رکوردهایی که جابجا شده اند

نمایشگاه سی‌وسوم کتاب تهران به روایت آمار

سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در حالی بعد از دو سال وقفه به سبب شیوع کرونا از ۲۱ اردیبهشت ماه کار خود را آغاز می‌کند که با با وجود این وقفه، شاهد جابه‌جایی رکوردها و ثبت «ترین‌»های متعدد است.

کد خبر: ۴۳۱۷۶۶

تاریخ: ۲۱ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۰۱:۳۱

به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات ایران اکونومیست، سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران نمونه بارز آگاهی جمعی و غلبه سلامتی بر مرگ به وسیله مطالعه و نشانه زایندگی و پویایی فرهنگی است. اگرچه در دوسال گذشته و به‌واسطه بیماری، حوزه فرهنگ و نشر آسیب بسیار دیده اما آمار و ارقام حوزه فرهنگی قابل تقدیر و افتخار است؛ زیرا در سال گذشته با انتشار ۱۱۳ هزار عنوان کتاب جدید، رکورد عناوین کتاب در سال‌های گذشته شکسته شد و این بهترین نشانه فعالیت و تلاش پدیدآورندگان حوزه نشر از نویسندگان تا تولید کنندگان و ناشران است.

اینها بخشی از سخنان یاسر احمدوند معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشد اسلامی است که روز شنبه (۱۷ اردیبهشت ماه) در نشست خبری نمایشگاه کتاب تهران در گام سی‌وسوم به زبان آورد.

کدام رکورد ویژه؟! یک بار دیگر جمله‌های احمدوند را مرور کنیم: در سال گذشته با انتشار ۱۱۳ هزار عنوان کتاب جدید، رکورد عناوین کتاب در سال‌های گذشته شکسته شد!

همین چند خط از خلاصه سخنان معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نشان دهنده این مهم است که سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران بر خلاف ادوار فبلی، کار خود را با رکورد شکنی آغاز کرد. آیا می‌توان بعد از دو سال محروم و دور ماندن از لذت حضور در بزرگترین رویداد فرهنگی کشور، شروعی بهتر از این را برای گام سی‌وسوم نمایشگاه کتاب متصور بود؟

پذیرایی ۲۸۰۰ ناشر از دوستان یار مهربان؛ رشد ۲۵ درصدی در قیاس با دوره قبلی

سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران با حضور ۱۷۰۰ ناشر در محیط مصلی به شکل حضوری میزبان مخاطبان خواهد بود و علاوه بر این تعداد، ۱۱۰۰ ناشر (در مجموع ۲۸۰۰ ناشر) در فضای مجازی کتاب‌هایشان را در معرض دید و انتخاب مخاطبان قرار می‌دهند.

همچنین طبق آخرین داده‌های خانه کتاب و ادبیات ایران، کتاب‌های ۱۷۰ ناشر خارجی در این دوره از نمایشگاه ارائه خواهد شد و حدود ۵۰ مهمان‌ از ۳۰ کشور جهان، از این رویداد فرهنگی بازدید خواهند کرد.

حضور ۲۸۰۰ ناشر داخلی در گام سی‌وسوم نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران بعد از دو سال وقفه نشان‌دهنده اوج جا افتادن و شناخته‌ شدن این رویداد بین‌المللی در تقویم رخدادهای جهانی است

در سایه صرف فعل خواستن و حرکت به سمت ایمنی نسبی جامعه در سایه تسریع روند واکسیناسیون ناشران شناخته شده جهانی از ۳۲ کشور حضور فعالانه‌ای در نمایشگاه امسال دارند. از جمله این ناشرانی می‌توان به فعالان عرصه نشر از کشورهایی چون سوئیس، هند، هنگ کنگ، ترکیه، ایتالیا، فرانسه، چین، کره جنوبی، بوسنی و هرزه گوین، افغانستان، سوریه، لبنان، پاکستان، تونس، قطر، عراق، کویت، بحرین، عمان، مصر، آذربایجان، تاجیکستان، روسیه، صربستان، مکزیک، انگلستان، استرالیا، هلند، آمریکا، آلمان، اسپانیا اشاره کرد.

همچنین معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پیش از این اعلام کرده بود کشور قطر به عنوان مهمان ویژه سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در این رویداد حضور پر رنگ‌تری خواهد داشت.

حضور ۲۸۰۰ ناشر داخلی در گام سی‌وسوم نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران آن هم بعد از دو سال وقفه نشان‌دهنده اوج جا افتادن و شناخته‌ شدن این رویداد بین‌المللی در تقویم رخدادهای جهانی است.

