قاچاق مواد پتروشیمی با حذف سهمیه‌بندی و مبنای دلاری قیمت‌‎ها

ایران اکونومیست- عضو هیات مدیره انجمن ملی صنایع پلیمر ایران تاکید کرد: شواهد حاکی از آن است که طرح حذف سهمیه بندی و حذف دلار از مبنای قیمت گذاری محصولات پتروشیمی بدون کار کارشناسی دقیق و به صورت خلق‌الساعه در حال اجراست و می تواند زمینه های التهاب در بازار و قاچاق محصولات پتروشیمی را ایجاد کند و به همین دلیل پیش بینی می شود که اثر مطلوبی بر کسب و کارها نداشته باشد.

کد خبر: ۳۹۴۱۰۷

تاریخ: ۲۸ مهر ۱۴۰۰ - ۱۶:۵۲

موضوع حذف سهمیه بندی محصولات پتروشیمی این روزها به داغ ترین مساله در محافل تولیدکنندگان صنایع پلیمر تبدیل شده است. خبری که وزیر صمت از آن پرده برداری کرد و هنوز فعالان صنعتی از جزئیات آن با خبر نیستند.

بر اساس خبرهای منتشر شده تا کنون قرار است حذف سهمیه بهین یاب کالاهای پتروشیمی از ابتدای آبان ماه آغاز شود و این طرح با حذف سهمیه چند کالا وارد فاز اجرایی خواهد شد.

آخرین اطلاعیه بورس کالا در این زمینه نشان می دهد که گریدهای پلی اتیلن سبک خطی، پلی اتیلن سبک فیلم، پلی اتیلن سنگین فیلم، پلی اتیلن سنگین تزریقی، پلی اتیلن سنگین بادی و پلی استایرن انبساطی پتروشیمی تبریز از روز شنبه اول آبان ماه بدون احتساب سقف سهمیه به فروش خواهند رسید.

این اطلاعیه حاکی از آن است که برنامه توقف سهمیه بندی ها در ابتدا برای کالاهای کم التهاب اجرا خواهد شد و بر اساس شنیده ها در کنار این جریان، نیاز به کالاهای پر تقاضا نیز از طریق واردات برطرف خواهد شد.

در این بین اما طرح دیگری که توسط وزیر صمت مطرح شده، حذف دلار از مبنای قیمت گذاری محصولات پتروشیمی است که نگرانی هایی را هم برای تولیدکنندگان بالادستی و هم تولیدکنندگان صنایع تکمیلی ایجاد کرده است.

شنیده ها در خصوص این طرح حاکی از آن است که کشف قیمت های بورس کالا که با عرضه و تقاضا صورت می گیرد جایگزین مبنای دلاری در فرمول قیمت گذاری شود. این در شرایطی است که با حذف سهمیه بندی نمی توان به صورت دقیق بر تقاضای موجود در بازار نظارت داشت. با این وجود وزارت صمت انتظار دارد که با تکمیل سامانه جامع تجارت و الزام واحدهای تولیدی به ثبت اطلاعات در این سامانه و سامانه های زیرمجموعه آن تقاضای کاذب و سوداگری از بازار حذف شود.

در این بین اما تولیدکنندگان صنایع تکمیلی به دلیل آن که ساز و کار اجرایی این طرح ها هم چنان در ابهام قرار دارد دچار نگرانی هایی جدی شده اند و حتی برخی بر این باورند که جریان کنونی می تواند التهابات بازار را به شدت افزایش دهد.

برمک قنبرپور، عضو هیات مدیره و رئیس کمیسیون آموزش انجمن ملی صنایع پلیمر ایران در این خصوص گفت: زمانی که سهمیه ها حذف شود، گریدهایی که استعداد ملتهب شدن را دارند و مصرف آنها در داخل و کشورهای اطراف زیاد است، با افزایش تقاضا برای خرید و تمایل به صدور این محصولات رو به رو خواهیم شد که این موضوع در نهایت منجر به رشد قیمت آنها خواهد شد.

وی در ادامه گفت: مساله دیگر این است که چنین محصولاتی استعداد قاچاق دارند و از آنجایی که تجربه نشان داده که قاچاق چنین کالاهایی از طرق مختلف در کشور صورت می گیرد، ممکن است تقاضا در این زمینه نیز افزایش پیدا کند.

عضو هیات مدیره انجمن ملی صنایع پلیمر ایران توضیح داد: در گریدهایی که در حالت عادی التهاب وجود دارد باید نیاز به صورت واردات انجام شود و در شرایطی که تجارت با کشورهای دیگر به سختی انجام می گیرد و طبق قوانین موجود تنها شرکت های پتروشیمی اجازه واردات دارند، می توان دریافت که در صورت حذف سهمیه ها، نیاز به این محصولات به سختی تامین خواهد شد و ممکن است التهاب برای این گریدها به شدت افزایش پیدا کند.

قنبرپور افزود: بنابراین چشم انداز مثبتی برای این طرح وجود ندارد و تولیدکنندگان صنایع تکمیلی نسبت به اجرای آن نگرانی های بسیاری دارند.

وی در ادامه اظهار کرد: اما در این بین مهم ترین نکته این است که چرا در طرحی با این ابعاد و با این ضریب بالای اثرگذاری از نظرات بخش خصوصی استفاده نشده است؟ آن هم در شرایطی که دولت طبق قانون بهبود مستمر فضای کسب و کار، ملزم به استفاده از نظرات بخش خصوصی است و در این زمینه با فعالان صنعت پلاستیک که بیش از سایر کسب و کارها از این طرح تاثیر می پذیرند، هیچ مشورتی نشده است. سوال دیگری نیز در این مطرح می شود که چرا در اجرای این طرح با وجود ابهامات بسیار تا این حد تعجیل وجود دارد.

عضو هیات مدیره انجمن ملی صنایع پلیمر ایران گفت: بر این اساس می توان دریافت که این طرح بدون کار کارشناسی دقیق و به صورت خلق‌الساعه در حال اجراست و به همین دلیل پیش بینی می شود که اثر مطلوبی بر کسب و کارها نداشته باشد.

وی همچنین در خصوص موضوع حذف دلار از مبنای قیمت گذاری محصولات پتروشیمی نیز اظهار کرد: تجربه نشان داده است که در سال های گذشته قاچاق محصولات پتروشیمی به سادگی رخ می داد و اگر توازن نرخ ها با قیمت های جهانی از بین برود و قیمت کالاها برای گروهی که این کار را انجام می شود، دارای جذابیت شود، احتمال وقوع قاچاق بسیار بالاست.

قنبرپور ادامه داد: این شرایط در نهایت منجر می شود که فضای بازار به صورت کلی دچار التهاب شود و این موضوع بدون شک به ضرر تولیدکنندگان واقعی خواهد بود.

عضو هیات مدیره انجمن ملی صنایع پلیمر ایران افزود: به نظر می رسد که استدلال تبیین کنندگان این طرح این باشد که چرا در زمانی که هزینه تولید صنایع پتروشیمی به صورت ریالی است، قیمت محصولات آنها باید دلاری باشد. این مساله ممکن است روی کاغذ جذاب به نظر بیاید، اما زوایای تاریکی دارد که در طرح مذکور دیده نشده است.

قنبرپور همچنین در خاتمه اظهار کرد: در نتیجه نمی توان به این طرح ها خوش بین بود و باید نظرات بخش های مختلف در راستای تبیین هر چه دقیق تر چنین طرخ هایی باید گرفته شود و سپس با انجام کار کارشناسی دقیق تصمیم گیری شود تا حوزه های مختلف به صورت واقعی کمک شود.

ایلنا