کار هست، کارگر نیست!

در استان البرز به‌ عنوان یکی از بزرگ‌ترین استان‌های صنعتی کشور، «کمبود نیروی کار» تبدیل به مسأله شده و گلایه فعالان و صاحبان مشاغل را به‌ دنبال داشته است. این موضوع تا جایی پیش رفته که در سفر اخیر رئیس‌جمهور به البرز این موضوع از سوی مسئولان هم مطرح شده تا چاره‌ای برای آن در سطح فرااستانی اندیشیده شود.

کد خبر: ۴۱۸۰۴۰

تاریخ: ۲۷ فروردين ۱۴۰۱ - ۱۵:۵۱

به گزارش ایران اکونومیست، روزنامه ایران نوشت:‌ «بیکاری اگر چه در همه استان‌ها از جمله بزرگ‌ترین مشکلات پیش روی مردم و مسئولان به حساب می‌آید اما در استان البرز به‌ عنوان یکی از بزرگ‌ترین استان‌های صنعتی کشور، «کمبود نیروی کار» تبدیل به مسأله شده و گلایه فعالان و صاحبان مشاغل را به‌ دنبال داشته است. این موضوع تا جایی پیش رفته که در سفر اخیر رئیس‌جمهور به البرز این موضوع از سوی مسئولان هم مطرح شده تا چاره‌ای برای آن در سطح فرااستانی اندیشیده شود. حتی «سیدرضا فاطمی‌امین»، وزیر صمت، هم در جلسه شورای اداری استان البرز که به ریاست رئیس‌جمهور برگزار شد این دغدغه فعالان اقتصادی را مطرح کرده و گفته شهرستان البرز از جمله اشتهارد با مشکل کمبود نیروی کار مواجه هستند.

وی تأکید کرده است: واحدهای صنعتی و تولیدی این شهرستان با کمبود سه هزار نیروی کار مواجه بوده و به همین خاطر طرح توسعه صنایع در البرز با مشکل مواجه است. بر همین اساس فعالان اقتصادی استان خواستار اعمال معافیت مالیاتی شعاع ۱۲۰ کیلومتری هستند.

همه به‌ دنبال کار اداری هستند

با وجود این گلایه‌ها از سوی کارفرمایان و صاحبان مشاغل کارگران صنعتی که بیش از ۴۳ درصد شاغلان استان هستند هم گلایه‌هایی دارند که مهم‌ترین آنها پایین‌بودن دستمزد و فاصله زیاد شهرک‌های صنعتی تا محل سکونت، نبود وسایل حمل‌ونقل عمومی ارزان‌قیمت و ... است. «رضا مرادی»، مسئول یکی از شرکت‌های تولید سیستم‌های سرمایشی در شهرک صنعتی سیمین‌دشت البرز، به نکته جالبی اشاره می‌کند. او می‌گوید: بیشتر بیکاران را فارغ‌التحصیلان دانشگاهی تشکیل می‌دهند. افرادی که هیچ تخصصی نداشته و تنها اعتبار آنها مدرک دانشگاهی است. من و دیگر همکاران زمان و هزینه کافی برای آموزش این افراد را نداریم. در این زمینه لازم است سازمان فنی و حرفه‌ای وارد عمل شود و پیش از ورود بخشی از جوانان به دانشگاه آنها را برای ورود به بخش صنعت آماده کند.

وی می‌افزاید: بیشتر افرادی که برای کار به شهرک‌های صنعتی مراجعه می‌کنند، به‌ دنبال کارهای اداری هستند و از آنجایی که ظرفیت بخش اداری در صنایع پایین است افرادی که دارای تحصیلات دیپلم و حتی پایین‌تر هستند، اشتغال بهتری در این منطقه دارند. اغلب مسئولان به ما گلایه دارند که چرا از نیروی کار غیر ایرانی استفاده می‌کنیم اما من به‌ عنوان کارفرما زمانی که استقبالی از طرف جویندگان کار ایرانی نمی‌بینم به ناچار کارگر اتباع بیگانه را استخدام می‌کنم.

فاصله زیاد از بافت شهری معضل نیروی کار اشتهارد

«سمانه سالاری»، یکی از جوانان جویای کار هم که در فردیس کرج زندگی می‌کند، دوری شهرک‌های صنعتی از بافت شهری را مهم‌ترین دلیل کمبود نیروی کار در این شهرک‌ها می‌داند و می‌گوید: حدود یک سال است که به‌ دنبال شغل مناسبی می‌گردم اما تاکنون موفق نشده‌ام. چند شغل در شهرک صنعتی اشتهارد پیدا کردم و حتی یک هفته هم به‌ صورت آزمایشی در دو شرکت مشغول به کار شدم اما پس از یک هفته به این نتیجه رسیدم که هزینه رفت‌وآمد بسیار بالاست و باید بیشتر حقوقی را که برای من در نظر گرفته شده، صرف رفت‌وآمد کنم.

