برندگان بورسی 9 ماه 1400

ایران اکونومیست- پرونده بورس تهران در سومین فصل از سال بسته شد و شاخص کل این بازار با ثبت افت حدود ۵درصدی در آذرماه، تقریبا تمام سودی را که در ۹ماه نخست سال ۱۴۰۰ کسب کرده بود، از دست داد.

کد خبر: ۳۹۹۲۳۴

تاریخ: ۰۱ دی ۱۴۰۰ - ۱۴:۳۸

پرونده بورس تهران در سومین فصل از سال بسته شد و شاخص کل این بازار با ثبت افت حدود ۵درصدی در آذرماه، تقریبا تمام سودی را که در ۹ماه نخست سال ۱۴۰۰ کسب کرده بود، از دست داد. خروج سرمایه‌های حقیقی از گردونه معاملات سهام و ضعف تقاضا در این ماه موجب ادامه‌دار شدن رکود در تالار شیشه‌ای شدند. ضمن آنکه بررسی‌ها نشان می‌دهد ۸/ ۹۹درصد از پول‌های ورودی به تالار شیشه‌ای در ۵ ماه نخست سال ۹۹، راه خروج از بازار را برگزیده‌اند. به این ترتیب در حالی شاخص سهام به نقطه شروع سال بازگشت که در میان رقبا، دلار و سکه با رشد بیش از ۲۰ درصدی همراه شدند.

پرونده بورس تهران در سومین فصل از سال نیز بسته شد و شاخص کل این بازار با ثبت افت حدود 5‌درصدی در آذرماه، بخش اعظم سودی که در8ماه نخست سال 1400 کسب کرده بود را از دست داد. به این ترتیب بازار سهام در هر سه بازه زمانی آذرماه، پاییز 1400 و 9 ماه نخست سال از دیگر رقبای خود یعنی دلار و سکه عقب ماند. خروج سرمایه های حقیقی از گردونه معاملات سهام در کنار باقی ماندن ابهامات و عدم‌بازگشت اعتماد فعالان تالار شیشه ای به سیاستگذار مهم‌ترین عواملی بودند که موجب ادامه دار شدن رکود بازار سهام شدند. رکودی که حالا 498 روز است ادامه دارد و هنوز نیز نقطه پایانی برای آن مشاهده نمی‌شود. تحت این شرایط بررسی ها نشان می‌دهد 8/ 99 درصد از پول های ورودی به تالار شیشه ای در 5 ماه نخست سال 99، در روزهای رکودی بورس تهران به مدد دافعه هایی همچون «دامنه نوسان»، «اقتصاد دستوری» و «اعمال سلیقه ای قوانین» راه خروج از بازار را برگزیده اند اما تب سرمایه‌گذاری در بازارهای غیرمولد افزایش یافته است. یکی از این بازارها، بازار ملک است که به علت «خلأ اهرم ضدسفته بازی» به مکنده سرمایه های بورسی تبدیل شده است. سیاستگذاران اقتصادی، هم در جهت افزایش جذابیت بازار سهام به عنوان بازاری مولد و هم مانع گذاری برای ملاکی همچنان به وعده بسنده کرده اند.

