راند هفتم؛ مذاکرات وین و قصه ای که سر دراز دارد

هفتمین دور مذاکرات احیای برجام پنجشنبه ۱۸ آذر در محل هتل کوبورگ وین برگزار شد.

کد خبر: ۳۹۸۱۷۳

تاریخ: ۲۰ آذر ۱۴۰۰ - ۱۱:۴۱

در ادامه مذاکرات ایران و ۴+۱، هفتمین دور مذاکرات احیای برجام پنجشنبه ۱۸ آذر در محل هتل کوبورگ وین برگزار شد.

علی باقری مذاکره کننده ارشد کشورمان در اولین دیدار‌های خود با انریکه مورا معاون دبیرکل سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا و هماهنگ کننده برجام و روسای هیات‌های چین و روسیه در خصوص آخرین وضعیت مذاکرات وین و متون پیشنهادی به گفت‌وگو پرداختند.

عصر پنجشنبه، نشست کمیسیون مشترک برجام با محور بررسی متون پیشنهادی ایران برگزار شد. علی باقری در جمع خبرنگاران گفت همه‌ طرف‌های مذاکره کننده دیدگاه‌ها و نظراتشان را بیان کردند. ایران همچنان بر مواضع قبلی خود تاکید دارد و با جدیت ادامه می‌دهد و اگر زمینه‌های لازم فراهم شود، هیچ مانعی برای دستیابی به توافق نیست. او گفت اینکه طرفین اراده جدی برای استمرار مذاکرات دارند نشاندهنده این است که می‌خواهند مواضع به هم نزدیک شود.

انریکه مورا معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم در پایان جلسه کمیسیون مشترک برجام تأکید کرد تمامی طرف‌های مذاکره کننده تا زمان حصول توافق به مذاکره ادامه می‌دهند. در حال حاضر حس هدفمندی در بین هیأت‌ها برای رسیدن به توافق وجود دارد و حس فوریت بیشتر و بیشتر احساس می‌شود.

الجزیره نوشت که انریکه مورا در خصوص روند فعلی مذاکرات وین تصریح کرد که دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد و غلبه بر اختلافات حائز اهمیت است. او درباره پیشنهادات هیات مذاکره کننده ایرانی گفت که هرگونه پیشنهادی باید براساس آنچه که در ۲۰ ژوئن حاصل شد، باشد، چون ما در مذاکرات یک نقطه شروع داریم و با آنچه که در ژوئن گذشته به دست آمد، شروع می‌کنیم. مورا نقش آژانس بین المللی انرژی اتمی را مهم دانسته و گفت آژانس بخشی از هر توافق آتی بین غرب و تهران خواهد بود.

در چند روز گذشته دیپلمات‌های ارشد انگلیس، آلمان و فرانسه سیگنال‌های مثبتی را نسبت به اسناد پیشنهادی ایران نشان ندادند.

ژان ایولودریان، وزیر خارجه فرانسه سه‌شنبه ۱۶ آذر در اظهاراتی اعلام کرد که شواهد درباره مذاکره با ایران دلگرم کننده نیست و تصور می‌کند ایرانی‌ها به دنبال تعلل درگفت‌وگو‌ها هستند او همچنین در مصاحبه‌ای با شبکه الحدث ادعا کرده همه‌ی هیات‌های مذاکره کننده در وین پیشنهاد‌های تیم ایرانی را رد می‌کنند. پیش از این نیز وزارت خارجه فرانسه اعلام کرده بود که پیشنهادات ارائه شده ایران درباره پرونده هسته‌ای پایه معقولی برای هیچ توافقی ندارد.

سخنگوی وزارت خارجه آلمان هم پیشنهادات ایران را غیر واقع بینانه دانسته و گفت پیشنهاد‌ها را به طور کامل و بادقت بررسی کرده اند و به این نتیجه رسیده اند که ایران تقریباً تمام مصالحه‌هایی را که در مذاکرات قبلی سخت به دست آمده بود، نقض کرده است.

روسیه و چین نیز به عنوان دیگر طرف‌های گروه ۴+۱ تاکید دارند که اولویت مذاکرات با رفع تحریم‌ها علیه ایران است.

میخائیل اولیانوف نماینده دائم روسیه در سازمان‌های بین‌المللی دیروز در صفحه توئیتر خود نشست کمیسیون مشترک برجام را نسبتا کوتاه و سازنده خواند و گفت طرفین گفت‌وگو‌ها بر لزوم نهایی کردن موفقیت آمیز و سریع‌تر مذاکرات وین درباره احیای برجام مواضع مشترکی داشتند.

