جزئیات شکایت کارگری+استانهای پرشکایت

در سال ۹۱ بیش از ۲۳۷ هزار پرونده شکایت بین کارگران و کارفرمایان در هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف به ثبت رسید که بیشترین میزان آن با حدود ۶۰ هزار پرونده مربوط به استان تهران و کمترین تعداد نیز با ۴۷۱ مورد برای کهکیلویه و بویراحمد بود.

کد خبر: ۴۳۰۸۰

تاریخ: ۰۱ آبان ۱۳۹۲ - ۱۳:۱۵

به گزارش ایران اکونومیست, کارشناسان می‌گویند تخلفات دستمزدی و قرارداد کار دو موضوع مهمی است که منجر به اختلاف نظر و شکایت شده و سهم آنها از پرونده‌هایی که در هیئت‌ها باز می‌شود، بالا است.

بررسی عملکرد هیئت های تشخیص و حل اختلاف کارگری و کارفرمایی در سال ۹۱ نشان می دهد مجموعا ۴۹۰ هیئت در سراسر کشور کار بررسی شکایات و پرونده های کارگری را بر عهده داشته اند که به صورت میانگین در هر استان ۱۶ هیئت فعالیت داشته است.

استان های تهران، خوزستان، اصفهان، فارس و آذربایجان شرقی ۵ استانی هستند که دارای بیشترین تعداد هیئت تشخیص و استان های قم، خراسان شمالی، کهگیلویه و بویراحمد، قزوین و چهارمحال و بختیاری نیز ۵ استانی هستند که دارای کمترین تعداد هیئت تشخیص هستند.

ثبت ۲۳۷ هزار شکایت کارگری و کارفرمایی

بر پایه این گزارش، در سال گذشته تعداد کل دادخواست های واصله در سطح کشور مجموعا ۲۳۷ هزار و ۳ دادخواست بوده که میانگین آن نسبت به کل استان ها ۷ هزار و ۶۴۵ دادخواست است. کمترین تعداد دادخواست واصله هیئت تشخیص مربوط به استان کهگیلویه و بویراحمد با ۴۷۱ دادخواست و بیشترین آن مربوط به استان تهران با ۵۹ هزار و ۴۷۶ دادخواست بوده است.

در سال ۹۱ با توجه به ۴۹۰ هیئت تشخیص و تعداد ۲۳۷ هزار دادخواست واصله در سطح کشور، به طور نسبی برای هر هیئت ۴۸۴ دادخواست ثبت و به هیئت های تشخیص ارجاع شده است. استان های تهران، البرز، قم، قزوین و مازندران دارای بیشترین حجم رسیدگی به دادخواست ها در هر هیئت و استان های کهگیلویه و بویراحمد، خراسان جنوبی، کرمانشاه، ایلام و زنجان دارای کمترین حجم رسیدگی به دادخواست ها در هر هیئت هستند.

این گزارش حاکی است در صورتی که مقرر باشد هر هیئت تشخیص روزانه به ۳ دادخواست رسیدگی کند و روزهای کاری سال ۹ را ۲۰۰ روز کاری در نظر بگیریم، آنگاه تعداد دادخواست هایی که در هر هیئت باید مورد بررسی قرار گیرد ۶۰۰ دادخواست خواهد بود.

همچنین اگر تعداد دادخواست هایی که در هر هیئت باید مورد بررسی قرار گیرد ۶۰۰ دادخواست در نظر گرفته شود، بنابراین با تقسیم تعداد کل دادخواست های واصله استان به ۶۰۰ می توان تعداد استاندارد هیئت های تشخیص را برای هر استان در سال ۱۳۹۱ محاسبه کرد.

۵ استان پُرشکایت

با توجه به حجم دادخواست های سال ۹۱، استان های تهران تعداد ۵۷ هیئت، البرز ۸ هیئت و قم ۱ هیئت کم داشته اند تا حجم کاری مناسبی در هر هیئت برقرار باشد و برعکس استان گیلان تعداد ۱۵ هیئت، فارس ۱۳ هیئت و کرمانشاه ۱۲ هیئت مازاد داشته که این نشان دهنده کم حجم بودن کار هیئت های این استان ها نسبت به سایر استان ها به ویژه تهران، البرز و قم است.

در صورتی که مقرر باشد هر هیئت تشخیص روزانه به ۴ دادخواست رسیدگی کند و روزهای کاری سال ۱۳۹۱ را ۲۰۰ روز کاری در نظر بگیریم، آنگاه تعداد دادخواست هایی که در هر هیئت باید مورد بررسی قرار گیرد ۸۰۰ دادخواست خواهد بود.

بنابراین با تقسیم تعداد کل دادخواست های واصله استان به ۸۰۰، می توان تعداد استاندارد هیئت های تشخیص را برای هر استان در سال ۱۳۹۱ محاسبه کرد. با توجه به حجم دادخواست های سال ۹۱ فقط استان تهران تعداد ۳۲ هیئت نسبت به استاندارد کم داشته است تا حجم کاری مناسبی در هر هیئت برقرار باشد.

در نقطه مقابل، استان های گیلان با تعداد ۱۸ هیئت مازاد، فارس با ۱۷ هیئت مازاد، خوزستان با تعداد ۱۳ هیئت مازاد و خوزستان و خراسان رضوی با تعداد ۱۱ هیئت مازاد مواجه بوده که این نشان دهنده کم حجم بودن کار هیئت های این استان ها نسبت به سایر استان ها به ویژه تهران است.

