اخطارهايي براي حفظ گنبدهاي نمكي ايران

ايران اكونوميست :«گنبدهاي نمكي ايران در دنيا پديده‌اي نادر هستند كه ايراني‌ها خيلي كم روي آن‌ها كار كرده‌اند، در حالي كه اگر معرفي شوند، هر سال تعداد زيادي گردشگر تخصصي جذب مي‌كنند.»

کد خبر: ۳۹۸۹

تاریخ: ۱۰ ارديبهشت ۱۳۹۱ - ۱۵:۴۷

اين بخشي از اظهارات پل ويليامز ـ دبير فرعي اتحاديه‌ي جهاني غارنوردي و مشاور اتحادیه‌ي بین‌المللی حفاظت از طبیعت ـ است كه جواد نظام‌دوست ـ رييس هيأت مديره‌ي انجمن غارنوردان و غارشناسان ايران ـ آن را نقل كرد.

نظام‌دوست درباره‌ي دستاوردهاي گردهم‌آیی علمي بین‌المللی «شناخت و حفاظت از گنبدهای نمکی ایران» كه با حضور غارنوردان و غارشناسان ايراني و خارجي در قشم و استان فارس برگزار شده بود، به خبرنگار سرويس گردشگري خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، گفت: در اين همايش كه در دو منطقه‌ي قشم و فيروزآباد فارس برگزار شد، 9 نفر از غارنوردان و غارشناسان خارجي و هفت نفر از اساتيد سه دانشگاه معتبر كشور حضور داشتند. بخش عمده‌ي كار آن‌ها مطالعه روي كارست‌ها و گنبدهاي نمكي اين مناطق بود كه نسبتا در دنيا منحصربه‌فرد هستند.

او ادامه داد: در بازديد ميداني كه از غار «نمكدان» قشم به‌عنوان طولاني‌ترين غار نمكي جهان با شش‌هزار و 580 متر طول صورت گرفت، اين نتيجه حاصل شد كه گنبد نمكي قشم در حال توسعه است و به‌صورت موازي نمك‌هاي روي گنبد در حال افزايش و خاك و گياه زيرين و اطراف آن در حال كاهش است. در عين حال، كارشناسان اين حركت را طبيعي و غيرقابل كنترل مي‌دانند.

وي بيان كرد: غارشناسان جهاني حاضر در اين همايش معتقد بودند، ايران از پديده‌ي توسعه‌ي گنبد نمكي قشم با دعوت از زمين‌شناسان و گردشگران متخصص مي‌تواند بهترين بهره‌‌برداري را كند. در حالي كه ايراني‌ها خيلي روي اين زمينه‌ها كار نمي‌كنند.

او همچنين به سفر كارشناسان غارشناس خارجي و داخلي به جزيره‌ي هرمز اشاره كرد و گفت: اين جزيره يكي از مناطق داراي گنبد نمكي با ساحلي است كه خاك آن 14 نوع رنگ دارد. اين پديده از نظر كارشناسان خارجي بسيار قابل توجه بود، به‌طوري كه نمونه‌هايي از اين خاك‌ها را براي مطالعه برداشتند.

نظام‌دوست اظهار كرد: آقاي ويليامز به‌عنوان مشاور اتحادیه‌ي بین‌المللی حفاظت از طبیعت معتقد بود، هزاران نوع بهره‌برداري از اين خاك‌ها مي‌توان انجام داد. در حالي كه ايراني‌ها فقط با آن نقاشي مي‌كنند كه منظورشان، طراحي فرش با استفاده از خاك‌هاي رنگي هرمز بود.

وي همچنين بيان كرد: در جزيره‌ي هرمز، موتورسواراني هستند كه گردشگران را به تشكيلات نمكي مي‌برند. اين رفتارها سبب شد،‌ پل ويليامز اخطار دهد،‌ چون اين كار صدمه‌ي زيادي به گنبد شكننده‌ي نمكي هرمز مي‌زند.

او در ادامه گفت: آقاي ويليامز مي‌گفت وقتي شما به اين گنبدهاي نمكي اهميت نمي‌دهيد، چه دليلي دارد ژئوپارك‌تان را نگه داريد، چون ژئوپارك‌ها به‌خاطر اين امكانات ايجاد شده‌اند.

اين غارشناس همچنين به ريزش‌هايي كه در غار نمكدان قشم اتفاق افتاده است،‌ اشاره و بيان كرد: چند سال پيش كه گروهي از انجمن غارنوردان و غارشناسان به اين غار رفتند با سيل مواجه شدند، اين يكي از خطرهاي احتمالي در غارهاي آبي است. همچنين در نمكدان قشم خطر سقوط استالاگميت‌هاي نمكي وجود دارد. براي همين، كارشناسان غارشناسي اخطار دادند كه مسؤولان ژئوپارك قشم بايد راهنماهاي غارنورد را براي هدايت گردشگران در نمكدان آموزش دهند و مسير حركت گردشگران را به‌طور خاص مشخص كنند.

نظام‌دوست اظهار كرد: به اعتقاد آقاي ويليامز،‌ ارزش اين غار كمتر از يك موزه‌ي تاريخ طبيعي نيست و بايد براي كنترل و هدايت گردشگران در آن تمهيداتي اتخاذ شود.

رييس هيأت مديره‌ي انجمن غارنوردان و غارشناسان ايران در ادامه با تقدير از همكاري‌ها و حمايت‌هاي مسؤولان سازمان منطقه‌ي آزاد قشم و ژئوپارك اين جزيره از برپايي همايش گنبدهاي نمكي، گفت: ما نخست قصد داشتيم اين همايش را در منطقه‌ي «جاشك» در نزديكي بوشهر به‌خاطر وجود گنبدهاي نمكي بسيار زيبا برگزار كنيم؛ ولي به محض اين‌كه مسؤولان منطقه‌يي ميراث فرهنگي و گردشگري از اين جريان با خبر شدند، اعتراض و نامه‌نگاري كردند كه چرا يك انجمن خصوصي بايد براي معرفي و ثبت اين گنبد نمكي اقدام كند و ما خودمان اين كار را انجام مي‌دهيم.

او اضافه كرد: ما اين موضوع را با آقاي جهانيان ـ معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري ـ مطرح كرديم كه گفت، آن‌ها نمي‌توانند با انجمن غارنوردان و غارشناسان چنين برخوردي را داشته باشند، اين در حالي است كه مجامع بين‌المللي به‌راحتي به حرف‌هاي ما توجه مي‌كنند و اهميت قائل‌اند.