پرونده- هنر مهجور|کمتر از ۱۰ نفر متخصص جلوه‌های ویژه در سینما داریم

طراح و مجری جلوه‌های ویژه فیلم سینمایی «شبی که ماه کامل شد» گفت: در کل صنعت سینمای ما کمتر از ۱۰ نفر متخصص جلوه‌های ویژه وجود دارد و این خوب نیست؛ نیاز داریم تا با آموزش و برگزاری کارگاه‌های تخصصی آدم‌های تازه‌وارد را به‌مثابه خونی تازه به رگ‌های سینما تزریق کنیم.

کد خبر: ۴۲۵۴۰۹

تاریخ: ۱۱ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۰۸:۵۲

آرش آقابیک در گفت‌وگو با خبرنگار سینمایی ایران اکونومیست و در توضیح مصائب طراحی و اجرای جلوه‌های ویژه میدانی در سینمای ایران بیان کرد: ما در بحث جلوه‌های ویژه میدانی در ایران کلاً تمام ابزار و ادواتمان را خودمان درست می‌کنیم و این موضوع در مقایسه با کشورهای دیگر که آن‌ها شرکت و کمپانی‌هایی را دارند که تمام ابزار را برایشان تهیه می‌کنند، بر کیفیت کار اثرگذار است و باعث می‌شود که کشورهای دیگر خروجی را به صورتی استاندارد و اصولی‌تر اجرا کنند.

وی ادامه داد: بیست سال است که در این حرفه کار می‌کنم و در هر کاری تمام ابزار خودم را با سرمایه خودم بدون هیچ‌گونه حمایتی درست کرده‌ام. هزینه شخصی هم تا حد توان سرمایه‌گذار می‌تواند پیش برود و پس‌ازآن بازمی‌ماند. شاید در بحث انفجارات شرکت‌های دانش‌بنیان فعال هستند که آن‌هم نواقص و خطرات خود را دارد. ابزار و ادواتی به آن صورت در این سال‌ها وارد نشده است.

آموزش اصلی‌ترین نیاز در جلوه‌ها ویژه میدانی است

طراح و مجری جلوه‌های ویژه فیلم سینمایی سگ کشی (بهرام بیضایی ۱۳۷۹) تاکید کرد: برای پیشرفت کردن بحث آموزش‌ها مهم است این‌که کارگاه‌هایی تخصصی را بین عوامل سینما برگزار کنیم. وقتی کارگردان از کار ما شناختی ندارد، خروجی خوب نخواهد بود؛ ضمن این‌که جلوه‌های ویژه ارتباط مستقیمی با این موضوع دارد که نویسنده اثر تا چه حد دستش باز است که بنویسد و این از متن شروع می‌شود.

وی افزود: درنتیجه ما نیاز به کارگاه‌هایی داریم که من خودم و تخصصم را به حوزه‌های دیگر معرفی کنم. جلوه‌های کامپیوتری و جلوه‌های میدانی درحال رشد هستند و این رشد را به‌رغم امکانات کم در صنعت سینمای خودمان هم شاهد هستیم. درنتیجه بهتر است که به این سمت برویم که آموزش بدهیم. موزشآموزشی که در خود بدنه سینما رخ بدهد و بین عوامل مختلف فیلم برگزار شود که خروجی خوبی داشته باشیم.

طراح و مجری جلوه‌های ویژه فیلم سینمایی شنای پروانه (محمد کارت ۱۳۹۸) گفت: با اشاره به فقدان آموزش درباب جلوه‌های ویژه میدانی تصریح کرد: ما آموزش تخصصی نداریم؛ من در این دو دهه که کار کرده‌ایم هرگز این‌گونه نبوده که مثلاً فیلم‌بردارها یا صدابرداران را جمع کنیم و به‌صورت تخصصی صحبت کنیم. ما در دانشگاه چیزی به نام آموزش جلوه‌های ویژه نداریم و البته این موضوعی جهانی است؛ ما در کار یاد می‌گیریم چه کنیم و این دانش تجربی است و در مورد جلوه‌های ویژه چیزی به اسم آموزش تخصصی یا کتابی که بخواهد این را آموزش بدهد نداریم.

وی تصریح کرد: ضمن این‌که باید بدانیم که بحث جلوه‌های ویژه موضوعی چند رشته‌ای است یعنی از فیزیک و شیمی و ریاضی را در سینما به کار می‌گیرد و پهنای باندی دارد که نیاز به تعامل با حرفه‌های دیگر تولید فیلم دارد. بعضاً به دلیل ناآگاهی کارگردان که درکی از وضعیت ندارد خروجی کار دچار ضعف و اشکال می‌شود.

هر اتفاقی که به کیفیت سینمای ایران کمک کند خوب است

طراح و مجری جلوه‌های ویژه فیلم سینمایی سنتوری (داریوش مهرجویی ۱۳۸۹) اظهار داشت: در کل صنعت سینمای ما کمتر از ۱۰ نفر متخصص جلوه‌های ویژه داریم و این خوب نیست و نیاز داریم که برای این حرفه آدم‌های تازه‌وارد را به‌مثابه خونی تازه به رگ‌های سینما تزریق کنیم. باید این آموزش را بدهیم که آدم‌ها بتوانند این چرخه را بگردانند.

