نرخ دلار و قیمت‌گذاری دستوری با سودآوری صنایع چه کرد؟

ایران اکونومیست- بررسی‌ها بیانگر این است که در ششمین ماه سالجاری شاخص تولید صنعتی رشد اندکی داشته و روند رشد سود اسمی در ۹ماه اخیر روند صعودی بوده که بیشتر به دلیل افزایش قیمت دلار و افزایش سود شرکت‌های صادراتی بوده است که قیمت‌گذاری دستوری نیز سودآوری صنایع غذایی و دارویی را تحت تاثیر قرار داده است.

کد خبر: ۳۹۴۲۳۲

تاریخ: ۰۱ آبان ۱۴۰۰ - ۱۶:۰۵

درحالیکه عملکرد تولید شرکت‌های بورسی در ماه‌های تیر و مرداد، رشد شاخص تولید صنعتی را به محدوده صفر درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل رسانده بود، گزارش جدید پژوهشکده پولی و بانکی کشور برای شهریورماه نشان می‌دهد که این شاخص در این ماه اندکی بهبود داشته و به ۱٫۹ درصد رسیده است.

محدودیت‌های تامین برق برای صنایع سیمان و فولاد در شهریورماه نیز باعث رشد منفی شاخص تولید این صنایع شد، به‌طوری که صنعت فلزات اساسی و کانی‌های غیرفلزی به ترتیب رشد منفی ۱٫۵ و۲٫۴ درصد را نسبت به مدت مشابه سال قبل تجربه کرده‌اند.

البته این رشد منفی که این صنایع در ماه‌های تیر و مرداد تجربه کردند، کمتر بوده است. به علاوه کاهش موجودی انبار در صنعت فلزات اساسی نشان می‌دهد که تقاضا برای محصولات این صنعت از تولید آنها پیشی گرفته است.

صنعت محصولات شیمیایی در شهریورماه مشابه ماه‌های اخیر رشد تولیدی نزدیک به صفر داشته است. این در حالی است که فروش این صنعت در ماه‌های اخیر کمتر از تولیدش بوده که منجر به افزایش موجودی انبار در این صنعت شده است.

صنعت خودروسازی و قطعات نیز کماکان رشد تولید بالای ۱۰درصد (نسبت به مدت مشابه سال قبل) خود را حفظ کرده و رشد فروش در این صنعت بیشتر از رشد تولید بوده است.

شرکت‌های صنعتی چقدر سودآور بودند؟

بررسی وضعیت سودآوری شرکت‌های صنعتی نیز نشان می‌دهد که ۴۴۷ شرکت بورسی که اطلاعات مربوط به سود و زیان آنها در بازه سه ماهه ابتدای ۱۴۰۰ در دسترس بوده است، ۶۵ شرکت زیانده بوده‌اند. درحالیکه در سه ماهه ۱۳۹۹ از بین همین شرکت‌ها ۷۹ شرکت زیانده بوده‌اند که نشان می‌دهد در کل شرکت‌های زیانده در صنایع کمتر شده‌اند.

همچنین سود اسمی این شرکت‌ها در سه ماهه ۱۴۰۰ نسبت به سال قبل حدود سه برابر شده است، به‌گونه‌ای که جمع سود ۴۴۷ شرکت در سه ماهه ابتدای سال ۱۳۹۹ برابر با ۳۵ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان بوده که در سه ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۰ به ۱۰۷ هزار میلیارد تومان رسیده است.

افزایش قیمت دلار به نفع تولید شد

علاوه براین، مقایسه سود اسمی شرکت‌های صنعتی در ۹ماهه ۱۳۹۹ ، دوازده‌ماهه ۱۳۹۹ و سه ماهه ابتدایی ۱۴۰۰ نشان می‌دهد که روند رشد سود اسمی در ۹ماه اخیر روند صعودی بوده که بیشتر به دلیل افزایش قیمت دلار و افزایش سود شرکت‌های صادراتی بوده است.

همانند سنوات اخیر شرکت‌های خودروسازی و ساخت قطعات بدترین وضعیت را از نظر سودآوری دارند؛ به صورتی که تنها صنعتی هست که جمع سود خالص شرکت‌های آن منفی می‌شود.

