بررسی مبانی و ظرفیت مولدسازی دارایی دولت

مبانی و ظرفیت مولدسازی دارایی دولت و  خصوصی سازی همواره موضوع مورد بحث کارشناسان و صاحبنظران است و نظرهای مختلفی در این زمینه وجود دارد که در نشست هم‌اندیشی در این خصوص برگزار و نظرات کارشناسان و مسوولان مربوطه مطرح شد.

کد خبر: ۴۱۶۶۶۹

تاریخ: ۲۴ فروردين ۱۴۰۱ - ۱۵:۴۷

به گزارش روز چهارشنبه ایران اکونومیست، نشست مبانی و ظرفیت‌های مولدسازی دارایی دولت با همکاری مرکز پژوهش‌های مجلس، سازمان خصوصی سازی و پژوهشکده امور اقتصادی برگزار شد.

در این نشست تفاوت‌های مولدسازی و خصوصی سازی، اهمیت مولدسازی سازی دارایی دولت، دستگاه‌های متولی مولدسازی و شناسایی دارایی دولت بحث و بررسی شد.

«علی افضلی» کارشناس مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در خصوص مولدسازی توضیح داد: مولدسازی به معنای این است که قفل سرمایه بی‌کار یا کم کار در اموال غیرمنقول به نفع موقعیت بهتر باز شود.

وی سه دسته‌بندی برای اموال غیرمنقول با هدف مولدسازی درنظر گرفت و گفت: دسته اول مستغلات و ساختمان‌ها، دسته بعدی اراضی دولت و دسته آخر دارایی‌های اصلی و زیرساختی همچون نیروگاه‌ها، جاده‌ها و خطوط انتقال برق است.

این کارشناس ادامه داد: در بحث مستغلات باید آنها را به ارزش افزوده یا احسنت تبدیل کنیم و این تهاتر باید مدیریت شود تا درآمدزایی داشته باشیم؛ اما در موضوع اراضی درآمدزایی مطرح نیست، بلکه باید این اموال غیرمنقول برای ساخت زیرساخت‌های جدید استفاده شود.

وی افزود: دارایی زیرساختی نیز باید دو رویکرد داشته باشیم. رویکرد اول قرارداد مستقیم با بخش خصوصی و دیگری بازار سرمایه است. در دنیا مولدسازی زیرساخت همان دارایی زیرساختی است، زیرا نیروگاهی که کار کرده و مدیر مشخص دارد، را می‌توان در مقطع زمانی که فعالیت آن متوقف شده را واگذار کنیم.

افضلی درباره شناسایی اموال گفت: در این موضوع باید پیش زمینه‌های مولدسازی مورد توجه قرار گیرد و در شرایط فعلی درک اهمیت این پیش زمینه مهم است.

وی ادامه داد: باید اموال هدف تعیین شود و نه تنها رویکرد عرضه محور باشد، بلکه باید استانداردسازی در مورد املاک انجام شود.

این کارشناس توضیح داد: روش دیگر شناسایی اموال این است که حسابرسی سالیانه اموال دستگاه‌ها انجام شود و روش دیگر اخذ اجاره و مالیات ستانی از اموال است، چرا که در کشورهای مختلف دستگاه‌ها برای استفاده از اموال مختار هستند.

مولدسازی به معنای فروش سهام است

«بهرام وهابی» مشاور رئیس‌کل سازمان خصوصی‌سازی در حوزه مولدسازی در ادامه این نشست، اظهار داشت: مولدسازی به معنای فروش سهام است، در حالی که خصوصی سازی رد دیون است.

وی گفت: بسیاری ارکان تامین مالی بودجه دولت را درآمدهای نفتی و مالیاتی عنوان می‌کنند، در حالی که یک چهارم بودجه دولت از مولدسازی و مدیریت دارایی دولت‌ تامین می‌شود؛ زیرا درآمدهای مالیاتی ظرفیتی دارند و نمی‌توان خیلی افزایش داد که موجب تورم می‌شود یا درآمدهای نفتی دولت محدود است.

وهابی تاکید کرد: در بحث مولدسازی و خصوصی سازی باید به سمت همسویی و همکاری حرکت کنیم تا مولدسازی اتفاق بیفتد.

تعریف جامعی از مولدسازی و دارایی دولت وجود ندارد

«سید محمد حسینی» مشاور رئیس کل سازمان خصوصی‌سازی نیز در این نشست توضیح داد: ساختار حقوقی برای مولدسازی طراحی نشده است تا به اهداف برسیم.

وی افزود: تعریف مشخص و جامعی از مولدسازی و دارایی دولت وجود ندارد و شاهد آن مقرراتی است که با اهداف تناسب ندارند.

حسینی تصریح کرد: مولدسازی را به بحث وثیقه‌گذاری تنزل دادیم.

مشاور رئیس سازمان خصوصی سازی گفت: اگر تعریف درستی از دارایی دولت باشد بحث پرداخت بدهی دولت نیز به معنی دارایی منفی دولت باید مورد توجه قرار گیرد.

وی درخصوص شناسایی اموال دولت توضیح داد: باید دو موضوع در این خصوص مدنظر قرار گیرد که یکی شناسایی کمی و دیگری کیفی است و در بحث شناسایی کیفی باید شاخص‌های مهمی طراحی شود در حالی که در روش کمی قانونگذاری روش‌هایی را طراحی کرده است.

مولدسازی  با فروش، متفاوت است

«مجید شاکری» صاحبنظر اقتصادی نیز در این نشست گفت: مولدسازی و فروش باهم متفاوت است و مهم‌ترین نکته در مولدسازی حفظ مالکیت اصل دارایی و نگهداشتن اصل دارایی است.

وی با بیان اینکه مولدسازی رقیب خصوصی سازی است، گفت: خصوصی سازی با هدف کاهش انحصار انجام می‌شود، اما شاهد هستیم که با خصوصی سازی انحصار بیشتر می‌شود، بنابراین باید متوقف شود و از الزامات خصوصی سازی شفافیت است و نه اینکه دارایی واگذار شود.

شاکری بیان کرد: در مولدسازی نمی‌توانیم همه دارایی دولت را در اختیار مولدسازی قرار دهیم، چون امکانات کشور محدود است. در شرایط فعلی کشور نمی‌توان همه جغرافیا را وارد مولدسازی کنیم؛ زیرا برخی از بخش‌ها در اولویت هستند و باید به آن توجه شود.

وی درخصوص شناسایی دارایی دولت گفت: برای شناسایی دارایی باید مولدسازی دارایی انجام شود و تجمیع دارایی شناسایی شده در قالب یک سازمان ذیل نظر ریاست جمهوری انجام شود.

تفاوتی بین خصوصی سازی و مولدسازی وجود ندارد

«شاپور محمدی» رئیس پژوهشکده پولی و بانکی در این نشست گفت: تفاوتی بین خصوصی سازی و مولدسازی وجود ندارد.

وی اظهار داشت: در بحث اولویت‌بندی دارایی مالی یا دارایی نقدشوندگی باید گفت که اولویت با دارایی مالی است و تجدید شدن و تجدید نشدن دارایی عمومی نسبت به مولدسازی موضوع مهمی است؛ باید اموال دولت را به عنوان تجدیدشونده در اختیار بگیریم، اما بخشی از دارایی‌ها چون تجدیدپذیر نیستند، قابل واگذاری هم نیستند.

رئیس پژوهشکده پولی و بانکی درباره نهاد متولی مولدسازی گفت: سازمان خصوصی سازی می‌تواند نهاد مسوول در این زمینه باشد.