‌گذاری کرده است. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده بود که شکست راهبردی روسیه را دنبال می کنند از این رو باید گفت که بحران اوکراین برای آمریکا یک امتیاز محسوب می شود و حتی اروپا هم به همین دلیل خواهان ادامه جنگ است؛ آنها فهمیدند روسیه دارای نقاط ضعف زیادی است و از این رو تلاش دارند تا هر چه بیشتر آن را تضعیف کنند.

میرطاهر گفت: مقولاتی از جمله فرماندهی، کنترل، اطلاعات و رایانه اموری هستند که در جنگ‌های قرن ۲۱ سرنوشت ساز هستند و روس‌ها به نظر نقاط ضعف زیادی در این زمینه‌ها دارند. از طرفی روس‌ها قادر نیستند که بر نقاط قوت اوکراین به ویژه توانمندی پهپادی آنها فائق بیایند. معتقدم بعد از سه ماه دیگر روشن شده است که توازن جنگ به ضرر روسیه در حال تغییر است. برتری اطلاعاتی اوکراین در این مدت قابل توجه است که البته از ابتدا تا کنون اوکراین از حمایت کامل و پشتیبانی کامل ناتو و آمریکا بهره‌مند شده است. ضعف اطلاعاتی روس‌ها و عدم توانایی آنها با اقدامات غرب کفه جنگ را به نفع اوکراین تغییر داده است و تداوم این وضعیت روسیه را متحمل شکست های بیشتر می کند.

وی ادامه داد: روس‌ها آشکارا از هدف اولیه خود برای حمله به اوکراین انصراف دادند و اکنون باید بین این‌که نقاط متصرفی خود در جنوب اوکراین و دونتسک و لوهانسک را حفظ کند یا تصمیم به عقب‌نشینی بگیرد، انتخاب کند در غیر این صورت در آینده دشواری زیادی پیدا می‌کند.

این کارشناس مسایل بین‌الملل گفت: روند جنگ در اوکراین فرساینده برای روسیه و تقویتی به نفع اوکراین است. به هر حال جنگ هزینه زیادی دارد و با وجود تحریم‌های شدید علیه روسیه، مشخص نیست که مسکو تا چه زمان می تواند به پشتیانی مالی و لجستیکی این جنگ ادامه دهد و این مساله مهم که ذخایر تسلیحاتی تا کی پاسخ گو است، مشخص نیست. اگر روس ها زودتر اقدام موثر انجام ندهند یا جنگ را پایان ندهند در آینده با مشکلات بیشتری مواجه می شوند و این مساله به پاشنه آشیل پوتین تبدیل می‌شود.

میرطاهر در پاسخ به این که با شرایط فعلی پس آمریکا آنقدر در نقطه قوت و قدرت است که برای توافق برجام عجله‌ای ندارد؟ اظهار کرد: آمریکا در دوران ترامپ و نیز بایدن بر این مساله تاکید داشتند که دو قدرت مهم روسیه و چین تهدید آمریکا هستند و از این دو قدرت به عنوان قدرت‌های تجدیدنظر طلب یاد کردند. در این منازعه طولانی آمریکا با چین با ابزار اقتصادی برخورد کرده است و درباره روسیه دولت بایدن از ابتدا موضع خصمانه اتخاذ کرده بود و فشار علیه روسیه در اعمال انواع تحریم و کاهش سطح روابط را کلید زد و جنگ اوکراین نقطه عطف در این زمینه شد.

وی ادامه داد: در کنار حمایت مالی و لجستیکی از اوکراین، یکی از اقدامات خصمانه دیگر غرب علیه روسیه اعمال بی سابقه‌ترین تحریم‌ها علیه روسیه بوده است که تمامی ابعاد حیات بین‌المللی روسیه را هدف قرار داد.

این کارشناس مسایل بین‌الملل در عین حال خاطرنشان کرد: اما مساله تحریم آمریکا علیه روسیه در بحث اوکراین با یک نقطه ضعف مواجه است؛ تحریم علیه روسیه یک شمشیر دو لبه است. شاهد هستیم که به دلیل تحریم و محدودیت‌های ترانزیت انرژی و کالاهای استراتژیک، جهان در آستانه یک قحطی است.

میرطاهر گفت: در اینجا نقش کشورهای نفت خیر از جمله ایران و ونزوئلا پررنگ می‌شود و حتی توسط کشورهای ایران و ونزوئلا  دارند به تدریج اروپا را قانع می‌کنند که با تحریم کامل نفتی روسیه آن را از درآمد سرشار نفتی اش محروم کنند تا گام بعدی هم تحریم گاز روسیه باشد. اما مخالف‌هایی در اروپا از جمله مجارستان و بلغارستان با تحریم نفتی و گازی روسیه وجود دارند.

وی تصریح کرد: فراموش نکنیم که شاید آنجایی که مساله اوکراین با برجام یا مسایل دیگر گره می‌خورد در حوزه انرژی است اما وقتی این مساله را بتوانند مدیریت کنند دیگر به ایران و دیگران هم نیاز ندارند. در هر حال الان زمان مناسبی است که آنها می خواهند کشورهایی که تا الان از زنجیره تولید و فروش نفت و گاز خارج بودند را وارد صحنه کنند مثل ایران و ونزوئلا و شاید رسیدن به توافق با ایران در برجام این‌جا قابل توجه و معنادار می‌شود، هر چند شواهد نشان می دهد موانع زیادی برای رسیدن به این مساله وجود دارد.