چالش‌های توسعه‌نیافتگی زنجیره محصولات کودک و نوجوان بررسی شد

سومین نشست اقتصاد فرهنگ با حضور جمعی از سازمان‌ها و نهادهای دولتی و خصوصی در وزارت ارشاد اسلامی برگزار شد، در این نشست سفارش‌های فرهنگی و چالش‌های توسعه‌نیافتگی زنجیره محصولات کودک و نوجوان مورد بررسی قرار گرفت.

کد خبر: ۴۳۲۹۹۴

تاریخ: ۲۲ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۱۸:۲۱

به گزارش ایران اکونومیست، سومین جلسه از سلسله جلسات هفته اقتصاد بازارپردازی فرهنگی به منظور حضور مؤثر در همآورد بازارپردازی تهران برای فراهم‌ساختن فضای تعامل در همآورد با حضور منتخبی از سفارش‌دهندگان و بازارسازان  محصولات فرهنگی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد.

دبیر قرارگاه بازارپردازی فرهنگی در این نشست به ماموریت‌های شورای فرهنگ عمومی و به طور خاص شکل‌گیری قرارگاه بازارپردازی فرهنگی در شورای فرهنگ عمومی اشاره کرد و گفت: این قرارگاه به بازارپردازی فرهنگی به عنوان راهکاری برای تغییر سبک‌زندگی نگاه می‌کند.

سید امیر آقایی ضمن اشاره به تجربه کشورهای مختلف از جمله انگلستان، ترکیه،ژاپن و کره‌جنوبی در زمینه بازارپردازی فرهنگی افزود: بازارپردازی فرهنگی از سویی باعث توسعه محصولات فرهنگی می‌شود و از سوی دیگر با انسجامی که بین نهادهای فرهنگی ایجاد می‌کند زمینه حکمرانی فرهنگی را فراهم می‌کند.

دبیر هماورد بازارپردازی تهران در ادامه به معرفی همآورد بازارپردازی تهران پرداخت و ضمن برشمردن ظرفیت‌های هماورد به عنوان رویداد محوری جهت توسعه اقتصاد بازارپردازی، تأکید کرد: این همآورد در پی رویدادهای پیوند فرهنگی فرنو برگزار شده و درصدد رونق‌کسب‌وکارهای محصولات فرهنگی حوزه کودک است.

دبیر قرارگاه بازارپردازی فرهنگی گفت: برای آنکه هماورد بازارپردازی تهران در کار خود موفق باشد و بتواند تاثیرمناسبی بر بازار محصولات فرهنگی حوزه کودک و نوجوان داشته باشد باید نهادها و سازمان‌های فرهنگی با در اختیار گذاشتن ظرفیت‌های متنوع فرهنگی برای تهیه‌کنندگان ارشد این رویداد، بسته‌های متنوعی از خدمات حمایتی برای آنان فراهم کنند و زمینه گسترش و توسعه طرح‌های کسب‌وکارهای فرهنگی را فراهم آورند.

در این نشست حاضرین به ارائه نقطه نظرات خود در مورد مسائل بازارپردازی پرداختند.

محمدرضا کریمی‌صارمی از کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان گفت: از سال گذشته کانون به شخصیت‌پردازی ورود کرده‌ است و از حدود ۱۰۰شخصیت داستانی برگزیده عروسک ساخته است.

وی افزود: در چنین موقعیتی برای معرفی این شخصیت‌ها به کودکان احتیاج به حمایت رسانه ملی است.

وی در ادامه تعداد کم چاپ کتاب را از کاستی‌های این حوزه برای جلب سرمایه دانست و گفت: باتوجه به بازار کوچک کتاب و تعداد چاپ‌های کنونی نمی‌توان انتظار سرمایه‌گذاری داشت و لذا بسته محصولات فرهنگی این حوزه به راحتی شکل نخواهد گرفت.

مهدی عباسی از سازمان مجازی سراج نیز مهمترین مسئله را معرفی رسانه‌ای دانست و گفت با حمایت رسانه می‌توان بر بسیاری از مشکلات فائق آمد.

وی افزود: چالش دیگر ما برای تولید بازی‌های موبایلی و رایانه‌ای کمبود نیروی انسانی متخصص است.