چطور؟.. تنها کافی است این عدد را مقابل آمار حضور تعداد ناشران داخلی سی‌ودومین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در سال ۱۳۹۸ قرار دهیم. در سال ۹۸ (گام سی‌ودوم) در نمایشگاه فیزیکی سی‌ودوم کتاب تهران تعداد ۲۱۰۲ ناشر داخلی حضور داشتند. تقابل ۲۱۰۲ ناشر در سال ۱۳۹۸ و دوره سی‌ودوم با ۲۸۰۰ ناشر حاضر در سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران نشان دهنده رشد ۲۵ درصدی تعداد فعالان نشر کشور است. رکودی دیگر که باید آن را به پای «ترین»‌های گام سی‌وسوم نمایشگاه امسال گذاشت.

افزایش صد در صدی بن‌های خرید مجازی

در مرور «ترین»‌های دیگر و آماری سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران می‌توان به افزایش ۱۰۰درصدی بُن‌های خرید در قالب یارانه دولتی و کمک بدنه مدیران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و معاونت فرهنگی وزارتخانه به گروه‌های هدف کتاب‌خوان اشاره کرد. افزایش 100درصدی یارانه خرید در قالب بُن در هیچ یک از ادوار برگزاری این رخداد نمی‌توان نمونه و نظیری برای آن جُست.

طبق گفته مسئولان برگزاری گام سی‌وسوم نمایشکاه کتاب تهران؛ بُن‌ها با هدف پوشش تعداد افراد بیشتر در خرید مجازی نمایشگاه، نسبت به سال گذشته (برگزاری دومین نمایشگاه مجازی کتاب تهران در سال ۱۴۰۰؛ صد در صد درصد افزایش یافته است.

برای طلاب و دانشجویان ۳۵۰ هزارتومان بن تخفیف خرید و برای اساتید و اعضای هیات علمی دانشگاه ۶۰۰ هزارتومان برای خرید صرفا در بخش مجازی نمایشگاه اختصاص یافته است.

میزبانی نمایشگاه سی‌وسوم کتاب از دو پایتخت

نکته حائز اهمیت دیگر در برگزاری سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب در تهران به عنوان پایتخت میهن عزیزمان می توان به میزبانی این رخداد از شهر سنندج مرکز استان کردستان به عنوان پایتخت کتاب ایران اشاره کرد.

نمایشگاه کتاب امسال مطابق ادوار برگزاری پیشین آن که طی سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۸ (از دوره بیست‌وهشتم تا دوره سی‌ودوم) که بحث انتخاب پایتخت کتاب ایران و حضور ویژه آن شهر و استان در بزرگترین رویداد فرهنگی کشور آغاز شد، در گام سی‌وسوم خود به شکل ویژه میزبان سنندج به عنوان هفتمین پایتخت کتاب ایران در سال ۱۴۰۱ خواهد بود. طبق اعلام اداره کل ارشاد استان کردستان، طی روزهای برگزاری نمایشگاه کتاب امسال غرفه سنندج به عتوان پایتخت کتاب ایران با بیش از ۴۰ برنامه فرهنگی، حضوری ویژه و میزبانی ویژه‌تر در نمایشگاه و از مخاطبان و دوستداران یار مهربان خواهد داشت.

پیش از این به ترتیب شهرهای اهواز(۱۳۹۴)، نیشابور(۱۳۹۵)، بوشهر(۱۳۹۶)، کاشان(۱۳۹۷)، یزد(۱۳۹۸) و شیراز (۱۳۹۹) توانسته‌ بودند عنوان پایتخت کتاب ایران را کسب کنند. شهر شیراز از آغاز فروردین ۱۳۹۹ تا آذرماه ۱۴۰۰ عنوان پایتختی کتاب را در اختیار داشت. سنندج نیز با عنوان هفتمین پایتخت کتاب ایران در سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران حاضر خواهد بود.

این اعداد را به خاطر داشته باشیم!

اما در پایان این گزارش؛ ذکر و مرور این آمار می‌تواند سنجه‌ای متفاوت در قیاس توفیق گام سی‌وسوم نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران به محض پایان یافتن این رویداد در ۳۱ اردیبهشت ماه به دست اهل تدقیق دهد.