مذاکره کننده ارشد روسیه پیش از آغاز دور جدید مذاکرات نیز در توئیتی نوشت که باید از نتیجه گیری عجولانه در گفت‌وگو‌های وین خودداری کنیم، زیرا فقط با صبر کردن می‌توان به زبان مشترک رسید. او همچنین لحن ایران را در متون پیشنهادی نشانگر فضای بیشتر برای مذاکرات خواند. اولیانوف در جلساتی که با طرف‌های مذاکره کننده وین داشت، عبور از اختلاف نظر‌ها را هدف اصلی برگزاری مذاکرات وین دانست.

سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، ماریا زاخاروا روز پنجشنبه درخصوص نتیجه‌بخش بودن مذاکرات هسته‌ای در وین ابراز امیدواری کرد و از تهران و واشنگتن خواست گام‌های خود را در جریان مذاکرات وین برای احیای برجام هماهنگ کنند.

وانگ کوان، مذاکره کننده ارشد چین نیز هیات مذاکره کننده ایرانی را عملگرا و متمرکز بر لغو تحریم‌ها خواند. به گفته وی اولویت مذاکرات، رفع تحریم هاست.

وزارت خارجه چین هم اخیرا با اشاره به اینکه آمریکا با خروج از برجام وضعیت فعلی این توافق را رقم زده تأکید کرد که واشنگتن باید همه تحریم‌های غیرقانونی علیه ایران را رفع کند.

حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه ایران در مصاحبه با رسانه روسی اعلام کرد که راهی برای بازگشت آمریکا به برجام بدون رفع تحریم‌ها نیست. پیش از این نیز در صفحه اینستاگرام خود اعلام کرده بود که در متن مکتوب پیشنهادی ایران مطالبات فرابرجامی نیست و انتظار می‌رود طرف‌های مقابل با پیشنهادات و پاسخ‌های مشخص و دقیق به وین بازگردند و دست از بازی مقصرنمایی بردارند.

دیروز جوزف بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و هماهنگ کننده مذاکرات وین در تماس تلفنی با امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه کشورمان، با ارائه توضیحاتی در خصوص روند مذاکرات، ضمن ابراز خرسندی نسبت به ادامه مذاکرات وین، ابراز امیدواری کرد با تلاش و تعامل همه طرف ها، مذاکرات وین به سمت دستیابی به یک توافق پیش برود. او همچنین به آمریکا و سه کشور اروپایی یادآور شد که مذاکرات باید واقع بینانه باشد و طرفین احساس پیشرفت کنند.

امیرعبداللهیان نیز در این تماس از مواضع و بیانیه سه کشور اروپایی و موضع گیری منفی و غیر سازنده سیاسی و رسانه‌ای انتقاد کرد و گفت تاکنون هیچ پیشنهاد سازنده‌ای از طرف‌های مذاکره کننده دریافت نکرده اند و این مسئله در تعارض با جدیت آنان در مذاکرات است.

ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا روز چهارشنبه در نشستی خبری به رغم اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران در آستانه دور جدید مذاکرات مدعی شد که آمریکا آماده بازگشت به مذاکرات غیرمستقیم هست تا بتوانند پایبندی مشترک به برجام را بررسی کنند.

به گزارش وال استریت ژورنال هیات آمریکایی احتمالا تا چند روز آینده وارد وین خواهند شد. مقامات آمریکایی که به نام آن‌ها در این گزارش ذکر نشده، ادعا کرده اند دور قبلی مذاکرات وین در هفته گذشته، نشان داده که باید اقدامات بیشتری برای توسعه برنامه هسته‌ای ایران و ایجاد وقفه در مذاکرات اتخاذ شود.

براساس گزارش این روزنامه آمریکایی، یک هیات عالی رتبه آمریکایی طی چند روز آینده به امارات متحده عربی سفر می‌کنند تا به مقامات امارات درباره تبعات همکاری‌های تجاری با ایران هشدار دهد. این اقدام اولین نشانه از افزایش فشار‌های اقتصادی کاخ سفید علیه تهران همزمان با اقدامات دیپلماتیک برای بازگشت به توافق برجام خواهد بود. این هیات آمریکایی قرار است با مقامات شرکت‌های حوزه انرژی و دیگر شرکت‌های خصوصی و بانک‌های اماراتی که میلیارد‌ها دلار تبادلات تجاری با ایران داشته اند، دیدار کنند. در این دیدار‌ها قرار است آمریکا به امارات هشدار دهد که واشنگتن نسبت به مراوداتی که با مسئله تحریم‌ها همخوانی و پایبندی ندارد، آگاه است و در صورتی که اقداماتی مغایر با طرح تحریم‌ها انجام دهند، مشمول تحریم‌های آمریکا می‌شوند.