تعداد شرکت‌های زیانده این صنعت در دوازده‌ماهه ۱۳۹۹ پنج شرکت بوده است البته نسبت به تعداد شرکت‌های زیانده در سال ۱۳۹۸ پنج شرکت از شرکت‌های زیانده کمتر شده اما تعداد شرکت‌های این صنعت که در سه ماهه ابتدای ۱۴۰۰ زیانده بودند ۱۲شرکت بوده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل سه شرکت کمتر است.

نگاهی به رشد سود اسمی صنایع نیز نشان می‌دهد که صنایع صادرات محور مانند صنایع محصولات شیمیایی و صنایع فلزات اساسی به دلیل رشد نرخ ارز در دوره اخیر با رشد بالای ۲۰۰ درصدی در سود اسمی خود نسبت به مدت مشابه مواجه شدند.

قیمت‌گذاری دستوری، بلای جان صنایع دارویی و غذایی

این در حالی است که صنایعی که تولیدکننده مواد و محصولات ضروری و مصرفی هستند مانند صنایع دارویی و غذایی با توجه به قیمت‌گذاری‌های دولتی که وجود دارند، رشد سود اسمی کمتر از رشد تورم داشته‌اند. به‌گونه‌ای که رشد سودآوری صنعت محصولات غذایی در سه ماهه ابتدایی ۱۴۰۰ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۶درصد کاهش داشته و صنعت دارویی نیز تنها ۲۲ درصد افزایش سود داشته است.

با توجه به اینکه تعداد شرکت‌های زیانده این دو صنعت نیز در سه ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۰نسبت به سال قبل افزایش داشته است، می‌توان گفت که قیمت‌گذاری دستوری این صنایع را در وضعیت نامطلوبی از منظر سودآوری قرار داده است که می‌تواند در بلندمدت تداوم رشد در این صنایع را با مشکل مواجه کند.

طبق این گزارش، در چهارماهه اخیر (از خرداد تا شهریور ) موجودی انبار در بخش صنعت به طور متوسط افزایش را نشان می‌دهد.به عبارت دیگر، رشد فروش در ماه‌های اخیر کمتر از رشد تولید بوده است و حتی در مردادماه رشد فروش کل صنعت نسبت به مدت مشابه سال قبل منفی نیز بوده است.

افزایش موجودی انبار در چهار ماه متوالی می‌تواند پشتوانه ضعیف تقاضا از رشد بیشتر تولید صنعتی در شرایط فعلی را نشان دهد. صنعت محصولات شیمیایی که در ماه‌های اخیر همواره کاهش در موجودی انبار را تجربه کرده بود در سه ماه تابستان با افزایش چهار درصدی در موجودی انبار مواجه شده است. با توجه به رشد نزدیک صفر این صنعت در این دوره می‌توان گفت که فروش شرکت‌های این صنعت در سه ماه اخیر نسبت به مدت مشابه کاهش داشته است که می‌تواند به رشد منفی تولید این صنعت در ماه‌های آتی منجر شود.

کاهش موجودی انبار خودروسازان

همچنی، یکی از صنایعی که در دوره‌های اخیر بیشترین تغییر را در موجودی انبار دارد، صنعت خودروسازی است که این صنعت از مرداد ماه ۱۳۹۹ تا اسفند ۱۳۹۹ به طور متوسط در هر ماه ۱۲٫۸ درصد به موجودی انبار خود اضافه کرد اما در اردیبهشت‌ماه سال جاری رشد فروش حدود ۲۷ درصد بیشتر از تولید بوده است که به معنی کاهش موجودی انبار انباشته شده در ماه‌های قبلی است.

در تیر ماه نیز رشد فروش این صنعت حدود ۱۵٫۱درصد بیشتر از رشد گزارش ماهانه تولیدصنعتی- شهریورماه ۱۴۰۰ تولید این صنعت بوده که نشان‌دهنده کاهش در موجودی انبار این صنعت شده است.

در ادامه این روند،در مرداد و شهریور ماه نیز موجودی انبار این صنعت به ترتیب ۹٫۴ درصدو ۵٫۵ درصدکاهش داشته است.

تحمیل محدودیت تامین برق برای صنعت فولاد منجر به محدودیت عرضه برای این صنعت شده که در نتیجه آن موجودی انبار صنعت فلزات اساسی در مرداد و شهریور ماه کاهش داشته است. بدیهی است که با توجه به مازاد تقاضا در این صنعت در صورت برطرف شدن محدودیت تامین برق انتظار می‌رود که تولید در این صنعت رشد داشته باشد.

ایسنا