سالاری می‌افزاید: با این که بیشتر شرکت‌ها به‌ صورت سه‌ شیفت کار می‌کنند اما سرویس رفت‌وآمد ندارند. مترو که هیچ حتی در بیشتر شهرک‌ها خط تاکسی و اتوبوس شبانه‌روزی هم وجود ندارد. با این شرایط بویژه برای بانوان امکان اشتغال وجود ندارد. ما نمی‌توانیم ۱۰ ساعت کار کنیم که تنها هزینه رفت‌وآمدمان را دربیاوریم.

نیازمند نیروی کار هستیم

«حمیدرضا عقاب‌نشین»، مدیرعامل شهرک‌های صنعتی البرز، کمبود نیروی کار را به‌ عنوان زنگ خطری جدی برای صنایع و کارخانه‌های استان عنوان کرده و می‌گوید: اکثر نیروی کار شهرک‌های صنعتی اشتهارد، کوثر، بهارستان و سپهر از استان قزوین و شهرستان بوئین‌زهرا می‌آیند و بیشتر جوانان استان رغبتی برای کار در شهرک‌های صنعتی ندارند. این در حالی است که با توجه به طرح توسعه‌ای که برای شهرک‌های صنعتی داریم، نیازمند نیروی کار هستیم.

وی بیشترین کمبود نیروی کار را مربوط به شهرک‌های صنعتی شهرستان اشتهارد عنوان می‌کند و می‌افزاید: در حال حاضر به‌ دلیل بعد زیاد مسافت شهرک‌های صنعتی با مرکز استان و نبود وسایل حمل‌ونقل عمومی ارزان‌قیمت افراد جویای کار ترجیح می‌دهند برای یافتن شغل راهی پایتخت شوند. در واقع نزدیکی البرز به پایتخت و در دسترس بودن بیشتر وسایل حمل‌ونقل عمومی سبب شده بیشترین جمعیت جویای کار به تهران سرازیر شوند. البته ما نیز کارهایی برای رفع این مشکلات در نظر گرفته‌ایم که تنها با همکاری تمام سازمان‌های مرتبط قابل اجرا خواهد بود. در این زمینه پیشنهاد شده تا با ریل‌گذاری در مسیر شهرک‌های صنعتی و ایجاد بستر مناسب حمل‌ونقل عمومی معضل حمل‌ونقل کارگران را تا حد زیادی کاهش دهیم.

کارگردزدی در شهرک‌های صنعتی اشتهارد

این مقام مسئول با اشاره به پدیده «کارگردزدی» در شهرک‌های صنعتی استان می‌گوید: تغییر شیوه‌های جدید زندگی یکی دیگر از دلایل اقبال کم کارگران به کار در شهرک‌های صنعتی است. زمانی که یک فرد می‌بیند که با فعالیت روزانه در بستر فضای مجازی یا سرویس‌های حمل‌ونقل اینترنتی می‌تواند درآمد مناسب‌تر با استراحت بیشتر داشته باشد، ترجیح می‌دهد این کار را انجام دهد. در چنین شرایطی کارفرما باید امکانات بیشتری را در اختیار کارگر قرار دهد تا وی مجاب به کار در شرکت مزبور شود. اخیراً به علت کمبود نیروی کار بسیاری از کارفرمایان با در اختیار قراردادن امکانات بیشتر نسبت به شرکت‌های رقیب تلاش می‌کنند کارگرهای بیشتری را جذب شرکت خود کنند در اصطلاح به این کار، کارگر دزدی می‌گویند. البته تصویب حقوق و مزایای سال جدید شاید این مسأله را تحت‌الشعاع قرار دهد، زیرا کارفرمایان اعلام کرده‌اند توانایی پرداخت این میزان افزایش حقوق را ندارند.

