بازوی تروریستی بندر بن‌سلطان در سوریه کیست؟

زهران بن‌علوش، بازوی تروریستی بندر بن سلطان در سوریه و آخرین برگه ریاض در مانع‌تراشی در حل سیاسی بحران سوریه از طریق افزایش خشونت‌ها و کشتار در سوریه است.

کد خبر: ۴۳۲۲۱

تاریخ: ۰۲ آبان ۱۳۹۲ - ۲۰:۰۸

به گزارش ایران اکونومیست,  در سایه ادامه درگیری‌ها در سوریه امرای جنگی به دنبال توسعه تلاش‌های منطقه‌ای خود برای متحد کردن عناصر مسلح در سوریه و ایجاد ساختاری متحد برای آن‌ها تحت امر یک سازمان هرمی هستند که به گروه‌های حمایت کننده امکان تاثیرگذاری بیشتر در عرصه میدانی درگیری‌ها را بدهد و روند دیپلماتیک را نیز به نفع آنها تغییر دهد.

در راستای این تلاش‌ها جریان تکفیری وهابی مداخله‌جو در سوریه زهران بن عبدالله علوش ملقب به شیخ را برای قرار گرفتن در رأس این هرم انتخاب کرده‌اند، وی فرزند عبدالله است که در عربستان مقیم بوده و به خاندان حاکم این کشور نزدیک است، او آموزه‌های وهابی را در مراکز وهابیت مستقر در شهر مدینه منوره قرار گرفته است.

المنار در مقاله‌ای به تبیین ابعاد شخصیتی این تروریست مستقر در سوریه پرداخته است، وی متولد شهر دوما در ریف دمشق در سال ۱۹۷۰ است و از ۳ زن خود ۱۰ فرزند دارد؛ او دروس ابتدایی دینی خود را در دانشگاه دمشق فرا گرفت، اما در ادامه به دانشگاه علوم اسلامی مدینه منوره رفت تا با آموزش نحله‌های تکفیری، افکار محمد عبدالوهاب را از طریق سخنرانی در مساجد مختلف منتقل کند. وی قبل از این درگیری‌ها یک شرکت ساخت و ساز برای خود تاسیس کرده بود.

زهران بعد از بازگشت از عربستان در سال ۲۰۰۹ اقدام به ایجاد یک گروهک مسلح سلفی در شهر دوما کرد و به همین علت بازداشت شد، اما دو سال بعد و در ۲۰۱۱ به علت عفو ریاست جمهوری بشار اسد از زندان آزاد شد، عفو اسد حسن نیت وی را برای تعامل با جریان‌های تکفیری در جامعه سوریه نشان می‌دهد، اما برخی از زندانیانی که با این عفو از زندان خارج شدند، بلافاصله به تاسیس یگان‌های مسلح اقدام کردند، زهران نیز در همین راستا یگان سریة الاسلام را ترتیب داد و بعد آن را به تیپ لواء الاسلام تغییر نام داد؛ وی در این زمان از تلاش برای انتقال تفکر وهابی به جبهه مبارزات مسلحانه علیه دولت سوریه وارد شد.

نام تیپ لواء الاسلام اخیرا و بعد از استفاده از سلاح‌های شیمیایی توسط تروریست‌های مسلح در غوطه شرقی بر سر زبان‌ها افتاد؛ گزارش‌های رسانه‌ای تاکید کردند که این گروه بود که برای توقف پیشروی‌های ارتش سوریه از سلاح‌های شیمیایی استفاده کرد؛ منابع دیپلماتیک روسی نیز اعلام کردند که این اقدام جنایتکارانه از طریق گروه‌هایی انجام شده که سعودی‌ها از طریق خاک اردن وارد سوریه کرده‌اند، این گروه‌ها تحت عنوان لواء الاسلام در سوریه فعالیت می‌کنند.

تیپ علوش به علت داشتن مدرن‌ترین سلاح‌ها و تجهیزات تکنولوژیکی و نظامی در میان تمامی گروه‌های مسلح در سوریه زبانزد خاص و عام شده بود؛ به همین علت بود که به اذعان گزارش‌های امنیتی و مطبوعاتی متعدد، مأموریت غیرممکن تسلط بر دمشق بر عهده این تیپ گذاشته شده بود.

علوش که در یکی از سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های خود در پایگاه خبری جیش‌الاسلام از اثر حمایت‌های مالی در عدم وحدت گروه‌های مسلح در سوریه سخن می‌گفت، اقدام به جمع‌آوری حدود ۵۰ یگان و تیپ تحت عنوان جیش الاسلام کرد؛ این اقدام از طریق تامین مالی متحد سعودی‌ها صورت گرفت. این چیزی است که دکتر حسام شعیب کارشناس جنبش های اسلامی در منطقه در گفتگوی تلفنی با المنار به آن اشاره کرده است.

حاکمیتی که زهران علوش به دنبال استقرار آن در سوریه است؛ خلافت اسلام اموی است؛ وی در مناسبت‌های مختلف به صراحت این موضوع را تایید کرده، او دیدگاه‌های تکفیری دارد که نرم‌تر از اعتقادات عناصر القاعده نیست؛ شعیب تصریح کرد که بیشتر گروه‌های مسلح مخالف دولت در سوریه دیدگاه‌های تکفیری دارند و بیشتر آنها نیز از القاعده پیروی می‌کنند، اما درعرصه میدانی و بنا به منافع سلطه و نفوذ خود دچار اختلاف هستند.