طی سال گذشته تعداد کل هیئت های حل اختلاف در سطح کشور مجموعا ۲۳۹ هیئت بوده که میانگین آن نسبت به کل استان ها ۸ هیئت است و از این تعداد ادارات کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان های تهران، آذربایجان شرقی، خوزستان، مازندران و اصفهان ۵ استانی هستند که دارای بیشترین تعداد هیئت حل اختلاف و ادارات کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان های قم، خراسان شمالی، همدان، هرمزگان و کهگیلویه و بویراحمد ۵ استانی هستند که دارای کمترین تعداد هیئت تشخیص است.

دستمزد و قرارداد؛ ۲ محل اصلی اختلاف

در سال ۱۳۹۱ تعداد کل دادخواست تجدید نظرخواهی در سطح کشور مجموعا ۶۰ هزار و ۳۹۲ دادخواست بوده که میانگین آن نسبت به کل استان ها ۱۹۴۷ دادخواست است و کمترین تعداد دادخواست واصله هیئت حل اختلاف مربوط به کهگیلویه و بویراحمد با ۱۵۱ دادخواست و بیشترین آن مربوط به استان تهران با ۱۵ هزار و ۵۷۲ دادخواست بوده است.

بر پایه این گزارش، در سال ۹۱ با توجه به تعداد ۲۳۹ هیئت حل اختلاف و تعداد ۶۰ هزار و ۳۹۲ دادخواست تجدید نظرخواهی در سطح کشور، به طور نسبی برای هر هیئت ۲۵۳ دادخواست ثبت و به هیئت های حل اختلاف ارجاع شده است.

طبق بررسی ها استان های تهران، قم، همدان، اصفهان و قزوین دارای بیشترین حجم رسیدگی به دادخواست ها در هر هیئت و استان های کهگیلویه و بویراحمد، چهارمحال و بختیاری، زنجان، کرمانشاه و خراسان جنوبی دارای کمترین حجم رسیدگی به دادخواست ها در هر هیئت بوده اند.

کارشناسان بازار کار و برخی نمایندگان کارگران در هیئت های حل اختلاف و تشخیص می گویند از بیشترین پرونده های مطرح در هیئت ها، مباحث مربوط به دستمزد و قرارداد کاری است. رعایت نکردن قانون در پرداخت دستمزدها، نپرداختن بخشی از دستمزد، حذف اضافه کاری انجام شده، وعده پرداخت، تاخیر چندماهه در پرداخت حقوق و مسائلی از این دست از مهم ترین دلایل شکایت کارگران از کارفرمایان در مبحث دستمزدها است.

همچنین رعایت نکردن قانون کار در انعقاد قرارداد همکاری، مجبور کردن متقاضیان کار به امضای قراردادهای سفید و مخدوش، تدوین شرایط یکطرفه در قراردادها و رعایت نکردن منافع کارگران در زمان انعقاد قراردادها در کنار سوء استفاده از کم اطلاعی متقاضیان کار از سوی برخی کارفرمایان در زمان انعقاد قرارداد همکاری نیز در بخش قراردادها از مهم ترین موضوعاتی است که پای کارگران و کارفرمایان را به هیئت های حل اختلاف باز می کند.

طی سال گذشته حدود ۶۰ هزار شکایت کارگری در استان تهران به ثبت رسید که بالاترین آمار در بین استان های کشور محسوب می شود. از این تعداد شکایت، پس از رسیدگی اول حدود ۱۶ هزار شکایت منجر به تجدیدنظرخواهی در رای شد.

کهکیلویه و بویراحمد در سال گذشته دارای کمترین تعداد پرونده شکایت کارگری و کارفرمایی به میزان ۴۷۱ مورد بوده که از این تعداد نیز ۱۵۱ مورد منجر به تجدیدنظرخواهی در رای اولیه شد.

جدول تعداد دادخواست‌ها و تجدیدنظرخواهی در سال

استان | تعداددادخواست | تعدادتجدیدنظرخواهی
اردبیل | 3621 | 947
اصفهان | 19064 | 4867
البرز | 10250 | 2971
ایلام | 1189 | 563
آذربایجان شرقی | 14123 | 3180
آذربایجان غربی | 8954 | 1558
بوشهر | 2852 | 749
تهران | 59476 | 15572
چهارمحال‌وبختیاری | 1178 | 250
خراسان جنوبی | 1246 | 337
خراسان رضوی | 9852 | 1719
خراسان شمالی | 1010 | 218
خوزستان | 20351 | 4697
زنجان | 1840 | 189
سمنان | 3456 | 1334
سیستان‌وبلوچستان | 2452 | 680
فارس | 10848 | 1991
قزوین | 4418 | 1628
قم | 3031 | 835
کردستان | 3154 | 556
کرمان | 3083 | 1134
کرمانشاه | 1978 | 557
کهکیلویه‌وبویراحمد | 471 | 151
گلستان | 6243 | 1801
گیلان | 6739 | 1946
لرستان | 5344 | 1091
مازندران | 15324 | 4924
مرکزی | 5642 | 1591
هرمزگان | 3005 | 447
همدان | 3768 | 1174
یزد | 3041 | 705