انتظار رشد اقتصادی ۱۹.۵ درصدی صنعت نفت در سال ۱۴۰۰

ایران اکونومیست- بررسی‌های مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد که روند صادرات نفت ایران صعودی بوده و برای سال ۱۴۰۰ انتظار رشد ۱۹.۵ درصدی در بخش نفت و گاز وجود خواهد داشت.

کد خبر: ۴۰۲۷۷۳

تاریخ: ۰۷ بهمن ۱۴۰۰ - ۱۱:۲۰

مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی با عنوان «تحلیل بخش حقیقی اقتصاد ایران عملکرد ۶ ماهه اول و برآورد رشد اقتصادی سال ۱۴۰۰» درباره رشد صادرات نفت ایران عنوان کرده است:

«بر اساس اعلام بانک مرکزی، بخش نفت و گاز ایران در سال ۱۳۹۹ حدود ۸.۷ درصد رشد اقتصادی داشته است. مرکز آمار ایران نیز رشد بخش استخراج نفت و گاز طبیعی را در این سال ۵.۶ درصد اعلام کرده است. همچنین این دو نهاد رشد این بخش را در سه ماهه اول سال جاری ۲۳.۳  و ۲۷.۵ درصد بیان کرده‌اند.

دلیل رشد مثبت بخش نفت و در نتیجه رشد قابل توجه صادرات نفت خام و میعانات گازی، از یک سو گسترش واکسیناسیون جهانی برای مقابله با ویروس کرونا (و افزایش تقاضای جهانی نفت خام) و از سوی دیگر ثمردهی تلاش‌ها در جهت خنثی‌سازی تحریم‌های صادرات نفت بوده است.

همانطور که در نمودار ۱ مشاهده می‌شود، ارزش افزوده این بخش در سال ۱۳۹۵ به سطح ارزش افزوده آن در سال ۱۳۹۰ رسیده که می‌تواند به معنای تکمیل ظرفیت‌های خالی تولید این بخش تفسیر شود. در سال ۱۳۹۹ نیز شاهد روند صعودی ارزش افزوده بخش نفت و گاز به خصوص در دو فصل پایانی سال هستیم، ولی مقایسه با سال ۱۳۹۵ نشانگر وجود ظرفیت خالی قابل توجه در این بخش است.

نمودار ۱- ارزش افزوده بخش نفت و گاز به قیمت ثابت سال ۱۳۹۵

نمودار ۲ رشد ارزش افزوده بخش نفت تا بهار ۱۴۰۰ را به صورت فصلی نشان میدهد. همانطور که ملاحظه می‌شود افت تولید بخش نفت در سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ قابل توجه بوده است، با توجه به تحریم‌های آمریکا و تبعیت بخشی از خریداران نفت ایران از آن، رشد منفی بخش نفت مورد انتظار بوده است.

روند صعودی رشد بخش نفت از فصل دوم سال ۱۳۹۹ (زمان ریاست‌جمهوری ترامپ) آغاز شده و با توجه به شواهد آماری از گزارش ماهیانه اوپک به نظر میرسد رشد مثبت این بخش در ادامه سال تداوم یابد.

نمودار ۲- رشد فصلی ارزش افزوده بخش نفت و گاز به قیمت ثابت سال ۱۳۹۵ (درصد)

آمارهای سازمان اوپک از منابع ثانویه از سال ۲۰۱۸ در جدول ۱ ارائه شده است. همانطور که جدول ۱ نشان می‌دهد، تولید نفت ایران در فصول ۲ و ۳ سال ۲۰۲۱ (بهار و تابستان ۱۴۰۰ ) به ترتیب حدود ۲.۴۴ و ۲.۴۹ میلیون بشکه در روز بوده است که با در نظر گرفتن مصرف حدود ۱.۷ میلیون بشکه‌ای روزانه نفت خام در داخل به معنای صادرات ۷۷۰ و ۸۲۰ هزار بشکه‌ای روزانه نفت خام در این فصول است.

جدول ۱  - تولید نفت ایران  گزارش‌های ماهیانه اوپک (هزار بشکه)

بررسی‌های مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد که روند صادرات نفت ایران صعودی بوده و برای سال ۱۴۰۰ انتظار رشد ۱۹.۵ درصدی در بخش نفت و گاز وجود خواهد داشت».