این صدای انقلاب کشاورزی است

بشر از ابتدای تاریخ خود که کشاورزی را شروع کرد تا همین صد سال پیش که تراکتور پا به مزرعه ها ننهاده بود، به یک شیوه تقریبا ثابت کشاورزی می نمود، اما حدود صد سال پیش چرخ ادوات مکانیکی کشاورزی در مزارع چرخید و بدین ترتیب انقلاب کشاورزی رخ داد. این انقلاب خود سر منشاء اتفاقات بزرگ اجتماعی سیاسی دوران خود گردید. اما امروز نیز در آستانه یک انقلاب دیگر هستیم و نسل ما با ظهور فناوری هوش مصنوعی، شاهد نقطه عطف دیگری در تاریخ خواهد بود.

کد خبر: ۴۳۰۰۳۲

تاریخ: ۱۸ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۱۶:۴۱

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از سورچین، هوش مصنوعی کلید واژه رایج این روزهاست، بدین بهانه به صحبت با آقای محمد امین کاویانی از مدیران شرکت پویا فن آوران کوثر نشستیم:

آقای کاویانی! شرکت شما قریب به پانزده سال است که در حوزه هوش مصنوعی و پردازش تصویر فعال است، اما در کشاورزی چه کاری از دست این فناوری ساخته است؟

برای جواب به این سوال بهتره که اول ببینیم که هوش مصنوعی یعنی چی؟ امروزه کامپیوترها و الگوریتم ها به قدری قوی شده اند که بخشی از هوشمندی انسان ها را می توان از ماشین ها انتظار داشت. اما ماشین ها خستگی ناپذیر و پر سرعت هستند و بدین ترتیب افق های جدیدی روی بشریت باز شده است. در شرکت ما در سه جبهه توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در کشاورزی در جریان هست.

اولین و مهمترین آن ها دستگاه های سورتینگ محصولات کشاورزی است که نام ایرانی آن سورچین است. این دستگاه ها، محصولات کشاورزی اعم از میوه ها و یا دانه ها اعم از آجیل، حبوبات و غلات را از لحاظ کیفیت سورت و دسته بندی نموده و بدین ترتیب محصولات با کیفیت بالاتر از محصولات با کیفیت پایین تر تفکیک می گردند.

حوزه دیگری که مشغول توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در کشاورزی هستیم، ربات های کشاورزی است که قادر به انجام انواع عملیات هرس، مبارزه با آفات، میوه چینی باشند.

یکی دیگر از حوزه های تحقیق و توسعه در شرکت ما، پایش تصاویر ماهواره ای با مقاصد کشاورزی است که بدین ترتیب اطلاعات ارزشمندی از میزان سطح زیر کشت و نوع آن و شاخص های مختلف رشد گیاه و همچنین مشکلات پیش آمده از جمله تنش آبی و آفات بدست می آید که اطلاعات ذی قیمتی برای کشاورز بوده و نیز موجب افزایش بهره وری در سطح کلان ملی نیز می شود.

عملکرد این دستگاه سورچین چیست؟ و چگونه کار می کند؟

بنا بر شرایط ابعادی و فیزیکی محصول کشاورزی، ما سه دستگاه مختلف داریم. هر دستگاه مکانیک یکسان داشته اما برای سورت محصولات مختلف، نرم افزار آن تغییر می کند. به عنوان مثال دستگاه سورتر پسته، سمپی است و توانمندی سورت انواع آجیل، غلات و حبوبات را دارد. و یا دستگاه سورتر خیار، یوتا است که توانمندی گریدنیگ میوه های دیگر از جمله مرکبات، سیب و حتی سیب زمینی را دارد. و نام دستگاه سوم نیز لاندا است که مخصوص سیاه دانه، سورتینگ آرد، کنجد و محصولات ریز کشاورزی است. دوربین سورتر و نرم افزار سورتر از هر میوه یا دانه عبوری چندین تصویر تهیه نموده و ابعاد و شکل آن را با دقت بالا تحلیل می نماید، سپس آنالیز رنگی صورت گرفته که مشابه عملکرد کالرسورتر است و از همه مهم تر و پیچیده تر، با بکارگیری روش های یادگیری عمیق، قادر است که عیوب ریخت شناسی را شناسایی نماید. به عنوان مثال پسته عیوب مختلفی دارد که لزوما به زبان ابعاد و رنگ قابل تفسیر نیستند و دستگاه های کالرسورتر و سورترهای خارجی قادر به شناسایی این عیوب نیستند، لکن هوش مصنوعی ایرانی، به طور خاص برای این عیوب آموزش دیده و با دقت چشمگیری آن ها را تفکیک می نماید. مطابق تنظیمات نرم افزار سورتینگ، اگر دانه ای در دسته نامطلوب قرار گیرد، با عبور از جلوی نازل های هوا از مسیر اصلی سایر دانه ها منحرف شده و جدا می گردد. برای میوه ها نیز، چندین خروجی در نظر گرفته شده است که می توان به چندین دسته صادراتی، درجه دو، و یا خوراک دام تفکیک نمود.