رکود مضاعف بورس در فصل سوم

شاید سرمایه‌گذاران بازار سهام هیچ‌گاه خاطره بورس بازی در سال 99 را از یاد نبرند. سالی که ارزش معاملات خرد سهام در برخی روزها به رکورد تاریخی 30‌هزار میلیارد تومان نیز رسیده بود. سال 1400 اما روزهای متفاوتی برای سهامداران داشت. روزهایی که از رکود عمیق معاملاتی حکایت می‌کند. این رکود اما به دلیل افزایش صف نشینی در سمت فروش و انجماد معاملاتی نبود بلکه ضعف تقاضا به کاهش دادوستدها منجر شده است. بررسی ها نشان می‌دهد میانگین روزانه ارزش معاملات خرد سهام در آخرین ماه از پاییز 2038‌میلیارد تومان بوده که نسبت به مدت مشابه سال 99 از افت 85‌درصدی خبر می‌دهد. با افزایش این بازه زمانی به فصل پاییز نیز آمار دادوستدها چنگی به دل نمی زند. جایی که در 3ماه گذشته، میانگین روزانه 2893‌میلیارد تومان سهم (با افت 68‌درصدی نسبت به پاییز 99) میان فعالان بازار جابه جا شده است. ضعف تقاضا مهم‌ترین دلیل رکود معاملات سهام در تالار شیشه ای است. از این رو هرچند فروشندگان مانند ماه های نخست نزولی شدن قیمت سهام در صف های خروج از بازار بست نشسته بودند، اما در سال‌جاری خبری از این فروش‌های هیجانی نبود. با این حال خریدار چندانی نیز در بورس مشاهده نمی‌شود. بی اعتمادی به سیاستگذار، ناامیدی از احیای بازار سهام به سبب بی برنامه بودن متولیان بازار برای ساماندهی قوانین و مکانیزم های معاملاتی و در عین حال جذابیت دیگر گزینه های سرمایه‌گذاری همگی از عواملی هستند که سبب شدند رکودی مضاعف تالار شیشه ای را در بر بگیرد.
5 ماه فروش بی وقفه حقیقی ها

معاملات آخرین ماه از فصل پاییز در حالی پایان یافته که حقیقی ها 4‌هزار و 178‌میلیارد تومان دیگر از سهام خود را به دست سهامداران عمده سپردند. حالا 5 ماه متوالی است که خالص خرید مثبتی از سوی این دسته از بورس بازان ثبت نشده است. در این میان آمار خروج سرمایه های حقیقی در فصل پاییز 13‌هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود و بررسی ها نشان می‌دهد این دسته از بورس بازان از ابتدای سال 1400 تا پایان آذرماه، خالص فروشی به میزان 35‌هزار و 191‌میلیارد تومان رقم زده اند. این خروج بی وقفه که نشان از ناامیدی بورس بازان به آینده بازار سهام و هراس از دود شدن سرمایه ها دارد، سبب شده تا تقریبا تمام پول های جذب شده به سهام بورسی در سال 99 از بازار خارج شود. در ۵ماه نخست سال ۹۹ بود که شور و اشتیاق ورود به بازار سهام سبب شد تا آمار ورود پول های حقیقی در این بازه زمانی ۱۴۲ روزه، به رقم اعجاب انگیز و بی سابقه ۹۵ هزار و ۴۶۱ میلیارد تومان برسد. این روند اما ادامه پیدا نکرد و با تغییر مسیر بازار، پول های حقیقی نیز برای ماندن در این بازار دچار تردید شدند و با موج های صعودی و نزولی تغییر نقش می دادند. در مجموع اما در ۱۶ ماه گذشته که رکودی فرسایشی بازار را فراگرفته، شاهد خروج 95 هزار و 239 میلیارد تومان از این سرمایه های خرد بودیم. به عبارتی حدود 8/ 99 درصد از پول های حقیقی وارد شده به بازار در سال گذشته، تصمیم گرفته اند فعلا قید سرمایه‌گذاری در بورس را بزنند.
چالش آذرماهی بورس تهران