مدیرعامل شهرک‌های صنعتی البرز توجه به آموزش‌های فنی و حرفه‌ای را ضروری می‌داند و می‌گوید: به این نکته توجه داشته باشید اغلب جوانان امروز تحصیلات عالی دانشگاهی دارند و تمایلی به کارهای فنی ندارند. به همین خاطر لازم است به آموزش‌های فنی و حرفه‌ای توجه بیشتری شود. در این زمینه تلاش کرده‌ایم با همکاری سازمان فنی و حرفه‌ای با اجرای طرح‌های نوین اشتغالزایی از جمله طرح اشتغال مهارت محور، راه‌اندازی مرکز تخصصی کارآفرینی و مجتمع فنی و آموزشی اقداماتی برای تربیت نیروی کار ماهر و متخصص در استان انجام دهیم تا بتوانیم از این طریق نیروی مورد نیاز واحدهای صنعتی را تأمین کنیم.

حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان برای توسعه اشتغال استان

این مقام مسئول حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان را از دیگر اقدامات برای رونق اشتغال در استان اعلام کرده و ادامه می‌دهد: شرکت‌های دانش‌بنیان، یکی از اصلی‌ترین اولویت‌های ما در واگذاری زمین در شهرک‌های دولتی هستند. در نظر داریم با ارائه مشوق‌ها و استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان در شهرک‌های صنعتی با بهره‌مندی از ظرفیت این شرکت‌ها زمینه اشتغال جوانان تحصیلکرده و متخصص را در استان فراهم کنیم. در این راستا واگذاری زمین در شهرک‌های صنعتی بدون نوبت با اولویت شرکت‌های دانش‌بنیان با اعطای ۱۰ درصد تخفیف در قیمت کل و تنفس بازپرداخت چهار ساله خواهد بود. با توجه به ظرفیت استان البرز در نظر داریم با ارائه این مشوق‌ها زمینه استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان تهران را نیز در استان البرز فراهم کنیم.

مسکن کارگری راه‌ حلی برای جذب نیروی کار در شهرستان‌ها

«جهانگیر شاهمرادی»، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار البرز، با اشاره به کمبود نیروی کار در شهرستان‌های استان در گفت‌وگو با «ایران» اظهار داشت: درست است که کاهش نرخ بیکاری و افزایش تعداد بیمه‌شدگان اجباری در سال‌های اخیر نشان‌دهنده عزم جدی برای ایجاد شغل در استان است اما با وجود همه اینها یکی از نگرانی‌های صاحبان مشاغل کمبود نیروی کار است.

وی یکی از دلایل کمبود نیروی کار را پایین‌بودن حقوق کارگران دانست و افزود: پایین‌بودن پایه حقوق کارگران، انگیزه آنها را برای کارکردن کم کرده که امیدواریم با توجه به افزایش حقوق قابل توجه در سال جدید این مشکل تا حدی برطرف شود.

معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار البرز بعد مسافت را یکی دیگر از عوامل کمبود اقبال به کار در شهرستان‌های استان برشمرد و گفت: اغلب بیکاران ما در مرکز استان هستند ولی نیازمندی‌های ما در شهرستان است. می‌دانید که فاصله شهرستان‌ها تا مرکز استان قابل توجه است و رفت‌وآمد به شهرستان برای کارگران در اغلب موارد مقرون‌به‌صرفه نیست. در این زمینه لازم است خطوط اتوبوس و وسایل حمل‌ونقل عمومی برای رفت‌وآمد کارگران از مرکز استان به شهرستان‌های اطراف وجود داشته باشد.

شاهمرادی با تأکید بر این که مسکن کارگری می‌تواند یکی از راه حل‌های جذب نیروی کار در شهرستان‌ها باشد، افزود: بنا شده الگوی مسکن کارگری در شهرستان‌ها برای رفع مشکل مسافت ایجاد شود. در این زمینه با دستور استاندار البرز مصوب شده قطعه زمینی برای ساخت خانه در نزدیکی شهرک‌های صنعتی اشتهارد که بیشترین مشکل کمبود نیروی کار را بین شهرستان‌های استان دارد، اختصاص پیدا کند. در واقع هدف از الگوی مسکن کارگری با توجه به ضرورت جذب نیروی کار حتی به‌عنوان خوابگاه و سوئیت و اقامتگاه گروهی کارگری می‌تواند پاسخگوی مشکلات کارگران باشد.

معاون استاندار البرز یادآور شد: ایجاد مسکن کارگری در تفاهمنامه بین وزارت راه و شهرسازی و اتاق تعاون کشور منعقد شده و با توجه به ظرفیت مشخص‌شده، استان البرز جزو استان‌های پیشرو است و زمین‌هایی برای ساخت مسکن کارگری در شهر اشتهارد به اتاق تعاون تخصیص داده شد که در حال طراحی نقشه برای اخذ پروانه ساخت است.