لایروبی کانال‌ها وضعیت "خلیج گرگان" را وخیم‌تر می‌کند؟!

رئیس پژوهشکده علوم زمین سازمان زمین‌شناسی گفت: اگر ارتباطات دریای خزر و خلیج گرگان را افزایش دهیم هیچ تغییری در تراز آب خلیج گرگان ایجاد نخواهد داشت و ممکن است سرعت خشک شدن این خلیج بیشتر هم شود!

کد خبر: ۴۱۶۹۳۶

تاریخ: ۲۵ فروردين ۱۴۰۱ - ۰۹:۴۱

به گزارش خبرنگار اجتماعی ایران اکونومیست؛ به منظور نجات 'خلیج گرگان' از خشک شدن کامل، مقرر شده است تا سازمان بنادر و کشتیرانی 2 کانال آشوراده و چوپوقلی که ارتباط‌دهنده خلیج گرگان هستند را با تخصیص اعتبار 500 میلیارد تومان، لایروبی کند تا ارتباط آب خزر با خلیج گرگان بیشتر شود اما این طرح با مخالفت بسیاری از کارشناسان محیط زیست شده و متخصصان این طرح را علاج کار خلیج گرگان نمی‌دانند!

در رابطه با این موضوع راضیه لک؛ رئیس پژوهشکده علوم زمین سازمان زمین‌شناسی در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی ایران اکونومیست اظهار کرد: خلیج میانکاله, خلیج گرگان و شبه جزیره میانکاله که در قسمت شمالی آن‌ها دریای کاسپین قرار دارد, یک مجموعه متصل و یک اکوسیستم جداناشدنی است, اتفاقی که در اطراف این منطقه در حال رخ دادن است, این است که نوسانات و بالا و پایین رفتن سطح آب کاسپین، تأثیر زیادی بر سواحل کم‌شیب دارد و موجب می‌شود تا مرتباً ساحل گسترش پیدا کند.

وی بیان کرد: در حال حاضر به دلیل اینکه سطح آب دریای کاسپن عقب آمده و به نظر می‌رسد که ارتباط آب با خلیج گرگان محدود شده است اما نکته این است که حتی اگر آب ارتباط ضعیفی نیز با خلیج داشته باشد, آبی که در دریای کاسپین هست به یک اندازه با خلیج گرگان مبادله می‌شود و این طور نیست که اگر لایروبی انجام شود, مقدار ورودی آب به خلیج نیز بیشتر شود! اگر ارتباطات دریای خزر و خلیج گرگان را افزایش دهیم، هیچ تغییری در تراز آب خلیج گرگان ایجاد نخواهد داشت و در نتیجه لایروبی کانال‌ها بر افزایش تراز آب خلیج گرگان هیچ تأثیری ندارد.

رئیس پژوهشکده علوم زمین سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی ادامه داد: موردی که در رابطه با آن شک و شبه وجود دارد این است که زمانی که ما لایروبی را انجام می‌دهیم و ارتباط خزر با خلیج گرگان را بیشتر می‌کنیم, از آنجا که جهت جریان‌های دریای خزر در بخش جنوب شرقی, شیبدار و به سمت کانال آشوراده و چوپوقلی است, افزایش ارتباط آب دریا با خلیج گرگان با توجه به جهت جریان می‌تواند باعث شود تا رسوب بیشتری به خلیج گرگان وارد شود.

لک توضیح داد: از آن‌جایی که جریان در خلیج گرگان، افقی و از شرق به غرب است و شدت زیادی ندارد, این خلیج قادر نیست رسوب را به سمت دریای خزر پس بزند و بنابراین بیشتر شدن ارتباط آب دریای با خلیج گرگان سبب ورود رسوب بیشتر به خلیج گرگان خواهد شد؛ زمانی که رسوب بیشتری وارد خلیج گرگان شود, عمق خلیج با سرعت بیشتری کم می‌شود و سرعت خشک شدن این خلیج بیشتر می‌‌شود که این مورد نهایتاً منجر به نابودی کامل اکوسیستم این منطقه خواهد شد!

وی درباره راهکارهای جایگزین برای احیای خلیج گرگان گفت: اگر قرار است که لایروبی انجام شود بهتر است که این لایروبی به جای کانال‌ها بر روی قسمت‌های خشک و کم‌آب خلیج گرگان انجام شود؛ اگر بتوانیم ورود رسوب از خزر به خلیج را نیز کاهش دهیم, می‌توانیم سرعت خشک شدن خلیج را به تأخیر بیاندازیم؛ مورد دیگر رسوبات بادی در این منطقه است که باید این رسوبات را در نزدیکی بخش جنوبی میانکاله کنترل کنیم و  تله‌گیرهای رسوبی را در نقاط اتصال آب دریای خزر به خلیج گرگان نصب کنیم.

رئیس پژوهشکده علوم زمین سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی خاطرنشان کرد: راهکار ارائه شده مبنی بر لایروبی کانال‌ها، مشکل تردد کشتی‌ها در بنادر منطقه را حل می‌کند اما در حل مشکل محیط زیست خلیج گرگان هیچ تأثیر مثبتی ندارد.