فشارهای سیاسی موجب توقف عملیات ارتش عراق در سنجار می شود؟

عملیات نظامی اخیر ارتش عراق برای کنترل بر مناطقی در اطراف و حومه شهر سنجار در استان نینوا که با واکنش های متفاوتی در عرصه سیاست در این کشور روبه رو شده، با موفقیتهایی همراه شده، با اینحال برخی گزارش های محلی و منطقه ای حاکی از آن است که روند پیشرفتهای ارتش در این منطقه متوقف شده است.

کد خبر: ۴۲۹۹۴۱

تاریخ: ۱۸ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۱۵:۰۰

پایگاه خبری العربی الجدید نوشت: برخی منابع مطلع در خصوص دلایل توقف روند پیشروی ارتش عراق می گویند دلیل این توقف در پیشروی ها این بوده که هدف ارتش تنها بیرون راندن شبه نظامیان از مرکز سنجار بوده است، ولی برخی

منابع سیاسی دیگر ادعا می کنند که دلیل توقف این روند فشارهای سیاسی به دولت الکاظمی است.

درگیریها در سنجار در ۱۱۵ کیلومتری غرب موصل ۱۲ اردیبهشت جاری با آغاز استقرار ارتش عراق در منطقه سنونی در شمال این شهر که تحت کنترل گروههای مسلح هوادار حزب کارگران کردستان بود، آغاز شد و در نهایت موجب کشته شدن یک

سرباز و زخمی شدن ۱۱ سرباز دیگر ارتش عراق، کشته شدن ۳ نفر و زخمی شدن ۲۰ نفر دیگر از شبه نظامیان کرد و  آواره شدن صدها خانواده ساکن این مناطق از ترس نا امنی در اقلیم کردستان عراق شد.

ارتش عراق سرانجام در روز جمعه موفق به تصرف مناطق بسیاری از حومه سنجار از جمله روستاهای سنونی و حطین و راههای مواصلاتی بین این مناطق و مرکز شهر سنجار، بدست گرفتن کنترل ساختمانهای مهم دراین شهر شد.

فرماندهی عملیات نظامی ارتش در سنجار با صدور بیانیه هایی از مردم سنجار خواست از فرار از شهر خودداری کرده و در منازل خود بمانند زیرا ارتش تنها برای بازگرداندن حاکمیت نظم و قانون به این منطقه ورود کرده و خرابی ها و ویرانی های

حاصل از درگیریها بازسازی خواهند شد.

اما مقامات محلی در استان های دهوک و اربیل در اقلیم کردستان می گویند با وجود پایان درگیریها موج فرار مردم همچنان ادامه دارد و به گفته رئیس اداره مهاجرت دهوک،حدود ۱۰هزار نفر از سنجار به کمپ ها و اروگاههای آوارگان در جنوب

دهوک و غرب اربیل پناه آورده اند.

در همین زمینه، یک منبع نظامی در فرماندهی عملیات نینوا به العربی الجدید گفت که نیروهای لشکر ۲۰ و ۱۵ و لشکر ۹ زرهی در سه روز اول عملیات خود به کنترل مناطق حیاتی و مهم و بیرون راندن شبه نظامیان وابسته به حزب کارگران

کردستان و مجمع حطین، مناطق  دوکری، عبدالله، ساختمان آوات علی و شرق  منطقه خانسور شدند.

این منبع تایید کرد نیروهای عراقی در حال حاضر کنترل مناطق مسکونی و کل  سنجار و سنونی و همچنین روستاهای مختلفی که در روزهای اولیه عملیات تصرف کرده بودند، به دست گرفته اند و در کل بخش مهمی از اهداف این عملیات

نظامی محقق شده است.

با این حال، به دلیل دستوراتی که از مرکز(بغداد ) داده شد و نیز به این دلیل که شبه نظامیان کرد با پناه گرفتن در مناطق مسکونی از مردم بعنوان سپر انسانی استفاده می کردند این عملیات متوقف شد. به گفته وی مناطق خانصور،

و کوه سنجار همچنان پایگاه‌های اصلی پ‌ک‌ک و تشکیلات مرتبط با آن هستند و انبارهای سلاح در داخل غارها و تونل‌هایی که این حزب با کمک سوری‌های متخصص در این زمینه حفر کرده است، نیز دراین کوه قرار دارند ، سلاحهایی که از

استان حسکه سوریه به این منطق آورده می شوند.