وی گفت: پلتفرم‌های محتوایی موجود محیط امنی برای کودکان نیست و لذا سازمان مجازی سراج در این راستا برای خود مأموریت‌هایی تعریف کرده‌است.

احمد ذوعلم از آژانس ادبی دایره مینا: به مسائل حوزه بازارپردازی پرداخت و گفت: در کشور ما تولید برای مصرف نیست و تولیدکنندگان نگاهی به بازار و مصرف ندارند. هر چند وضعیت بعضی از محصولات ممکن است بهتر باشد مثلا کتاب از سینما وضعیت بهتری دارد. البته به خاطر این است که تولیدکنندگان ما دولتی‌اند. مسئله دیگر مسئله مالکیت معنوی است که در کشور ما یک معضل است. صداوسیما در این زمینه مشکلی اساسی است چراکه صداوسیما معتقد است هر چه از قاب تلویزیون پخش شود متعلق به اوست. مشکل بعدی ارتباط با اکوسیستم‌های کشورهای دیگر است. ما هیچ قاعده و قانونی درباره این ورود و تعامل نداریم. مسئله دیگر نبود شرکت‌هایی برای واگذاری لایسنس(مجوز بهره‌برداری) است، نبود آموزش در حوزه بازارپردازی و نداشتن برنامه برندینگ از مسائل دیگر این حوزه است.

مهدی جعفری از موسسه منادیان بصیرت(متنا) نیز گفت: در حوزه پویانمایی ما هیچ نهادی نداریم که به آن مراجعه کنیم و بتوانیم مسائل حوزه آن را مطرح کنیم. موسسه منادیان بصیرت تا دوسال پیش تولید را بدون لحاظ مصرف انجام می‌داد اما الان اوضاع تغییر کرده است و ما دغدغه بازار داریم و بازار برای ما بسیار جدی شده است. در حوزه بازی‌های رایانه‌ای ما از محدود مجموعه‌هایی هستیم که توانسته‌ایم روی پای خود بایستیم.

وی گفت: از جمله مسائل این حوزه این است که انسان‌های متخصص این حوزه در حال مهاجرتند و ما در آینده با چالش جدی مواجه خواهیم شد.

وی حمایت رسانه ملی در معرفی محصولات را مهمترین نکته دانست  که می‌تواند بسیار راهگشا باشد. از موانع دیگری که بر سر راه بازارپردازی وجود دارد نوسان قیمت ارز است.
مصطفی مطهری‌نیا از معاونت فرهنگی اجتماعی شهرداری نیز گفت: با توجه به پتانسیل شهرداری برای توسعه محصولات فرهنگی این نهاد به تازگی اقدام به شخصیت‌پردازی نموده است، شخصیت‌ها از سویی نیاز به هویت دارند و از سویی نیاز دارد که بسته‌ای از محصولات فرهنگی حول آن شخصیت‌ها شکل دهند.

امیررضا معافی از مرکز پویانمایی حوزه هنری نیز گفت: مشکل نیروی انسانی مشکل جدی است و در سطحی امروز مسئله سربازی حتی مدیران ما را هم با مشکل مواجه کرده است اما به نظر می‌رسد یکی از مشکلات مبنایی ما ورود ادبیات بیگانه است. ما باید در حوزه‌های مختلف ادبیاتی متناسب با فرهنگ‌مان بسازیم و این برای حوزه بازارپردازی هم بسیار مهم است.
لذا اگر ادبیات بومی تولید نکنیم در اجرا دچار مشکل خواهیم شد. تأسیس قرارگاه در شورای فرهنگ عمومی هم می‌تواند گامی در جهت تولید ادبیات باشد.
وی گفت: در حوزه اقتصاد ما دچار سردرگمی‌هایی هستیم از جمله مبهم بودن مرزهای دولتی بودن و خصوصی‌بودن و اینها چون در سطح عالی حل نشده‌اند در سطح پایین مشکل‌زا هستند. تمرکز زدایی از انیمیشن هم مهم است و لازم نیست تنها ما به تولیدکننده‌های تهرانی کفایت کنیم چرا که در سراسر کشور استودیوهای خوبی هست که می‌توانند تولیدکننده انیمیشن باشند.