وی در پاسخ به این پرسش که تجهیزات سامزان اوج را در حوزه جلوه‌های ویژه چگونه ارزیابی می‌کند، اظهار داشت: هر آنچه به صنعت سینما کمک کند ازنظر من اتفاق خوبی است؛ اگر بخشی به نام اوج واردشده و کار تولید می‌کند هم خوب است وقتی سرمایه در صنعت سینما سرازیر شود ما استقبال می‌کنیم یعنی هرچه به نفع سینما باشد قشنگ است.

طراح و مجری جلوه‌های ویژه فیلم سینمایی هیس دخترها فریاد نمی‌زنند (پوران درخشنده ۱۳۹۲) ادامه داد: آموزش جلوه‌های ویژه را در دانشگاه‌های کشورهای دیگر دنیا هم به‌عنوان سرفصل نداریم اما این رشته به‌عنوان آموزش کارگاهی وجود دارد؛ و البته این‌که چه اشخاصی و چگونه آموزش می‌دهند هم اهمیت دارد.

دانشجویان سینما باید با متخصصان جلوه‌های ویژه تعامل داشته باشند

طراح و مجری جلوه‌های ویژه فیلم سینمایی در دنیای تو ساعت چند است؟ (صفی یزدانیان ۱۳۹۳) خاطرنشان کرد: دانشجویان سینما باید با متخصصان جلوه‌های ویژه تعامل داشته باشند حرف بزنند و از تجارب این‌ها بشنوند وقتی قرار است که دو روز دیگر خودشان بروند و فیلم بسازند باید سر صحنه بدانند که چه اتفاقی قرار است رقم بخورد و آنجا سردرگم نباشند.

وی با اشاره به کثرت و تعدد کارهای که تاکنون مجری و طراح جلوه‌های ویژه آن بوده است، بیان کرد: عاشق کارم هستم و از زمانی که به سینما ورود کردم انتخابم جلوه‌های ویژه بود چراکه این کار سرشار از هیجان، خلاقیت است و اتفاقات این کار را دوست دارم. تا امروز هم که کار می‌کنم از این جاذبه برای من کم نشده است. وقتی عاشق کارت باشی و آن را درست انجام بدهی مسلماً پیشنهادهای بیشتری به شما ارائه می‌شود.

طراح و مجری جلوه‌های ویژه فیلم سینمایی شبی که ماه کامل شد (نرگس آبیار ۱۳۹۷) عنوان کرد: عموماً فیلم‌های جنگی در پروداکشن شان انفجار برای بیننده عام جذاب است شاید در حیطه‌های دیگر (صحنه‌سازی‌ها و کارهای مکانیکال و...) کارهای ما خیلی سخت از انفجار است چراکه نیاز به ابزار و دانش و ... دارد اما حیطه جنگ و اندازه نماها و صداگذاری و ... بیننده را با یک جاذبه بصری روبرو می‌سازد. چراکه برف و باران و ... دیده‌اند اما انفجار بمب را لزوماً ندیده‌اند.

وی افزود: این جاذبه به این بازمی‌گردد که چهارچوب کار از پیش تعیین‌شده باشد و طراح جلوه‌های ویژه و کارگردان به زبانی مشترک رسیده باشند تا درکی از کار حاصل شود و خروجی کار خوب شود. درنتیجه در موفقیت یک طراح و مجری جلوه‌های ویژه کارگردان ۱۰۰ درصد تأثیر دارد و فیلم‌های جایزه گرفته برای کارگردانانی بوده است که این حوزه را می‌شناخته‌اند. دلیل موفقیت کارگردانی مانند ابراهیم حاتمی کیا این است که جلوه‌های ویژه را می‌شناسد و با این حوزه مأنوس است. به همین دلیل در طراحی سکانس‌ها هم موفق است؛ البته که حجم فیلم‌نامه و کار هم در موفقیت اجرای جلوه‌های ویژه اهمیت دارد.

به گزارش ایران اکونومیست، آرش آقابیک متولد ۷ اردیبهشت ۱۳۶۲ در تهران طراح جلوه‌های ویژه در سینما و تلویزیون و متخصص جلوه‌های ویژه و کارگردان ایرانی است.

آقابیک فعالیت‌های هنری خویش را از سال ۱۳۷۹ بعنوان دستیار جلوه‌های ویژه در فیلم های آواز قو و سگ‌کشی نزد عباس شوقی در سینما آغاز نمود. وی که خواهرزاده عباس شوقی (طراح و مجری پیشکسوت جلوه‌های ویژه) است به عنوان دستیار جلوه‌های ویژه بین سال‌های ۱۳۷۹ تا ۱۳۹۰ در بیش از ۴۰۰ اثر سینمایی و تلویزیونی فعالیت کرده‌است.

در سال ۱۳۹۰ وی با سمت مدیر و طراح جلوه‌های ویژه میدانی و به‌طور مستقل مشغول به کار شد و در اولین حضور خود در سی و دومین جشنواره فیلم فجر کاندید بهترین جلوه‌های ویژه میدانی برای فیلم دهلیز به کارگردانی بهروز شعیبی شد.