ایران شاهراه تنفسی روسیه

یک راهکار ساده برای رونق همکاری‌های ترانزیتی ۲ کشور

کارشناس اقتصاد حمل‌ونقل با اشاره به راهکار رونق همکاری‌ ترانزیتی ایران و روسیه گفت:با این‌که ایران شاهراه تنفسی روس‌هاست، اما ایران سهم نیم درصدی از ترانزیت کالای این کشور دارد.

کد خبر: ۴۲۸۴۷۷

تاریخ: ۱۶ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۱۶:۳۶

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایران اکونومیست، هفته گذشته رستم قاسمی وزیر راه و شهرسازی در سفری به مسکو با همتایان خود در این کشور دیدار و بر افزایش تعاملات ترانزیتی و حمل و نقلی ایران و روسیه تاکید کرد. قاسمی در پایان این سفر، با اشاره به مذاکرات مطلوب با مسئولن روسی، از تحول در همکاری های بین ایران و روسیه در حوزه حمل و نقل خبر داد و گفت: در  مذاکرات فشرده به توافقات دو جانبه‌ای در زمینه گسترش همکاری های ریلی، دریایی، هوایی و جاده ای دست یافتیم و ایران می‌تواند کانون تجاری روسیه در تعامل با کشورهای حوزه خلیج فارس و شرق آسیا باشد.

وی با اشاره به اتصال شمال ایران به خلیج فارس از طریق خطوط ریلی، آمادگی کشور جهت حمل کالاهای صادراتی و وارداتی روسیه را اعلام کرد. قاسمی هم چنین در دیدار با ویتالی ساوالیف، وزیر حمل و نقل روسیه، توافقنامه جامع همکاری های حوزه حمل و نقل را امضا کرده و با اشاره به اهمیت راه اندازی گذرگاه بین ریلی بین قاره ای شمال-جنوب، بر اهتمام هر دو کشور برای اتمام هر چه سریعتر راه آهن رشت-آستارا در مسیر این گذرگاه ریلی تاکید نمود.

وزیر راه و شهرسازی همچنین اعلام کرد: اگر ایران و روسیه همکاری های نزدیکی با یکدیگر داشته باشند، تحریم های آمریکا و غرب ضد دو کشور هیچ تاثیری نخواهد داشت. هر تجارتی نیازمند توسعه حوزه حمل و نقل است و این امکان وجود دارد که هر توافقی میان دو کشور در حوزه حمل و نقل به امضا برسد. صادرات بین دو کشور و صادرات روسیه به دیگر کشورها از طریق ایران می تواند مورد توافق قرار بگیرد و در کمترین زمان ممکن اجرایی شود.

وی با اشاره به ظرفیت های ایران در احیای کریدور شمال-جنوب تاکید کرد: از بین مسیر های ریلی، مسیر ریلی رشت-آستارا بسیار کوتاه و به صرفه است و در صورت همکاری دو کشور در تکمیل این قطعه حجم مبادلات و ترانزیت کالا میان دو کشور افزایش چشم گیری خواهد یافت. از سوی دیگر، هم در بندر چابهار و هم در بندر شهید رجایی، قادریم تا همکاری های خود را با طرف روس افزایش دهیم.

تغییر نگاه روسیه به ایران در حوزه ترانزیت

در همین رابطه کارشناس اقتصاد حمل و نقل در گفت‌گو با خبرنگار اقتصادی گفت: بدون شک بعد از رخداد های حاصل از وقایع چند ماه گذشته، نگاه روسیه نسبت به همکاری های حمل و نقلی و ترانزیتی با ایران تغییر کرده است.

محمد جواد شاهجویی ادامه داد:  اگر تا امروز روسیه صرفا درخواست همکاری از ایران انجام می داد و در ایران اجابت نمی شد، امروز شرایط به نحوی است که روسیه نیازمند همکاری لجستیکی با ایران است. به طوری که می توان گفت نگاه جدید روسیه به ایران از یک مسیر ترانزیتی صرف، به شاهراه تنفسی تغییر پیدا کرده است.

وی افزود: تحولات اخیر نشان می دهد حتی اگر فرض کنیم بحران اوکراین به زودی پایان یابد، اما نیاز روسیه به ایران به عنوان یک گذرگاه امن و پایدار، نگاهی طولانی مدت و استراتژیک است و قطعا روس ها فرصت همکاری های حمل و نقلی و ترانزیتی با ایران را از دست نخواهند داد.

*سهم نیم درصدی ایران از ترانزیت کالاهای روسی

شاهجویی یادآور شد: البته آنچه در شرایط حاضر اهمیت دارد، این است که کشور بتواند از این فرصت تاریخی در مسیر احیای کریدور شمال-جنوب حداکثر بهره برداری را انجام دهد و بیشترین حجم از عبور کالای صادراتی، وارداتی و ترانزیتی روسیه را به خود اختصاص دهد.

وی اضافه کرد: هم اکنون حجم مبادلات روسیه با کشورهایی چون هند، پاکستان و کشورها حاشیه خلیج فارس به رقمی بالغ 34 میلیون تن در سال می رسد که می تواند تماما از خاک ایران منتقل شود. این در حالی است که تا پیش از این سهم ایران از عبور این کالاها کمتر از نیم درصد بوده است.

*ایجاد قطارهای باری برنامه ای مقدم بر توسعه زیرساخت

کارشناس اقتصاد بیان کرد: البته این نکته درست است که برای افزایش همکاری های ترانزیتی با روسیه نیاز به بهبود و یا تکمیل زیرساخت ها داریم. اما مسئله اولویت‌دارتر از توسعه زیرساخت‌ها، بهره برداری درست از زیرساخت‌های موجود است. به نحوی که تجار روس رغبت لازم برای جابجایی بار از طریق ایران را پیدا کنند. بدون شک در شرایطی که بار ریلی از بندر امیرآباد به بندرعباس در کشور ما در بعضی از موارد 20 روزه جابجا می شود و سرعت بازرگانی قطارهای باری در شبکه ریلی کشور 3.8 کیلومتر بر ساعت است، با فرض تکمیل زیرساخت ها هم نمی توانیم انتظار افزایش حجم ترانزیت کالاهای روس از طریق خاک کشور را داشته باشیم.

شاهجویی با اشاره به اهمیت تغییر در مدل بهره برداری از شبکه ریلی کشور در جهت افزایش جذابیت ترانزیت ریلی از داخل خاک ایران تاکید کرد: یکی از مهمترین کارهایی که وزارت راه و شهرسازی و شرکت راه آهن جمهوری اسلامی ایران برای افزایش ترانزیت کالاهای روس از خاک کشور باید انجام دهند، ایجاد و فراگیر کردن قطارهای باری برنامه‌ای در مسیر کریدور شمال-جنوب است.

وی افزود: قطار باری برنامه ای علاوه بر آنکه می تواند سرعت سیر بازرگانی قطارهای ترانزیتی در این مسیر را افزایش دهد، با افزایش دقت زمانی، بر جذابیت عبور ترانزیتی از خاک ایران برای صاحبان بار و فورواردرهای بین‌المللی اضافه خواهد کرد و از این رهگذر باعث رونق میزان ترانزیت از ایران به عنوان یکی از مهمترین راه های کسب درآمد های ارزی خواهد شد.