سید محمد علی سیدحسینی از بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای نیز گفت: مسئله بازارپردازی مسئله محبوبیت است، اگر محصولی محبوب باشد این محبوبیت به حوزه‌های دیگر نیز تسری پیدا می‌کند حال ممکن است این انتقال از بازی‌های رایانه‌ای به فیلم و سریال باشد یا از حوزه متن به محصولات دیگر. شکل‌های دیگری هم هست که مثال‌های گوناگونی می‌توان برای آنها زد اما محصولاتی که شهره می‌شوند معمولا شخصیت‌محور هستند.

وی افزود: نکته دیگر این است که بازی‌سازها معمولا دو نحله هستند. روایت‌گراها که به داستان اهمیت می‌دهند و سرگرمی‌گراها که بازی‌ها را به مثابه سرگرمی می‌بینند. آنچه که به بازارپردازی راه پیدا می‌کند معمولا روایت‌گراها هستند و معمولا بازی‌های مورد استفاده آنها هم کنسول و پی‌سی است.

وی ادامه داد: نکته دیگر این است که بسیاری از رویدادها در کشور ما محصولات گوناگونی را در خود جای می‌دهند که از یک سنخ نیستند مثلا رویدادی که در مورد صنایع دستی است نمی‌تواند بازی‌های رایانه‌ای هم در خود جای دهد و بسته فرهنگی حول آنها شکل بگیرد. چرا که فروشگاه‌ها، استفاده‌کنندگان، بسترها، ارزیابی، پژوهش‌ها و فرایند تولید آنها متفاوت است. لذا از تهیه کننده شروع به بازارپردازی‌کردن مسیر درستی نیست چرا که ممکن است محصول هیچگاه محبوبیت پیدا نکند لذا بسته فرهنگی باید حول محصول شکل گیرد.دسترسی به بازار گسترده نداشتن در حوزه داخلی و بین‌المللی از مسائل دیگر این حوزه است.
محمدرحیم لیوانی از مرکز پویانمایی صبا نیز گفت: مرکز پویانمایی صبا خود دغدغه بازارپردازی دارد محصولات آموزشی مهارتی، مجموعه‌ای همچون پهلوانان و مجموعه سلام بر هادی ظرفیت ورود به بازی‌های رایانه‌ای دارند.

نکته‌ای دیگر که باید گفت این است که در مجموعه صداوسیما سایر شبکه‌ها هم با مجموعه صبا همچون جایی خصوصی برخورد می‌کنند و اگر محصول ما خوب نباشد به شبکه‌ها راه پیدا نمی‌کند. مسئولین صداوسیما خود از طرفداران بازارپردازی هستند و امید می‌رود مسئله مالکیت فکری در این دوره حل شود بلکه باب مشارکت برای مرکز ما حل شود

امیرحامد اقشایی از سازمان هنری رسانه‌ای اوج نیز گفت: ما باید بتوانیم چرخه‌ای ایجاد کنیم که محصولات بازار پیدا کنند وگرنه اینکه ما به عنوان تولیدکننده شخصیت‌های محصولات خود را واگذار کنیم که محصولات دیگری تولید شوند و قراردادی حقوقی هم در میان نباشد و نفعی هم به ما نرسد چندان منطقی نیست.

رائد فریدزاده از بنیاد سینمایی فارابی گفت: ما باید تصور درستی از ادبیات بومی داشته باشیم، ما داریم از صنعت صحبت می‌کنیم ولی آیا چیزی به اسم صنعت در ایران داریم؟ اما چه کارهایی میتوانیم برای بازارپردازی انجام دهیم، اگر موانع برطرف شود کارهایی می توان انجام داد. بنیاد سینمایی فارابی درحوزه کودک و سینما کارهایی انجام داده است. اما اتصال اینکارها با محصولات دیگر باید در برنامه کسب و کار بیاید حال آنکه ما در سینما برنامه کسب‌وکار نداریم. لذا در این حوزه دولت باید بداند چه می‌خواهد و چطور می‌تواند بخش خصوصی را در فرایند خود وارد کند و مشکلات قانونی را حل کند در واقع رونق بازارپردازی تصمیمات کلانتری را می‌طلبد.