درآمدهای نفتی وارد اقتصاد کشور نشود

همکاری دو پژوهشگاه برای تولید کاتالیست‌

رییس پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی با بیان اینکه از ۴۰ کاتالیست پلیمرهای کشور، ۲۴ مورد از کاتالیست‌ها در داخل تولید می‌شود، گفت: هر جا اجازه فعالیت به محققان و شرکت‌های دانش‌بنیان داده شد، پیشرفت حاصل شد و در جاهایی که این اجازه داده نشد، همچنان وابستگی وجود دارد و اعتقاد داریم نبود درآمدهای نفتی، صنعت کشور را مجبور خواهد کرد که به سمت حمایت از تولید داخل حرکت کنند.

کد خبر: ۴۱۸۸۶۳

تاریخ: ۲۹ فروردين ۱۴۰۱ - ۰۷:۰۱

دکتر مهدی نکومنش در گفت‌وگو با ایران اکونومیست، با اشاره به رشد و پیشرفت علمی کشور در حوزه پلیمر بعد از انقلاب، افزود: در شاخص انتشار مقالات علمی در حوزه پلیمر بین رتبه‌های ۷ تا ۹ جهانی قرار داشتیم و این امر نشان دهنده جایگاه خوب ایران در این حوزه است، ضمن آنکه حوزه پلیمر در بین رشته‌های مهندسی نیز جایگاه خوبی دارد.

وی با بیان اینکه فارغ التحصیلان خوبی در این رشته داریم که به خوبی توانسته‌اند در صنعت راه یابند، اظهار کرد: در این راستا نیز سمینار بین‌المللی علوم و تکنولوژی پلیمر با عنوان ISPST (International Seminar on Polymer Science and Technology) را هر دو سال یک بار برگزار می‌کنیم و در سال جاری دانشگاه اصفهان میزبان این سمینار است.

نکومنش با تاکید بر اینکه این سمینار در تقویم جهانی به عنوان یک سمینار علمی مطرح است، خاطر نشان کرد: از این رو ما از نظر علمی، رشد مورد انتظار را داشتیم و هم اکنون از نظر محصولات علمی که نمود آن مقالات است، جایگاه خوبی داریم، ولی به لحاظ دستاوردهای تکنولوژیکی در زمینه‌های مختلف،‌ دارای وضعیت‌های متفاوتی هستیم.

رییس پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی خاطر نشان کرد: به اعتقاد من آنجاهایی که صنایع مربوط از متخصصان پلیمری درخواست‌هایی را طلب کردند، مشکلات آنها از سوی متخصصان این حوزه مرتفع شده است.

وی نمونه این امر را در حوزه صنایع دفاعی ذکر کرد و یادآور شد: در سایر صنایع متاسفانه به این صورت نبوده و دلیل آن این بوده است که صنایع رویکرد مناسبی با دانشمندان حوزه پلیمر نداشته‌اند.

نکومنش اضافه کرد: به عنوان نمونه در صنایع پتروشیمی ما در بخش‌های پلیمر حدود ۷ تا ۸ پلیمر معمولی که به آن "Commodity Polymer" می‌گویند مانند "پلی الفین‌ها"، "پروپلی پیلن"،  انواع "پلی استایرن"، PVC، پت و سایر پلیمرهای دیگر در داخل به تولید رسیده است، ولی دانش فنی تولید این پلیمرها از خارج وارد شده است و چون صنایع ما عادت دارند که این دانش از خارج وارد شود، در داخل رویکرد مناسبی برای توسعه این مواد وجود ندارد.

وی یادآور شد: به منظور رسوخ فناوری در صنایع تلاش‌های زیادی صورت گرفته، ولی به نتایج مطلوب دست پیدا نکردیم. البته در زمینه پلی الفین‌ها توانسته‌ایم دانش فنی را به صنایع عرضه کنیم؛ ولی در برخی از زمینه‌های دیگر، صنعتگران همراهی لازم را با دانشمندان در جهت اقدام به توسعه دانش فنی نداشته‌اند.

رییس پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی با بیان اینکه برخی صنایع بزرگ همانند صنعت خودروسازی همچنان عادت به واردات دانش فنی دارند، اضافه کرد: این صنایع بیشتر مجوز برای تولید خارجی دارند که در این صورت توسعه صنعتی در کشور رخ نخواهد داد؛ چرا که در بخش صنعت، توسعه بر اساس دانش داخلی شکل می‌گیرد.

وی با بیان اینکه این امر در صنعت پتروشیمی نیز رخ داده است، گفت: در حوزه تولید کاتالیست نیز، با توجه به اینکه مواد کاتالیستی جزو مواد "های‌تک" و پاشنه آشیل صنایع است، تمرکز بیشتری بر آن شد؛ ضمن آنکه دانشمندان پلیمری تلاش بیشتری کردند و در حال حاضر از ۴۰ کاتالیست پلیمرهای کشور، ۲۴ مورد از کاتالیست‌ها در داخل تولید و تامین می‌شود و برای مابقی کاتالیست‌ها نیز طرح و برنامه توسعه‌ای داریم.