در دومین دوره نمایشگاه مجازی کتاب تهران ۱ میلیون و ۳۳۱ هزار و ۵۳۰ نسخه کتاب فروخته شد. این تعداد کتاب با ثبت ۲۳۱ هزار و ۸۰۱ سفارش به دست آمده است

آنچه در ادامه می‌آید جزییات تمام آمار ناشران، کتاب‌های چاپ اول و تجدید چاپ، شمارگان، رقم نهایی فروش و تمام اعداد و ارقامی است که در دومین نمایشگاه مجازی کتاب تهران در زمستان ۱۴۰۰ است. آماری که به محض پایان نمایشگاه سی‌وسوم می‌تواند به عیاری برای تعیین ملاک‌های موفقیت یا عدم توفیق بزرگترین رویداد فرهنگی کشور و منطقه بدل شود.

مبلغ فروش دومین نمایشگاه مجازی کتاب تهران ۸۵۲ میلیارد و ۴۳ میلیون و ۷۹۱ هزار و ۶۰۷ ریال کتاب بود. همچنین در آن رویداد ۱۸۰ هزار و ۷۸۹ نفر در نمایشگاه مجازی کتاب تهران شرکت و اقدام به خرید کتاب کردند.

متوسط قیمت سبد خرید مخاطبان در دومین نمایشگاه مجازی کتاب تهران ۳ میلیون و ۶۷۵ هزار و ۷۵۵ و متوسط سبد خرید ۵.۷ نسخه کتاب برای هر فرد بود. همچنین میانگین قیمت کتاب‌های موجود در دومین نمایشگاه مجازی کتاب تهران ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار و ۶۱۳ ریال بود.

میانگین قیمت کتاب‌های فروش‌رفته در دومین نمایشگاه مجازی کتاب تهران ۶۴۹ هزار و ۱۸ ریال بود که این عدد برای سنجش میانگین قیمت هر صفحه کتاب عرضه‌شده در نمایشگاه مجازی کتاب تهران در نمایشگاه ۱۴۰۰ روی عدد ۲ هزار و ۹۴۷ ریال قرار گرفت.

در دومین دوره نمایشگاه مجازی کتاب تهران ۱ میلیون و ۳۳۱ هزار و ۵۳۰ نسخه کتاب فروخته شد. این تعداد کتاب با ثبت ۲۳۱ هزار و ۸۰۱ سفارش به دست آمده است.

در دومین نمایشگاه مجازی کتاب تهران ۱۰۳ هزار و ۹۹ مرد و ۷۷ هزار ۶۹۰ نفر زن جامعه آماری را از لحاظ تفکیک جنسیتی را تشکیل می‌دهد.

در دومین نمایشگاه مجازی کتاب تهران از گروه موضوعی کودک و نوجوان استقبال بیشتری صورت گرفت. پس از آن نیز به ترتیب کتاب‌ها در گروه موضوعی ادبیات، علوم اجتماعی، دین و تاریخ جغرافیا بیشترین میزان فروش را داشتند. دوره قبل نیز استقبال مردم به ترتیب از گروه‌های موضوعی کودک و نوجوان، ادبیات، علوم اجتماعی، دین و کمک درسی و آموزشی بیشتر بود.

همچنین در نمایشگاه دوم مجازی کتاب تهران ۵۷.۵۱ درصد فروش کتاب به کتاب‌های تالیفی و ۴۱.۹۸ درصد به آثار ترجمه‌شده اختصاص داست. همچنین ۰.۵۵ درصد مردم نیز در نمایشگاه سال گذشته به خرید سایر انواع کتاب‌ها روی آوردند.

به جای موخره

حال در حالی که تنها چند ساعت به آغاز میزبانی سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از مخاطبان باقی مانده است به قول یاسر احمدوند معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ باید امیدوار بود گام سی‌وسوم بعد از دو سال برگزاری مجازی نمایشگاه کتاب، افق جدیدی در حوزه کتاب و کتابخوانی برای فعالان و مهمتر از همه مردم رقم بزند.

پس از آخرین تجربه برگزاری نمایشگاه، رغبت عمومی و تشنگی در میان مردم و همه اهالی حوزه نشر نسبت به  نمایشگاه کتاب شکل و شدت گرفته و از آنجا که نمایشگاه کتاب در این زمان به عنوان الگوی برتر زیست با کرونا و انجام فعالیت‌های اجتماعی در ایام همه گیری ویروس به شمار می‌رود، نیازمند یک تلاش جمعی و رعایت شیوه‌نامه‌ها برای برگزاری هرچه بهتر نمایشگاه هستیم.

سی‌وسومین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران از ۲۱ تا ۳۱ اردیبهشت ماه از ساعت ۱۰ صبح تا ۲۰ به میزبانی مصلی امام خمینی(ره) برگزار می‌شود.