هشدار درمورد افزایش افسردگی در سالمندان مجرد / روزانه 32 سالمند در ایران ازدواج می کنند

آمارهای ثبت احوال کشور نشان می دهد که روزانه 32 سالمند در کشور ازدواج می کنند. هرچند این امار حاکی از افزایش امید به زندگی در ایران است ولی با توجه به هشدار کارشناسان و روانشناسان برای افزایش شادابی و امید به زندگی در میان جامعه سالمندی باید دستگاههای مسئول تسهیلات مناسبی را برای تشویق سامندان به ازدواج به کار ببرند.

کد خبر: ۴۰۷۲۰

تاریخ: ۱۴ مهر ۱۳۹۲ - ۰۹:۰۹

به گزارش ایران اکونومیست, شاید وقتی ازدواج یک سالمند را در دهه 60 می شنیدیم تعجب می کردیم چرا که در آن دهه فرهنگ ازدواج آن هم در تمامی سنین بزرگسالی آن طور که باید و شاید مطرح نبود. تا جائیکه در همان دهه پخش فیلم سینمایی "خواستگاری" با بازی هادی اسلامی با حاشیه هایی همراه بود. گروهی فیلم را تحسین کرده و گروهی هم ازدواج یک مرد سالمند که همسرش را از دست داده را بی احترامی به زنان می دانستند. ولی در دهه 80 این تابو شکسته شد و امروز آمارها از رغبت بیشتر سالمندان برای ازدواج سخن می گویند.
سید حسن موسوی چلک رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران در این باره می گوید: نرخ امید به زندگی در آسیا 62 تا 80 سال اعلام شده که ایران در این شاخص با 73 سال، هفت سال با کشور اول آسیا (ژاپن) فاصله دارد. همچنین براساس آمارهای جهانی هنگ کنک با 83 سال دارای بیشترین نرخ امید به زندگی و سیرالئون و افغانستان با 47 و 43 دارای کمترین نرخ امید به زندگی در جهان هستند.

این آمارها در حالی است که محزون مدیرکل آمار جمعیتی ثبت احول کشور در گفتگو با مهر می گوید: در سال گذشته بیش از 12 هزار سالمند ازدواج کرده اند که این نشان از امید به زندگی در جامعه سالمندی ایران دارد. البته تعجب نکنيد يک بررسي تازه نشان مي دهد، ازدواج حتي يک ازدواج نه چندان موفق در افراد افسرده، مي تواند موجب تقويت رواني بيشتر آنان شود. برهمين اساس، محققان دانشگاه ايالتي اوهايو در آمريکا پژوهشهاي جديدي را آغاز کردند. اين پژوهشگران بيش از 3 هزار مرد و زن را که طي يکسال به لحاظ افسردگي مورد مصاحبه قرار گرفته بودند و پنج سال بعد نيز دوباره گرايش به افسردگي در آنان بررسي شده بود، زير نظر قرار دادند و پرسشهايي را در ارتباط با ميزان رضايتمندي آنان در صورت متأهل بودن مطرح کردند.

جالب است بدانيد، افرادي که در طول اين پنج سال ازدواج کرده بودند، در مصاحبه دوم بهبود وضعيت رواني شان را نسبت به آنهايي که ازدواج نکرده بودند، گزارش دادند. آنها در يک مقياس 84 نمره اي افسردگي به طور متوسط 3/42 نمره پايين تري پيدا کرده بودند.

وقتي محققان ميزان تأثير ازدواج را بر حسب افسرده بودن در شروع تحقيق در افراد مورد آزمايش اندازه گرفتند، نتايج حاصل بر خلاف انتظارشان بود؛ زيرا افراد افسرده اي که ازدواج کرده، نسبت به افراد افسرده اي که ازدواج نکرده بودند به طور متوسط 7/56 نمره کاهش نشان مي دادند، در حالي که اين کاهش در مورد افراد شادي که ازدواج کرده بودند تنها 87/1 نمره بود. به عبارت ديگر ازدواج تقويت رواني بسيار بيشتري در افراد افسرده ايجاد کرده بود تا افراد شاد.