فشارهای سیاسی به ارتش

با این حال، یک نماینده مستقل در پارلمان عراق مدعی تاثیر فشارهای سیاسی بر توقف عملیات ارتش عراق در سنجار شد.

این نماینده که خواست نامش فاش نشود، در مصاحبه با العربی الجدید گفت: « مراجع سیاسی و گروههای مسلح، با متهم کردن مصطفی الکاظمی به آغاز عملیات همزمان و در راستای اراده ترکیه برای مبارزه با پ ک ک و گروه های وابسته به

آن در سنجار متهم کردند.

وی خاطرنشان کرد: هدف ارتش عراق دستگیری افرادی بود که در عملیات علیه ارتش و سنگ اندازی در روند از سرگیری فعالیت ادارات دولتی و قضایی در سنجار ، همچنین قاچاق مواد مخدر و اسلحه بین عراق و سوریه از طریق منطقه

دست داشتند ، همچنین ارتش بدنبال استقرار سلطه دولت مرکزی و پایان دادن به پدیده مناطق تحت سلطه گروههای خاص  است که از ورود ارتش یا پلیس عراق ممانعت می کنند.

وی خاطرنشان کرد: این فشارها از یک سو منجربه توقف عملیات ارتش شد و همزمان گروه‌های مسلح  نیز وارد عمل شدند تا شبه‌نظامیان وابسته  به حزب کارگران کردستان در سنجار و خان ​​ایزدی  را متقاعد کنند ضمن توقف حملات به ارتش،

از مناطق مسکونی و روستاهای جنوب و شرق سنجار عقب نشینی کرده اجازه بازگشت مردم را بدهند و درمقابل ارتش عراق هم ضمن متوقف کردن پیگرد آنها ، اجازه تردد به این مناطق را به آنها می دهد مشروط براینکه هیچ گونه سلاحی

به همراه نداشته باشند.

به گفته همین منبع، افراد مسلح «یگان‌های حفاظت سنجار» و شبه‌نظامیان «ایزیدی خان» از مراکزو  محله‌های مسکونی، بازارها و مجتمع‌های اداری در مرکز شهر سنجار، منطقه سنونی، حطین و روستاهای این مناطق، عین الغزال، الکرسی،

عرب شمر و سایر روستاهای مجاور، به سمت اردوگاه ها و پادگان های خود در کوه سنجار، خانصور و فیشخابور در مجاورت مرز عراق و سوریه عقب نشینی کرده اند ، ساختمان بیمارستان نظامی در سنونی که تحت کنترل شبه نظامیان یگان

حفاظت سنجار موسوم به «الیبشه» بود، اکنون در اختیار نیروهای عراقی قرار دارد .

این نماینده تصریح کرد: می توان گفت در مجموع هم اکنون اوضاع در سنجار و حومه آن آرام است، و نیروهایی که به تازگی وارد شهر شده‌اند به همراه تانکها وسلاح مچنان درحال استقرار در مواضع مربوط به خودهستند با این حال درصورت

ازسرگیری فعالیت گروههای مسلح در مناطق مسکونی ، احتمال آغاز دوباره درگیریها وجود دارد .

ارتش عراق: عملیات سنجار ادامه دارد

با این حال، سرلشکر تحسین الخفاجی، سخنگوی فرماندهی عملیات مشترک به «العربی الجدید» گفت:عملیات بسط سلطه دولت و قانون کشور در شهر سنجار ادامه دارد و تا تحقق اهداف کامل تعیین شده متوقف نخواهد شد. عملیات ارتش

در سنجار بسیار موفقیت آمیز بوده  و استقرارهیچ نیروی مسلح دیگری درآن جا قابل قبول نیست.

وی افزود: در حال حاضر همه گروههای مسلح ازاین منطقه (سنجار)خارج شده اند پایگاههای حزبی که علیه دولت و قانون عراق فعالیت می‌کند،( حزب کارگران کردستان) نیز دراین منطقه بسته شده است. نیروهای نظامی موجود دراین منطقه

برای مقابله با هرگونه چالش امنیتی کافی هستند ونیروی هوایی نیز که نقش بسیار مهمی در موفقیت عملیات اخیر در این منطقه داشت نیز براین منطقه اشراف دارد و هرگونه تحرک نظامی دراینجا با واکنش شدید ارتش مواجه خواهد شد.