دکتر شعیب تاکید کرد که علوش بازوی بندر بن سلطان در ریف دمشق است و دیدگاه‌های افراط‌گرای اسلامی و وهابی وی آخرین برگه عربستان سعودی در مانع‌تراشی در روند سازش مسالمت‌آمیز و حل سیاسی بحران سوریه است، وی در این راستا به دنبال افزایش خشونت‌ها و کشتار در سوریه است.

شعیب در بیان ادله اطلاعات خود به بمب‌هایی اشاره می‌کند که این روزها در حومه دمشق فرود آمده و منفجر می‌شود، چرا که این گروه‌ها به دنبال مانع تراشی در روند حضور دولت سوریه در کنفرانس ژنو و در کل مانع‌تراشی در هر مسیر سیاسی حل بحران سوریه هستند و می‌خواهند با اقدامات خود دولت را در عرصه میدانی تضعیف کنند.

علوش پیش از ریاست بر جیش الاسلام فرماندهی گروه موسوم به اتاق عملیات دمشق را بر عهده داشت، گروهی که با عقب‌نشینی بیشتر گروه‌های مسلح از آن از جمله احرار الشام و گردان‌های الصحابة‌ و تیپ های الحبیب مصطفی و الفرقان بیشترین آسیب را متحمل شد؛ دکتر شعیب اختلافات ایدئولوژیک را عامل اصلی اختلاف این گروه‌ها دانست و تاکید کرد که این گروه از سوی کویتی‌ها ساپورت می‌شد و دیدگاه‌های اخوانی داشت، نه وهابی.

وحدت این گروه‌ها نیز عمدتا مرحله ای بود، نه ایدئولوژیک. چرا که گروه‌های مسلح در سوریه شاخه‌های متعددی دارند که برخی از آن‌ها مانند جیش‌الاسلام وهابی مسلک و پیرو سعودی‌ها هستند؛ برخی دیگر مانند لواء التوحید و الفرقان تابع اخوان‌المسلمین هستند و برخی دیگر مانند جبهه النصره و دولت اسلامی عراق و شام نیز به القاعده وابسته هستند، گروه دیگری نیز هستند که وابسته به ارتش آزاد هستند و خود را معتدل می‌نامند، آنها دنباله‌رو ترکیه هستند و همواره به دنبال جلب حمایت غربی‌ها بر آمده اند.

خسارت‌هایی که گروه‌های مسلح بویژه لواء الاسلام در حومه دمشق متحمل شدند، باعث شد تا آنها به فکر تجدید قوا بیفتند، به همین علت در زیر پرچم خود حدود ۵۰ یگان را که آوازه‌ای در درگیری‌ها نداشتند و در محاسبات نظامی شناخته شده نبودند، دور خود جمع کردند، این برای هر کسی که آگاه به مسایل سوریه است، مشخص می‌کند که جیش الاسلام تنها نسخه ویرایش شده لواء الاسلام است، همانطور که لواء الاسلام نسخه‌ای از یگان سریة الاسلام بوده است.

البته از دیدگاه ارتش سوریه اعلام نام جدید تشکیلات زهران علوش تغییری در معادله‌های نظامی نمی‌دهد، چرا که این ارتش آماده مبارزه با گروه‌های مسلح در حالت متحد یا متفرق است، معرکه ریف دمشق نیز بنا بر اعلام منابع ارتش سوریه تحت محاسبات سیاسی قرار ندارد؛ بلکه تا اخراج تمامی عناصر مسلح از منطقه یا تسلیم شدن آنها و بازگشت به آغوش دولت دنبال خواهد شد.

عربستان در این میان برای حفظ نقش خود در سوریه به دنبال در اختیار گرفتن نقاط عطف عناصر مسلح از طریق حمایت مالی، تسلیحاتی و حتی نفراتی از آنها است؛ دکتر شعیب کارشناس جنبش‌های اسلامی در این راستا می‌گوید که آمریکا با همکاری بندر بن سلطان بسیاری از زندانیان گوانتانامو را آزاد کرده، ‌آنها که بیشترشان یمنی، سعودی و خلیجی هستند، مأموریت دارند تحت پرچم دولت اسلامی عراق و شام که این روزها تحت عنوان اختصاری داعش معروف است، مبارزه کنند.

گزارش‌های مطبوعاتی حاکی از آن است که شخصیت‌های قبیله‌ای عربستان در هفته‌های اخیر تماس‌هایی را به نمایندگی از دستگاه اطلاعاتی عربستان با گروه‌های سلفی داشته و در ازای مبالغ مالی از آنها خواسته‌اند تا جبهه‌ای متحد را برای ممانعت از گسترش نفوذ هم پیمانان القاعده در اطراف پایتخت تشکیل دهند، راهبرد سعودی‌ها در حال حاضر ارائه کمک‌های مالی برای جلب حمایت تروریست‌ها از ریاض و دور کردن این کشور از القاعده است، این همان انگیزه‌ای است که به نظر کارشناسان برای تشکیل جیش‌الاسلام از آن استفاده شده است.

مشرق