در ادامه وال استریت ژونال نوشته اگر هیچ پیشرفتی در مذاکرات هسته‌ای با ایران حاصل نشود، هیات آمریکایی ممکن است سفر‌های دیگری با هدف تشدید فشار‌های اقتصادی بر ایران به مالزی، ترکیه و چین داشته باشد.

رابرت مالی نماینده ویژه آمریکا در امور ایران در پیامی گفت‌وگو‌های شورای همکاری خلیج فارس را سازنده تلقی کرد و بازگشت سریع و پایبند به برجام را بهترین راه برای تقویت روابط اقتصادی منطقه و جلوگیری از بحران هسته‌ای دانست. او در حالی مکرر از بازگشت متقابل به برجام می‌گوید که آمریکا بود که با نقض تعهدات خود در توافقات یکجانبه از برجام خارج شد و تحریم‌هایی را علیه ایران اعمال کرد.

در حالی که در هفته‌های اخیر، مذاکرات وین برای رفع تحریم‌ها و احیای برجام در جریان است، صهیونیست‌ها برای مانع تراشی و وحشت پراکنی در مسیر مذاکرات خبر از رزمایش ضد ایرانی همراه با آمریکا می‌دهند.

خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام آمریکایی گفت مقامات دفاعی آمریکا و اسرائیل درباره مانور نظامی برای نابودی تاسیسات هسته‌ای ایران در صورت شکست در مذاکرات با یکدیگر گفت‌وگو کردند. روز چهارشنبه نیز نشریه تایمز اسرائیل اعلام کرده ارتش این رژیم قرار است در فصل بهار مانوری را بر فراز دریای مدیترانه برای شبیه سازی حمله به برنامه هسته‌ای ایران شبیه سازی کند. نیرو‌های نظامی رژیم صهیونیستی تا الان حاضر به پاسخگویی درباره این گزارش نشدند. سخنگوی پنتاگون، جسیکا مک نالتی همچنین در گفت‌وگو با خبرگزاری روسی اسپوتنیک حاضر به اظهار نظر درباره رزمایش احتمالی مشترک واشنگتن با تل آویو نشده. البته این اولین بار نیست که ارتش رژیم صهیونیستی مانوری را انجام می‌دهد. اوایل امسال نیز، جنگنده‌های اسرائیلی در مانوری با رهبری یونان بر فراز دریای مدیترانه شرکت کردند.

در همین راستا روز پنجشنبه یائیر لاپید وزیر امور خارجه رژیم صهیونیستی با عبدالفتاح السیسی رئیس‌جمهور مصر دیدار کرده و در توئیتر خود نوشت در این دیدار درباره مسائل امنیتی از جمله تلاش ایران برای تبدیل شدن به کشوری با قابلیت هسته‌ای و نظامی و مقابله با عوامل تروریستی و بی‌ثباتی در منطقه گفت‌وگو کرده اند.

آیت الله جوادی آملی هم در دیدار با وزیر امور خارجه کشورمان گفت اگر کشوری توانسته یکطرفه از توافق صورت گرفته خارج شود، به این معنی است که این قرارداد به صورت عوامانه نوشته شده؛ برای مذاکره با جهان فهم و سواد بالغ سیاسی و بین المللی لازم است به طوری که کسی نتواند از تعهدات خود شانه خالی کند.

در مذاکرات گذشته، ایران دو سند را به طرف‌های مذاکره کننده درباره لغو کامل تحریم‌های ظالمانه و نیز مسائل هسته‌ای ایران ارائه کرد. اروپا و آمریکا پس از بررسی اسناد پیشنهادی ایران مدعی شدند که متن پیشنهادی ایران زیاده خواهانه و فرابرجامی است و قابل مذاکره نیست. در حالی که تغییرات اسناد پیشنهادی روی متن پیش‌نویسی اعمال شده است که در دور ششم مذاکرات انجام شده بود و نیز اضافه و کم شدن برخی بخش‌ها به متن پیشنهادی، در چارچوب قانونی و حقوقی برجام بوده.

جمهوری اسلامی ایران تاکید دارد که متن ارائه شده در دور هفتم مذاکرات از سوی ایران، قابل مذاکره و بررسی است و همچنین کشور‌های طرف برجام می‌توانند پیشنهادات خود را در رابطه با آن ارائه کنند.

