وقتی تغییرات اقلیمی عامل گسترش یک بیماری کشنده می‌شود

سالانه بیش از ۲۴۰‌ میلیون نفر در جهان مبتلا به مالاریا می‌شوند و این بیماری کشنده هر سال در ۶۰ کشور بیش از ۴۰۰ هزار نفر را به کام مرگ می‌فرستد.

کد خبر: ۴۲۲۳۰۲

تاریخ: ۰۵ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۱۵:۳۵

به گزارش ایران اکونومیست، سازمان جهانی بهداشت (WHO) روز ۲۵ آوریل هر سال را "روز جهانی مبارزه با مالاریا" نامیده است تا بر ضرورت مبارزه جمعی و آگاهانه و با هدف دستیابی به جهانی عاری از مالاریا تأکید کند.

هرچند این نبرد به کمک تزریق اولین واکسن تایید شده سازمان جهانی بهداشت به سامان رسید اما تغییرات آب‌وهوایی و بالا رفتن دمای مناطق گوناگون زمین به معنای گسترش این بیماری در مناطقی خواهد بود که پیش از این هیچ سابقه شیوع آن را نداشته اند.

بنابر گزارش شبکه خبری بی بی سی، دکتر "ایزابل فلیچر"، مدیر فنی اطلاعات علمی موسسه خیریه "ولکام تراست" در این باره می‌گوید: افزایش دما باعث توانایی و قابلیت بیشتر پشه‌ها برای انتقال انگل مالاریا و گسترش این بیماری می‌شود.

او هشدار می‌دهد: تغییرات اقلیمی باعث مناسب‌تر شدن مناطق بیشتری از جهان برای زیست پشه‌های ناقل مالاریا می‌شود. هرچه جهان گرم‌تر می‌شود انتظار می‌رود مالاریا در مناطق مرتفع‌تری در جهان گسترش پیدا کند که تاکنون سردتر از آن بوده اند که این بیماری در آنجا انتقال پیدا کند.

به گزارش "مجمع بین‌المللی تغییرات اقلیمی" (IPCC) سازمان ملل متحد، حتی اگر تمام برنامه‌ها و سیاست‌ دولت‌های جهان برای کاهش کربن تا پایان سال ۲۰۲۰ به طور کامل اجرا می‌شد باز زمین در قرن آینده با افزایش دمایی حدود ۳.۲ سانتیگراد روبه‌رو می‌شد. تلاش جهانی این بود که با کاهش آلاینده‌های کربنی میزان افزایش دمای زمین را زیر ۱.۵ سانتیگراد نگه دارند.

کارشناسان هشدار می‌دهند که علاوه بر افزایش دما، میزان بارش و رطوبت و حتی بروز خشکسالی‌ها باعث افزایش سریع پشه‌های ناقل مالاریا در مناطقی می‌شود که این بیماری تا به‌ حال دیده نشده است.

دکتر فلیچر می‌گوید: پژوهش‌ها نشان می‌دهد در کشورهای منطقه کارائیب و برزیل که دوران خشکسالی داشته‌اند مردم بیشتر آب ذخیره کرده‌اند. ذخیره آب نیز زیستگاه مناسبی برای پشه‌ها ایجاد می‌کند. به همین دلیل است که حتی در شرایط خشکسالی ممکن است با افزایش انتقال بیماری تب دنگی روبه‌رو شویم و نگرانی این است که اگر این عامل باعث افزایش بروز بیماری تب دنگی شود، چنین احتمالی برای شیوع مالاریا هم وجود دارد.

دگرگونی‌های آب‌وهوایی ممکن است انتقال مالاریا را در مناطقی که پیش از این برای گسترش بیماری مناسب بود، کاهش دهد، به همین دلیل دکتر فلیچر معتقد است درک بهتر اثرات تغییرات اقلیمی نقش مهمی در مبارزه پیگیر با بیماری مالاریا خواهد داشت.

او می‌گوید: با پیش‌بینی مناطق خطر در آینده می‌توانیم جوامعی را که در معرض ابتلا قرار دارند مشخص کنیم و پیشگیری‌ها و اقدامات لازم را در این مناطق انجام دهیم.

نشانه‌های بیماری مالاریا چیست؟

مالاریا بیماری عفونی شدیدی است که با نیش پشه منتقل می‌شود و اگر به سرعت تشخیص داده و درمان نشود باعث مرگ می‌شود. نشانه‌های این بیماری شامل دمای بالای بدن و تب و لرز، سردرد و احساس گیجی، احساس خستگی و خواب‌آلودگی شدید (به‌ویژه در کودکان)، حالت تهوع و دل‌پیچه و اسهال، بی‌اشتهایی، درد عضلانی، زرد شدن پوست و سفیدی چشم‌ها، گلودرد، سرفه و تنگی نفس هستند.

موفقیت واکسن در مقابله با این بیماری تا چه اندازه است؟

با اینکه تغییرات اقلیمی باعث پیچیده‌تر شدن مقابله با مالاریا می‌شود، اما پیشرفت‌هایی هم برای مهار این بیماری حاصل شده است از جمله اینکه سازمان جهانی بهداشت به‌ تازگی اعلام کرده است که با برنامه آزمایشی سازمان ملل متحد، بیش از یک میلیون کودک در غنا، کنیا و مالاوی اکنون یک یا چند دز از اولین واکسن جهانی مالاریا را دریافت کرده‌اند.

دولت مالاوی در آوریل سال ۲۰۱۹ اولین پروژه آزمایشی برای واکسیناسیون واکسن مالاریا را شروع کرد که این پروژه نشان داد واکسن‌های RTS,S ایمن و قابل ‌استفاده هستند و از بروز موارد شدید بیماری مالاریا جلوگیری می‌کنند.

RTS,S اولین واکسن مالاریا است. علاوه بر واکسن‌های RTS,S، واکسن‌های دیگری هم وجود دارد. R21/Matrix-M از واکسن‌هایی است که مراحل بالینی اولیه خود را می‌گذراند.

شرکت داروسازی بیوان‌تک هم قصد دارد با استفاده از روش پیشرفته فناوری mRNA واکسن مالاریا تولید کند. این روش برای اولین بار به طور عمومی در تولید واکسن‌ کوویدـ۱۹ استفاده شد.