پاسخ به ۹ سوال در مورد یارانه‌های جدید

پرداخت یارانه جدید حمایتی به ۷۲ میلیون ایرانی شب گذشته آغاز شد اما مردم سوالاتی در خصوص یارانه‌های جدید دارند که در ادامه به تعدادی از آن‌ها پاسخ می‌دهیم.

کد خبر: ۴۳۱۷۲۱

تاریخ: ۲۰ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۱۵:۳۴

دولت قبل در سال ۹۷ اقدام از ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی رونمایی کرد تا با این روش بتواند جلوی افزایش قیمت‌ها را بگیرد و حمایتی از معیشت مردم باشد اما از روز ۲۰ فروردین ماه ۱۳۹۷ تا امروز بیش از ۷۴ میلیارد دلار ارز ترجیحی پرداخت شده که نه‌تنها نتوانست جلوی بالا رفتن قیمت‌ها را بگیرد، بلکه با مشکلات دیگری برای کشور ایجاد کرد و علتی در کوچک شدن سفره مردم است. این ارز به یک رانت بزرگ در اقتصاد ایران تبدیل شد.

دولت سیزدهم از روز نخست آغاز به کار خود، در خصوص اصلاح این سیاست تاکید داشت تا به جای اینکه عده‌ای واردکننده از آن سود ببرند، نفع آن به خودم مردم برسد و از سوی دیگر بتواند با اصلاح و حذف این ارز، در جهت کاهش نرخ تورم اقدام کند.

آیت‌الله «سید ابراهیم رئیسی» شامگاه دوشنبه در پنجمین گفتگوی زنده تلویزیونی خود با مردم از جراحی بزرگ اقتصادی در کشور خبر داد که سال‌هاست بسیاری از کارشناسان و صاحب‌نظران بر اجرای آن تاکید دارند.

وی یکی از چالش جدی پیش‌روی دولت را موضوع تخصیص ناعادلانه یارانه کالاهای اساسی از طریق توزیع ارز ترجیحی معرفی کرد و گفت: از همان نخستین روزهای آغاز فعالیت دولت، تقریبا همه اقتصاددانان و صاحب‌نظران به ما هشدار می‌دادند که باید برای این موضوع به عنوان یکی از مشکلات جدی کشور چاره‌اندیشی کنیم.

آیت‌الله رئیسی با تاکید بر اینکه تخصیص ارز ترجیحی، تبعیض و فساد و رانت‌خواری ایجاد کرده بود، اظهار داشت: پرداخت ارز ترجیحی باید اصلاح  و فکری برای این قضیه می‌شد.

رئیس جمهور با بیان اینکه به جای عنوان حذف ارز ترجیحی باید گفت این طرح نوعی مردمی‌سازی و توزیع عادلانه یارانه کالاهای اساسی است، به بیان میزان یارانه‌های پرداختی به خانواده‌ها در اجرای طرح کمک‌معیشتی پرداخت‌ و خاطر نشان کرد: سازمان برنامه و بودجه این موضع را کارشناسی کرده و پیشنهادی که داد که به ۳ دهک اول، نفری ۴۰۰ هزار تومان یعنی یک خانواده ۵ نفره، ۲ میلیون تومان در ماه و به دهک‌های چهارم به بعد هم ۳۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر پرداخت خواهد شد.

رییس جمهوری در صحبت‌های خود این آرامش و اطمینان را به آحاد جامعه داد که حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و تامین معیشت اولویت دولت است و مردم نباید نگران افزایش قیمت‌ها نباشند.

پس از  گفت‌وگوی تلویزیونی رئیس‌جمهور، روند واریز کمک معیشتی ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومانی برای تمام ۹ دهک جامعه به حساب مردم آغاز شد که پرداخت یارانه جدید صبح امروز به پایان رسید.

مردم سوالاتی در خصوص یارانه‌های جدید دارند که در ادامه به تعدادی از آن‌ها پاسخ می‌دهیم.

یارانه‌ها چند برابر شد؟

با واریز یارانه جدید به حساب اقشار کم‌درآمد توسط دولت سیزدهم، میزان یارانه دریافتی آنها نسبت به قبل بیش از ۳ برابر می‌شود. خانوارهای تک‌نفره اقشار متوسط جامعه پیش از این ماهانه حدود ۱۰۰ هزار تومان یارانه (نقدی و معیشتی) دریافت می‌کردند با رقم پرداختی توسط دولت سیزدهم (۳۰۰ هزار تومان) رقم دریافتی آنها ۳ برابر خواهد شد.