فایده این دستگاه سورتر سورچین چیست و چه مشکلی را حل نموده است؟

کشور ایران به اذعان سازمان های بینالمللی دو پتانسیل اقتصادی کلان دارد که عبارتند از پتروشیمی و باغداری. طبیعتاً پتروشیمی پتانسیل شناخته شده و ذاتی ایران است که سال هاست مورد توجه قرار گرفته است و سرمایه گذاری و توجه فراوانی برای ممانعت از خام فروشی در آن صورت گرفته است لکن سال هاست که محصولات کشاورزی ایران به صورت فله و با نازل ترین قیمت به بازار بین المللی عرضه صادر می گردد، در این اثناست که سورچین به مثابه پالایشگاه محصولات کشاورزی و راهکار عبور از خام فروشی است.

از سوی دیگر سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد (فائو) طی گزارشی اعلام کرده ‌است که یک‌سوم محصولات کشاورزی در سطح جهانی هدر می‌رود. درکنار این موضوع تقریباً درهر 5 ثانیه در دنیای امروز یک‌نفر از گرسنگی جان خود را از دست می‌دهد!!! وقتی محصولات کشاورزی را سورت نشده حمل‌ونقل می کنیم، محصول خراب می‌تواند کل محصول را خراب نماید اما با سورتینگ می‌توان از این هدررفت بار جلوگیری کرد؛ اگر پای صحبت تجار ایرانی بنشینیم، خاطرات تلخی از مرجوع و یا حتی معدوم‌سازی محصولات خود به‌دلیل عیوب و فساد دارند درحالی‌که با سورت قبل از صادرات می‌توان ازاین فاجعه جلوگیری نمود. بعلاوه وقتی محصول را سورت می‌کنیم، می‌توانیم محصولات با کیفیت‌ ظاهری بهتر را به بازار متول‌تر ارسال نموده و محصولات باارزش غذایی ولی دارای لک و عیوب ظاهری را باقیمتی ارزان‎تر به‌ بازار با توانِ‌ مالیِ پایین‎تر عرضه نمود. بدین‎ترتیب به‌سادگی، سورتر هوشمند، علاوه‌بر جلوگیری از هدررفت محصولات، موجب توزیع گسترده‌تر ارزش‌غذایی بین آحاد جامعه می‌گردد.

صادر کنندگان و ترمینال داران بهره برداران دستگاه سورتر هستند، برای این عزیزان دستگاه سورتر چه منفعت مستقیمی دارد؟

بدیهی ترین فایده مستقیم این دستگاه، افزایش کیفیت محصولات است که رابطه انکار نشدنی با قیمت فروش و ارز حاصله از صادرات محصولات کشاورزی دارد، علاوه بر افزایش کیفیت، ثابت و تکرار پذیر بودن تجربه کیفیت بالا نیز نکته مهمی دیگری است، بدین صورت که صادرکننده از باغداران مختلفی بار خام را تهیه می نماید اما وقتی دستگاه سورتر هوشمند آن ها را پردازش می کند، قادر به صادرات بار تهیه شده با استاندارد ثابت صادراتی می باشد و این تکرارپذیری کیفیت در تحکیم جایگاه صادراتی هر فعال اقتصادی نقش کلیدی دارد. این نکته در کنار این موضوع که بسیاری از محصولات کشاورزی فصل خاص خود را داشته و در یک زمان کوتاه، نیازمند پردازش در مقیاس بالای محصولات هستیم، اهمیت دوچندانی می یابد. از دیگر فواید استفاده از دستگاه سورتر اجتناب از فرآیند سورتینگ توسط نیروی کار است که مسائل متعدد بهداشتی و معضلات خاص خود را دارد.

دستگاه سورچین، یکی از محصولات دانش بنیان کشور است، فناوری های متمایز کننده این محصول چیست؟

دستگاه سورتر هوشمند، یک دستگاه چند وجهی است که طراحی و تولید آن نیازمند تخصص های مختلف است، خیلی از شرکت ها ممکن است در یک فناوری مثلا تولید تجهیزات مکانیکی یا الکترونیکی تخصص عمیق داشته باشند لکن برای تولید یک دستگاه کامل سورتر نیازمند تخصص های هوش مصنوعی و نرم افزار، طراحی و تولید قطعات مکانیکی، طراحی و پروگرام بوردهای الکترونیکی است و در کنار این موارد فنی، به مسائل مدیریتی از جمله مهندسی صنایع فرآیند تولید، زنجیره تامین و کنترل کیفیت دقیق نیز نیازمند است. شاید بتوان در یک شرکت دارای بخشی از این تخصصهای لازم با چشم پوشی از برخی از تخصص ها و فرآیندها محصولی تولید نمود لکن قطعا در دراز مدت هر نقصانی خود را آشکار خواهد نمود.