لایحه بودجه 1401 یکی از چالش‌های مهم بورس بازان در آخرین ماه پاییز بود. یکشنبه 21 آذرماه بود که سند دخل و خرج دولت برای سال آینده تقدیم پارلمان نشین ها شد و مواد و بندهای مختلف آن از سوی فعالان بازار سهام به دقت مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت. از جمله بندهای این لایحه که مورد توجه بورس بازان قرار گرفت افزایش نرخ گاز سوخت صنایع (پتروشیمی ها، پالایشگاه ها، صنایع پایین‌دستی و یوتیلیتی ها) از ۳۰‌درصد نرخ خوراک پتروشیمی ها به ۱۰۰‌درصد بود که بالاتر از انتظار بورسی ها بود که البته واکنش منفی بورس بازان را به دنبال داشت. ‌بندی که باعث شد بخش های مثبت این بودجه همچون برنامه ریزی برای حذف دلار 4200 تومانی، افزایش نرخ تسعیر ارزی از 17‌هزار تومان به 23هزارتومان، اختصاص ‌بندی جداگانه به صندوق تثبیت بازار سرمایه، بدون تغییر ماندن نرخ بهره مالکانه، تخفیف مالیات 5‌درصدی به بنگاه های تولیدی و کاهش حدود 50‌درصدی فروش اوراق برای سال آینده از نگاه بورس بازان دور بماند و به کاهش ارتفاع نماگرهای بورسی منجر شود. اعتراضات در خصوص فرمول غیردقیق تعیین قیمت سوخت صنایع سبب شد تا دولتی ها گردهم آیند و تغییراتی در این بند بودجه ای دهند. با این حال فرمولی که مورد اعتراض بورسی ها بود تغییر نکرد و تنها سقفی برای این افزایش نرخ قرار داده شد. در نهایت ابتدای هفته پایانی آذرماه، وزیر اقتصاد از تصویب 10 بند حمایتی از بورس در ستاد اقتصادی دولت خبر داد. بر اساس یکی از این مصوبات مقرر شد در سال ۱۴۰۱ سقف قیمت گاز خوراک پتروشیمی ها، معادل قیمت گاز صادراتی و حداکثر ۵۰۰۰ تومان در نظر گرفته شود و سقف سوخت گاز برای صنایعی همچون فولاد و پالایشگاه ها و پتروشیمی ها معادل ۴۰درصد خوراک پتروشیمی و حداکثر ۲۰۰۰ تومان و برای سیمانی ها ۱۰‌درصد خوراک پتروشیمی در نظر گرفته شود.
کالایی ها؛ برندگان بورسی 9 ماه 1400

در حالی شاخص کل بورس تهران از ابتدای سال 1400 تا پایان دادوستدهای آذرماه به رشد 8/ 0درصدی اکتفا کرد که بررسی ها حکایت از سبقت 6 صنعت از این نماگر دارد. به این ترتیب در 9 ماه نخست سال‌جاری، صنعت تامین آب، برق و گاز با سه نماد «آبادا»، «بفجر» و «مبین» رشدی معادل 1/ 45‌درصد را تجربه کرده و بعد از آن نوبت به زیرمجموعه های پتروشیمی و شویند ه ها رسید. در این راستا شاخص صنعت محصولات شیمیایی 3فصل نخست سال را با رشد 3/ 25‌درصدی به پایان رساندند. معدنی ها نیز در روندی مشابه 4/ 21درصد نسبت به‌روز پایانی سال 99 ارتفاع گرفتند. دو گروه شرکت‌های چند رشته ای صنعتی و فلزات اساسی نیز به ترتیب 4/ 12 و 7/ 6‌درصد رشد را در 9 ماه نخست سال ثبت کردند تا گروه های دلاری تنها صنایع موفق بورس تهران در این بازه زمانی باشند. در این میان تنها پالایشی ها بودند که موفق به ثبت عملکرد مثبت نشدند. این صنعت، معاملات خود از ابتدای سال تا پایان آذرماه را با عقبگرد 1/ 3‌درصدی به پایان رسانده است. در مجموع 32 صنعت در این بازه زمانی با افت میانگین قیمت سهام زیرمجموعه های خود مواجه شده اند که سه گروه محصولات چوبی، انتشار و چاپ و استخراج نفت و گاز به ترتیب 4/ 54، 8/ 53 و 5/ 47 درصد زیان از آن سهامداران خود کردند.

دنیای‌اقتصاد