نکومنش تاکید کرد: بر اساس این برنامه، تا ۴ سال آینده هیچ کاتالیست صنعت پلیمری نخواهد بود که داخلی‌سازی نشده باشد و خوشبختانه در این بخش رشد خوبی داشته‌ایم.

این محقق حوزه صنعت پلیمر خاطر نشان کرد: در مابقی صنایع مانند صنایع خانگی و خودرو بسته به مدیریت‌ها، هر کجا اجازه فعالیت به محققان و شرکت‌های دانش‌بنیان داده شده است، رشدهای خوبی ایجاد شد و در جاهایی که این اجازه داده نشده است، هنوز وابستگی به خارج وجود دارد.

به گفته وی، در حوزه نفت و گاز و در استحصال نفت نیز پلیمرهای مصرفی عمدتا وارداتی هستند و معمولا در این صنایع از تولیدات داخلی در این زمینه استقبال نمی‌کنند و این در حالی است که امکان آن وجود دارد، ولی اعتقادی به مصرف نمونه داخلی وجود ندارد.

نکومنش اضافه کرد: به طور کلی در ۳ تا ۴ سال اخیر به دلیل فشارهای زیادی که از عدم فروش نفت وجود داشت، کشور رشد خوبی در تولید داخلی داشته است و جایگزین کردیم و امیدواریم اگر این روند ادامه یابد، امکان این وجود دارد که در صنعت پلیمر دنیا حرف‌هایی برای گفتن داشته باشیم.

رییس پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی در خصوص تاکیدات دکتر زلفی گل، وزیر علوم در خصوص راه‌اندازی شرکت بزرگی همانند "مرک" گفت: شرکت مرک سابقه زیادی دارد و اینکه بتوانیم روزی چنین شرکت بزرگی را در کشور تولید کنیم، نیاز به کار فراوان و مستمر در این زمینه وجود دارد.

حمایت‌های لازم برای توسعه فناوری

نکومنش اضافه کرد: ما با کشورهای همسایه جمعیت ۶۰۰ میلیونی را تشکیل می‌دهیم که حدود ۸ درصد جمعیت دنیا می‌شود و باید بتوانیم ۸ درصد مواد آزمایشگاهی شیمیایی که در این منطقه مصرف می‌شود را در کشور تولید کنیم و به جرأت می‌توان گفت تحقق تولید این میزان مواد شیمیایی کاملا در دسترس است، به شرط آنکه حمایت شویم و سرمایه‌گذاری لازم انجام شود.

وی با بیان اینکه در این زمینه از نظر دانشی، توانمندی‌هایی در کشور وجود دارد، افزود: ما از دو سال گذشته در این پژوهشگاه چندین محصول آنالیتیکال در حوزه پلیمر را تولید کرده‌ایم و در این رابطه هماهنگی لازم با رییس پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی بعمل آمده است و امیدواریم با محوریت این پژوهشگاه، اقدامات خوبی در راستای تهیه مواد شیمیایی آزمایشگاهی در داخل کشور صورت گیرد.

نکومنش ابراز امیدواری کرد که با توجه به عزم جدی وزیر علوم و نیز معاون پژوهشی وزیر علوم در این خصوص، تا ۲ سال آینده خبرهای خوبی در این زمینه اعلام شود.

رییس پژوهشگاه پلیمر با تاکید بر اینکه حمایت‌های مورد نیاز برای توسعه دانش فنی حوزه‌های پلیمر و شیمی باید از سوی دولت و صنعت باشد، گفت: حمایت‌های دولتی از فعالیت‌های دانش‌بنیان، یک راهبرد اساسی برای دولت است؛ ضمن آنکه باید موانع قانونی مرتفع شود. این طور نشود که محصولی با سرمایه‌گذاری بالایی تولید شود، ولی محصول مشابه خارجی بدون توجه به محصولات داخلی به کشور وارد شود.

وی اظهار کرد: از سوی دیگر، صنعتگران نیز باید نسبت به همکاری با بخش‌های علمی و فناوری کشور اشتیاق داشته باشند و نیازمندی‌های خود را اعلام کنند.

پول‌های نفتی حذف شود

نکومنش افزود: به نظر من نبود پول‌ها و درآمدهای نفتی، صنعت کشور را مجبور خواهد کرد که به سمت حمایت از تولید داخل بیایند.

وی با بیان این که انتقال از اقتصاد وابسته به نفت به سمت اقتصاد دانش بنیان در کشور نیازمند جراحی بوده است، گفت: ما نشان دادیم که در بسیاری از جاها شاخص‌های ما به سمت شاخص رشد بر می‌گردد و این امر نشان می‌دهد که درآمدهای نفتی نباید وارد اقتصاد کشور شود، در غیر این صورت ما به مصیبت‌های قبلی برمی‌گردیم.