تکنولوژی های ویژه ای که در این دستگاه مورد استفاده بوده است، اول از همه پردازش تصویر و هوش مصنوعی است، در سورتر پسته از هر دانه چندین تصویر تهیه می گردد که بایستی در کسری از ثانیه تمامی این تصاویر پردازش شده، به شبکه هوش مصنوعی ارجاع شده و در مورد سرنوشت هر دانه پسته تصمیم گیری شود، پیچیدگی و اهمیت این عملیات بلادرنگ تا حدی است که برخی از شرکت های دیگر فعال در زمینه سورتیگ در ایران، این فرآیند را از این شرکت به ارث برده اند. موضوع بعدی حائز اهمیت، طراحی شبکه های هوش مصنوعی مطابق نیاز بومی ایران برای تفکیک انواع پسته گو، پسته نخودو و کجو، انواع لک های ظاهری و... است که به طور خط شکنانه ای برای طراحی این شبکه های هوش مصنوعی، از خود هوش مصنوعی استفاده گردیده است.

در رقابت با سایر دستگاه های سورتینگ داخلی و خارجی، دستگاه سورچین چگونه ارزیابی می شود؟

بسیاری از دستگاه های داخل کشور سورترهای مکانیکی یا اصطلاحا شابلونی هستند که فاقد هر گونه پردازش الکترونیکی هستند، این سورترها علاوه بر قابلیت های اندکی که دارند معمولا موجب آسیب و یا خراش به محصولات می شوند. برخی دیگر از سورتر ها اصطلاحا کالر سورتر هستند که از سنسورهای خطی بهره گرفته و فقط آنالیز رنگ می نمایند و طبیعتا قادر به تشخیص سایز، شکل، و پارامترهایی مثل "گو" و یا "نخودو" نیستند. و در سورترهای ریزشی از آن جایی که هر دانه با سرعت بالایی در پایین سرسره به سایر محصولات برخورد می کنه ممکن است موجب آسیب به آن شود، به عنوان مثال پسته اکبری پسته تردی است و در پایان سرسره احتمال جدا شدن پوست از مغز برای آن وجود دارد. اما در دستگاه سورتر سورچین از کانوایر استفاده شده است که سرعت هر دانه به مراتب کمتر و قابل کنترل دقیق است و نیز از دوربین های آرایه ای استفاده شده است که چندین تصویر کامل از زیر و روی هر پسته تهیه می نماید. از لحاظ نرم افزاری نیز، حتی بهترین دستگاه های اروپایی و آمریکایی نیز یک دستگاه عمومی است که برای نیازهای خاص ایران (مثل عیوب خاص پسته) لازم است که تنظیمات دقیقی برای آن صورت پذیرد که پیچیدگی های خاص خود را دارد و از آن جایی که مجهز به هوش مصنوعی نیستند قادر به تشخیص عیوب ریخت شناسی نیستند. اما در سورتر ایرانی سورچین، تمامی پیچیدگی ها در فاز طراحی دستگاه در نظر گرفته شده است و کاربر به سادگی با چند تیک قادر به تنظیم دستگاه مطابق نیاز خود است.

از سوی دیگر ما معتقدیم محصول ایرانی آبروی ایرانی است. متاسفانه یک تفکر عمومی هنوز وجود دارد که محصول ایرانی کیفیت پایینی دارد که ناشی از کم کاری تولید کنندگان ایرانی است. گاهی تولید کننده ای برای کاهش قیمت از سر و ته دستگاه می کاهد و یا محصولی که به قدر کافی بالغ نیست را در بازار عرضه می کند اما ما سعی کرده ایم محصولی در کلاس جهانی تولید کنیم و این وسواس را در تک تک قطعات و اجزاء سیستم در نظر گرفته ایم به گونه که برخی محصولات ایرانی این شرکت، استاندارد اتحادیه اروپا را اخد نموده اند. و نیز در فرآیند خدمات پس از فروش با توجه به تحریم های بین المللی ما مزیت رقابتی ویژه ای در مقابل سایر شرکت های خارجی داریم.

سوال آخر: قیمت دستگاه سورتر هوشمند چقدر است؟

پیش از بیان عددی به این  موضوع اشاره کنم که قصد ما از تولید این دستگاه ارزان سازی آن نبوده است، و بنا بر فرهنگ سازمانی و اصول حاکم بر شرکت، ما یک دستگاه کارا و با دوام تولید کرده ایم که به گونه ای سرمایه و ابزار کار تولید کنندگان و توزیع کنندگان باشد، اما از لحاظ قیمتی این دستگاه چیزی در حدود نصف مشابه خارجی قیمت داشته و این در حالی است که نسبت به دستگاه های خارجی، خدمات پس از فروش شرکت دانش بنیان با سابقه پانزده ساله نیز پشتیبان سورچین است.

از آن جایی که به فراخور و سفارش هر مشتری اختصاصی سازی می شود قیمت آن ثابت نبوده و در ایران دستگاه های ارزان تر از سورچین و گران تر از آن نیز وجود دارد.

انتهای رپرتاژآگهی