جالب آنکه در همین تحقیقات عنوان شده است که زندگي کردن در کنار همسر براي سلامت سالمندان نيز مفيد است؛ زيرا براساس نتايج بررسي پژوهشگران که در نشريه آمريکايي سلامت جامعه به چاپ رسيده، آن دسته از مردان و زناني که در سنين سالمندي همسر دارند و در کنار او زندگي مي کنند، از نظر وضع سلامت در شرايط بهتري قرار دارند و بيشتر از سالمندان مجرد تحت مراقبت هاي بهداشتي پزشکي قرار مي گيرند. پژوهشگران با بررسي چندين ساله بر روي بيش از 13 هزار زن و مرد بالاي 65 سال به اين نتيجه رسيدند: سالمنداني که در کنار همسر خود زندگي مي کنند، اميد به زندگي بيشتري دارند و آزمايشهاي دوره اي نظير غربالگري سرطان روده بزرگ، اندازه گيري فشارخون، ميزان کلسترول و قند خون و... را به موقع انجام مي دهند.

بر عکس سالمندان مجرد، زياد به کنترل سلامت خود علاقه مند نيستند و علايم افسردگي در آنان بيشتر مشاهده مي شود، در حالي که سالمنداني که همسر دارند، از روحيه با نشاط تر و اعتماد به نفس بيشتري برخوردارند. پس باز هم تا دير نشده ازدواج کنيد.

با این همه فرزندان نباید این نکته را فراموش کنند که امروز برخلاف گذشته زندگی خانوادگی از گستردگی گذشته برخوردار نیست و تنهایی سالمندان پس از فوت همسر آثار سوئی بر روان آن‌ها به جای می‌گذارد. فرزندان باید نگران والدین خود باشند و حتی برای آشنایی والد تنهای خود با یک همسر مناسب برنامه‌ریزی کنند تا در نشست‌های خانوادگی و در رفت‌ و آمدهای دوستانه با همکاران و همسایگان خود اگر مورد خاصی وجود داشت موجبات آشنایی بیشتر صورت گیرد.

علی مددیان‌پاک روان‌شناس در این باره می گوید: آدمی در هر دوره‌ای به توجه و مراقبت نیاز دارد. در کودکی والدین و در میانسالی همسران مراقب یکدیگر هستند. هرچه سن بالا می‌رود توانایی‌های فرد کمتر می‌شود و نیاز او به مراقبت افزایش می‌یابد، به ویژه در مردان به دلیل اینکه توجه کمتری نسبت به سلامت خود دارند و کمتر به پزشک مراجعه می‌کنند، لزوم وجود همسران در کنار هم امری ضروری است.

وی با بیان اینکه یکی از اهداف کلی ازدواج مراقبت جسمانی و روانی همسران از یکدیگر است، می‌ گوید: افراد مسن چون فرزندانشان یا ازدواج کرده یا در خارج از کشور هستند، احساس تنهایی دارند و این امر زمانی سخت‌تر می‌شود که یکی از زوجین فوت کند. ‌فرد وقتی تنها شود و با کسی صحبت نکند، تخلیه هیجانی نمی‌شود و این امر به افسردگی او منجر می‌شود. متأسفانه در ایران افراد سالمند برای ازدواج دوباره تحت فشار از سوی خانواده هستند. فرد مجبور است به خاطر باورهای غلط اجتماعی و اثبات وفاداری خود به همسرش تا پایان عمر تنها زندگی کند، در صورتی که وفاداری تنها زمانی معنا می‌دهد که فرد زنده است ولی وقتی شریک زندگی می‌میرد معنای خود را از دست می‌دهد و حتی دین اسلام هم اجازه ازدواج مجدد را داده است.  از سوی دیگر با ازدواج دوباره، هزینه‌های بالای زندگی، درمان و... بین دو طرف تقسیم می‌شود که این امر از بار مشکلات می‌کاهد.