ایران از دور قبل اعلام کرده بود که برای انجام مذاکرات نتیجه بخش، آماده است برای یک دوره طولانی در وین بماند و به مذاکرات ادامه دهد. اما اروپایی‌ها که تابع نظرات آمریکا هستند خواستار وقفه در مذاکرات شده تا برای بررسی و تحلیل دقیق متون پیشنهادی ایران راهی پایتخت‌ها شوند.

روز دوم دور جدید مذاکرات هم دیروز جمعه در هتل کوبرگ وین برگزار شد. هیات‌های مذاکره کننده در جلساتی با محوریت موضوعات هسته‌ای و رفع تحریم‌ها علیه ایران به بررسی متون پیشنهادی پرداختند.

علی باقری معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران با میخائیل اولیانوف نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی، الکساندر شالنبرگ وزیر خارجه اتریش و انریکه مورا معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا دیدار و گفت‌وگو کرد.

باقری درباره دیدار خود با وزیر خارجه اتریش درتوئیتر نوشت در این گفت‌وگو بر جدیت و حسن نیت ایران تاکید داشته و رفتار مسئولانه ایران را عامل زنده نگه داشتن توافقات دانسته. او همچنین بیان کرده فضاسازی دروغین خارج از اتاق مذاکره نمی‌تواند خللی در جدیت مذاکره‌کنندگان در رسیدن به توافقی که از حقوق و منافع ملت ایران صیانت می‌کند، وارد کند.

روزنامه وال استریت ژورنال در توئیتی به نقل از مقام ارشد اتحادیه اروپا گزارش کرد که تصور می‌کند مذاکرات وین در مسیری منطقی در حال پیشرفت است و الان در حال مشارکت بر جزئیات هستیم. این مقام اتحادیه اروپا بیان کرد که متن توافقات ۲۰ ژوئن (شش دوره قبل) زمینه مشترک مذاکرات است، ولی نکاتی از آن هنوز به سرانجام نرسیده و این مانعی برای ارائه پیشنهادات هیات جدید مذاکره کننده نیست.

میخائیل اولیانوف نماینده روسیه در سازمان‌های بین المللی در خصوص مصاحبه این مقام ارشد اتحادیه اروپا در توئیتی این اظهارات را به دیدگاه خود نزدیک دانست و گفت مذاکره‌کنندگان توانستند برخی سوتفاهمات را که در پایان هفته گذشته به وجود آمده بود برطرف کنند و کار عملی را آغاز کردند.

محمد باقر قالیباف رئیس مجلس جمهوری اسلامی ایران هم روز جمعه برای شرکت در اتحادیه بین المجالس کشور‌های عضو سازمان همکاری اسلامی به ترکیه سفر و با رجب طیب اردوغان رئیس جمهور این کشور دیدار و گفت‌وگو کرد. طی این دیدار اردوغان ابراز امیدواری کرده که مذاکرات وین برای اجرای توافقات هسته‌ای به شکل عادلانه‌ای به نتیجه برسد. قالیباف نیز درباره مذاکرات وین تاکید کرد قدرت‌های بزرگ باید یاد بگیرند که نباید اراده خود را به سایر کشور‌ها تحمیل کنند و چنانچه احترام به منافع دیگران را بپذیرند، توافق در دسترس است.

رویترز هم بامداد جمعه به نقل از یک دیپلمات اروپایی که از او نام نبرده نوشت مذاکره کنندگان ایرانی در وین پذیرفته اند که مذاکرات بر اساس محتوای متونی که تا خرداد ماه امسال مورد توافق قرار گرفته بود ادامه پیدا کند. یک منبع آگاه نزدیک به تیم مذاکره کننده ایران این ادعای رویترز را رد کرده و گفته ایران در گفت‌وگو با چین اعلام کرده بود که، چون متن شش دور مذاکرات گذشته مورد توافق قرار نگرفته، قابل مذاکره خواهد بود. رئیس تیم مذاکره کننده کشورمان نیز پیش از این تاکید کرده بود که مذاکرات گذشته تنها در قالب یک پیش نویس است.