یارانه خانوارهای دو نفره اقشار متوسط پیش از این ماهانه حدود ۱۹۴ هزار تومان بود که هم‌اکنون به ۶۰۰ هزار تومان افزایش خواهد یافت و خانوارهای سه نفره هم‌اکنون با افزایش ۳.۳ برابری حدود ۹۰۰ هزار تومان دریافت می‌کنند که قبلا این رقم ۲۷۴ هزار تومان بود.

یارانه خانوارهای چهار نفره پیش از این ۳۵۴ هزار تومان بود که یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان رسید و ۳.۴ برابر شد. یارانه خانوارهای پنج نفره به بالا نیز بیش از ۳.۵ برابر شده است.

آیا نان و دارو گران می‌شود؟

رئیس جمهور در گفت‌وگوی شب گذشته خود در پاسخ به این پرسش که آیا اصلاح نحوه و محل پرداخت یارانه کالاهای اساسی در نرخ نان تغییر ایجاد می‌کند؟، گفت: نان سنتی با قیمت سابق به دست همه مردم خواهد رسید. دارو در پوشش بیمه‌ای می‌رود و قیمت آن هم تغییر نمی‌کند و زیرساخت‌های این کار نیز تکمیل و آماده می‌شود.

آیت‌الله رئیسی در تشریح نحوه پرداخت ارز ترجیحی به دارو افزود: یارانه‌ای که الان واردکنندگان این بخش دریافت می‌کنند، به بیمه‌ها پرداخت می‌شود و بیمه‌ها دارو را با قیمتی که الآن وجود دارد به دست مردم می‌رسانند.

وی با تأکید مجدد بر اینکه با اجرای طرح اصلاح نظام پرداخت یارانه کالاهای اساسی تغییری در قیمت نان سنتی، دارو و بنزین نخواهیم داشت، خاطرنشان کرد: تا زمانی که زیرساخت‌های فنی برای کالا برگ الکترونیک آماده شود که احتمالا یک یا دو ماه باشد، کمک معیشتی به صورت نقدی پرداخت خواهد شد و هر وقت کالا برگ الکترونیک آماده شد، تناسب میزانی که به عنوان کمک معیشتی پرداخت می‌شود، کاملاً با مردم در میان گذاشته خواهد شد.

«سید احسان خاندوزی» وزیر اقتصاد هم در مورد یارانه نان و دارو گفت: مصوبه ستاد اقتصادی دولت این است که همه ایرانیان (یارانه‌بگیران فعلی و کسانی که مشمول یارانه نیستند) مشمول یارانه نان و دارو خواهند بود.

یارانه جدید برای چه کسانی واریز شده است؟

براساس اعلام سازمان هدفمندسازی یارانه ها، براساس قانون بودجه سال ۱۴۰۱ و دستور رییس جمهور، یارانه ۴۰۰ هزار تومانی، خانوارهای مشمول دریافت یارانه بر مبنای دهک بندی اعلام شده توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به ۹ دهک تقسیم می‌شود که بر این اساس به مشمولان دهک‌های اول تا سوم به ازای هر نفر ماهانه مبلغ ۴۰۰ هزار تومان و به دهک‌های چهارم تا نهم به ازای هر نفر ماهیانه مبلغ ۳۰۰ هزار تومان به حساب سرپرستان واریز شده است.

بر اساس فهرست اعلام شده، مشمولان دریافت یارانه توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بیش از ۲۳ میلیون خانوار ایرانی هستند که ۷۲ میلیون نفر ایرانی را شامل می‌شود.

خاندوزی، وزیر اقتصاد در این مورد نیز گفت که ۳۰ درصد جمعیت کشور یارانه ۴۰۰ هزار تومان، ۶۰ درصد دیگر یارانه ۳۰۰ هزارتومانی دریافت می‌کنند و نزدیک به ۱۰ درصد جزو طبقات برخوردار هستند و بی‌نیاز از حمایت دولت شناسایی شدند که در صف یارانه‌بگیران نیستند.

مبلغ واریز شده به حساب سرپرست خانوار برای چند ماه است؟

مبالغ اعلام شده برای دو ماه به‌صورت نقدی به حساب سرپرستان خانوار واریز شده است.