قدرت نمایی شبه نظامیان پ ک ک در سنجار

محما خلیل، یکی از نمایندگان پارلمان عراق از شهر سنجار نیز در مصاحبه با العربی الجدید با اشاره به برخی شنیده ها از فشار سیاسی بر دولت مرکزی عراق برای توقف عملیات نظامی در سنجار گفت: دولت موظف است عملیات حاکم کردن

سلطه قانون در این شهر را ادامه دهد بدور از هرگونه فشار سیاسی، وظایف خود را انجام دهد.

وی افزود: وضعیت سنجار مستلزم کنترل‌ امنیتی بیشتر است که این هدف باحضور گروههای مسلح مخالف دولت در داخل شهر یا حومه آن قابل تحقق نیست.

وی معتقد است: «حضور شبه‌نظامیان وابسته به پ‌ک‌ک در سنجار مانع اجرای توافق‌نامه بغداد -اربیل در مورد عادی‌سازی اوضاع در سنجار- اکتبر ۲۰۲۰-  می شود ، عناصر این شبه‌نظامیان با حضور و استقرار مسلحانه در برخی مناطق با

پشتیبانی چهره های متنفذ سیاسی در عراق مانع این روند می شوند."

خلیل گفت:  عقب نشینی شبه نظامیان پ ک ک از برخی مناطق به معنای پایان مشکل نیست، نفس حضور آنها به معنای ادامه بحران است و بنابراین عملیات ارتش باید ادامه یابد.

پیامدهای تنشهای منطقه ای  بر وضعیت سنجار

احسان الشمری، رئیس مرکز «تفکر سیاسی» بغداد در گفت‌وگو با العربی الجدید، درباره وضعیت کلی شهر سنجار از نظر امنیتی و سیاسی گفت: «پرونده سنجار و حزب کارگران باید در دست دولت مرکزی بغداد می ماند، اما رنگ و بوی سیاسی

گرفت و خود به یک محور تنش دیگر تبدیل شد.

الشمری ادعا می کند، «وضعیت سنجار ، آیینه ای تمام نما از تنش و درگیری منطقه‌ای به‌ویژه بین ایران و ترکیه و برخی طرف‌های دیگر شده است، بنابراین نمی شود به اوضاع جاری دراین شهر به چشم یک مساله داخلی عراق نگریست.»

وی ادامه داد:  در حال حاضر آرام کردن اوضاع در سنجار را نمی توان راه حل نهایی دانست این آرامش موقت، صرفا بحران را به تعویق می اندازد.لذا دولت باید نقشی موثر در مواجهه با طرفهای دیگر دخیل دراین قضیه که می خواهند خاک عراق

را به عرصه درگیری منطقه ای یا رقابت بین احزاب سیاسی داخلی تبدیل کنند ایفا کند.

الشمری افزود: "آتش بس اکنون تحت فشار برخی احزاب قرار گرفته است. برخی طرفها بی دخیل دراین پرونده ، از بین بردن کامل حزب کردستان عراق در سنجار را به صلاح منافع خود نمی بینند لذا  برای برقراری یک آتش بس موقت فشار

آوردند ولی واقعیت این است که این آتش بس موقت به هیچ عنوان منجر به ثبات و آرامش دائم دراین شهر نخواهد شد ، ثبات در سنجار نیازمند دستیابی به تفاهمات داخلی بین بغداد و اقلیم کردستان از یک سو و توافق بین نیروهای ذی

نفوذ سنتی در بغداد است.

نگاه به موضوع سنجار و اتفاقاتی که در آن منطقه در حال رخ دادن است، جاذبه های خود را برای رسانه های عرب زبان دارد، با اینحال این رسانه ها عمدتا یکطرفه به استقبال این رویدادها در عراق می روند، بطوری که در گزارش های این رسانه ها به دشواری می توان نظرات مخالف را هم شنید، ضمن اینکه دولت عراق نیز هنوز در این ارتباط موضع خود را اعلام نکرده است.