بنی گانتز وزیر جنگ رژیم صهیونیستی در جریان سفر خود به واشنگتن در دیدار با مقامات آمریکایی مدعی شد که ایران در حال آماده شدن برای اقدام علیه تل آویو است و این رژیم برای حفاظت از خود هرکاری انجام خواهد داد. براساس بیانیه‌ای که رسانه‌های صهیونیستی منتشر کرده اند لاپید به آنتونی بلینکن وزیر امورخارجه آمریکا گفت که حتی اگر بازگشت به مذاکرات صورت گرفت، تحریم‌ها علیه ایران نباید برداشته نشود به این دلیل که پولی که ایران بدست خواهد آورد به صورت تروریسم و موشک تبدیل خواهد شد و توازن منطقه را درکوتاه مدت به هم خواهد ریخت. او همچنین مدعی شد ایران در مذاکرات با قدرت‌های جهانی، پیشنهادات خوبی ندارد و فقط با زمان بازی می‌کند.

به گزارش تایمز اسرائیل، گانتز پس از دیدار با لوید آستین وزیر دفاع آمریکا طی کنفرانسی ادعا کرده ایران فقط تهدید فیزیکی برای امنیت این رژیم نیست، بلکه تهدیدی ملموس برای شیوه زندگی و ارزش‌های مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی است. وزیر جنگ رژیم صهیونیستی در ادامه ادعا‌های مضحک خود افزود ایران در آرزوی تبدیل شدن به یک قدرت مسلط با هدف از بین بردن همه آثار آزادی و صلح در خاورمیانه و فراتر از آن است و برنامه هسته‌ای وسیله‌ای برای اهداف سلطه‌طلبانه آنهاست.

تایمز اسرائیل همچنین گزارش کرده گیلعاد اردان نماینده رژیم صهیونیستی در سازمان ملل طی نشستی در فلوریدای آمریکا گفت در صورتی که آمریکا به توافق اصلی بازگردد و تحریم‌ها را رفع کند، تمام اهرم‌های فشار خود علیه ایران را از دست خواهد داد و دیگر مقامات ایرانی مذاکره‌ای بر سر مسائل موشکی و هسته‌ای انجام نخواهند داد. او اذعان کرد امیدوار است که این مذاکرات شکست بخورد و مدعی شد ایران فقط تا زمانی برنامه هسته‌ای خود را رها می‌کند که ترکیبی از تحریم‌های فلج کننده و تهدیدات نظامی به کار گرفته شود.

یکی از مقامات ارشد دولت آمریکا به فایینشال تایمز گفت که هیاتی آمریکایی به کره جنوبی و ژاپن سفر خواهند کرد تا پایبندی این کشور‌ها با تحریم‌ها علیه ایران را تقویت کنند. کره جنوبی یکی از کشور‌هایی بود که پس از خروج آمریکا از برجام به سیاست فشار حداکثری واشنگتن علیه ایران پیوسته بود. کره جنوبی در زمانی که ایران برای واردات دارو و کالا‌های اساسی به پول بلوکه شده خود در این کشور نیاز داشت نه تنها اجازه دسترسی به منابع مالی تهران را نداد بلکه مدعی شد ایران باید بهایی را به این کشور بابت نگهداری از پول هایش در بانک‌های کره‌جنوبی پرداخت کند!

حجت الاسلام صدیقی خطیب نماز جمعه تهران دیروز در خطبه‌های نماز جمعه با اشاره به آغاز دور جدید مذاکرات، تیم مذاکره کننده کنونی کشورمان را محکم و با مطالعه دانست و گفت پیام این گفت‌وگو‌ها این است که دولت مردمی و ولایی به دنبال تعامل حکیمانه و با عزت با همه‌ی دنیاست.

بعد از ظهر دیروز عربستان سعودی و بحرین نیز بیانیه‌ای مشترک صادر کردند که در بخشی از آن به مسائل هسته‌ای و موشکی ایران پرداخته شده بود. بر اساس گزارش خبرگزاری رسمی عربستان سعودی، واس در بخشی از این بیانیه دو طرف بر اهمیت رسیدگی جدی و موثر به پرونده هسته‌ای و موشکی ایران با تمام عناصر و پیامد‌های آن تاکید کرده اند و خواسته اند این گام‌ها در جهت برقراری امنیت و ثبات منطقه و حسن همجواری باشد.

بعد از اینکه هیأت ایرانی در دور قبلی مذاکرات در چهارشنبه دهم آذر ماه دو سند شامل رفع تحریم‌ها و اقدامات هسته‌ای را به طرف‌های مقابل ارائه داد و طرف‌های اروپایی عضو برجام برای مشورت با کشور‌های متبوع و به درخواست آمریکا به پایتخت‌هایشان مراجعت کردند و عملا جلسات کارگروه‌ها متوقف ماند، حال از روز گذشته بعد از نشست کمیسیون مشترک برجام باز هم به میز مذاکره بازگشته‌اند.