چه زمانی یارانه جدید قابل برداشت است؟

زمان استفاده از یارانه واریزی از سوی دولت در آینده اعلام خواهد شد، اما تا آن زمان این مبالغ قابل برداشت و استفاده نیست. در روزهای آینده اطلاعات بیشتری به مردم ارائه خواهد شد و زمان استفاده از این یارانه جبرانی از سوی دولت در آینده اعلام می‌شود.

تکلیف یارانه نقدی هدفمندی یارانه‌ها و یارانه معیشتی چه می‌شود؟

وزیر اقتصاد در این مورد توضیح داده است که یارانه حمایتی واریزی با مجموع یارانه نقدی قبلی و کمک‌های معیشتی است که ازاین‌پس پرداخت یارانه به‌صورت یکپارچه پرداخت می‌شود و دیگر در یک ماه چند یارانه پرداخت نخواهد شد.

وی افزود: از خردادماه امسال تا پایان سال تمام پرداخت‌های یارانه و کمک معیشتی به صورت یکپارچه و با لحاظ یارانه‌های قبل است.

خاندوزی اعلام کرد که به جای واریز چند مرحله‌ای یارانه تصمیم گرفته شد که همه واریزها را یکجا انجام شود و مبلغی که به حساب خانوارها واریز شده در واقع مجموع یارانه ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومانی و یارانه جدید است

علت تفاوت ۳۵هزار تومانی مبلغ واریزی با رقم اعلام شده توسط رئیس جمهور چیست؟

بررسی‌ها نشان می‌دهد این مابه‌التفاوت ناشی از کسر مبلغ قسط وام یک میلیون تومانی کمک معیشتی کرونای اعطا شده در دولت قبل است که توسط بانک‌ها کسر شده است.

در سال ۱۳۹۹ دولت قبل پس از شیوع کرونا تصمیم گرفت، به صورت وام به حساب یارانه بگیران که ۲۳ میلیون خانوار هستند، مبلغ یک میلیون تومان وام واریز کند.

مدت بازپرداخت این تسهیلات ۳۰ ماه است و بر این اساس مقرر شد ماهیانه ۳۵ هزار تومان از رقم یارانه واریزی به حساب سرپرستان خانوار دریافت کنندگان وام کسر گردد که بر همین اساس، در جریان مبالغ واریزی جدید نیز این رقم ۳۵ هزار تومانی از دریافت‌کنندگان وام مذکور، کسر شده است.

اگر نسبت به عدم دریافت یارانه اعتراض داریم، چه کنیم؟

بنابر اعلام روابط عمومی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، پیرو اصلاح نظام توزیع یارانه ها، اعلام کرد: هموطنانی که به هر دلیلی ابهام یا اعتراضی نسبت به یارانه اختصاص یافته دارند می توانند به سامانه hemayat.mcls.gov.ir  مراجعه و اعتراض خود را ثبت کنند.

ثبت‌نام جدید متقاضیان یارانه چه زمانی است؟

براساس اعلام سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها، ثبت‌نام از متقاضیان جدید یارانه، از قلم افتادگان، جاماندگان و منصرفان دوره قبل که به هر دلیلی از یارانه دوره‌های قبل محروم یا از ثبت‌نام یارانه جا مانده‌اند پس از طی مراحل ثبت‌نام و بررسی شرایط متقاضی در صورت واجد شرایط بودن مانند سایر مشمولان یارانه جدید نیز از این دو نوبت از یارانه بهره‌مند خواهند شد.

متقاضیان می‌توانند برای کسب اطلاعات بیشتر یا هرگونه پرسش به سامانه رسیدگی به درخواست یارانه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی  به آدرس hemayat.mcls.gov.ir مراجعه یا با مرکز پاسخگویی تلفنی آن وزارتخانه به شماره ارتباطی ۶۳۶۹-۰۲۱ تماس بگیرند.

سازمان هدفمندی یارانه‌ها اعلام کرد که با تصمیمات اتخاذ شده و بنا بر دستور رئیس‌جمهور متقاضیانی که به هر دلیلی از یارانه دوره‌های قبل محروم یا از ثبت‌نام یارانه جا مانده‌اند پس از طی مراحل ثبت‌نام و بررسی شرایط متقاضی در صورت واجد شرایط بودن مانند سایر مشمولان یارانه جدید نیز از این دو نوبت از یارانه بهره‌مند خواهند شد.