در گفت‌وگوی سنا با دکتر دهقان‌دهنوی مطرح شد؛

توضیحات رئیس سازمان بورس درباره دغدغه‌های فعالان بازار

دکتر محمدعلی دهقان دهنوی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار به‌منظور شفاف‌سازی و پاسخگویی به موضوعاتی از جمله فروش اوراق دولتی، معاملات الگوریتمی، تغییر مدیریتی در سازمان بورس و موارد دیگری که به‌تازگی به عنوان دغدغه در بین اهالی بازار سرمایه مطرح شده به گفت‌وگو پرداخت.

کد خبر: ۳۹۳۴۸۹

تاریخ: ۲۱ مهر ۱۴۰۰ - ۱۳:۱۵

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از روابط عمومی و امور بین الملل بورس تهران ، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار درباره دغدغه فعالان بازار نسبت به فروش اوراق دولتی گفت: فروش اوراق دولتی از جمله بحث‌هایی است که طی چند سال اخیر در بین اهالی بازار به شکل پررنگی به آن پرداخته می شود که بیشتر از آنکه اثر واقعی بر بازار داشته باشد، اثر روانی دارد.

دکتر محمدعلی دهقان دهنوی با تأکید بر این نکته که باید بین فروش اوراق و نرخ اوراق تمایز قایل شد، اظهار کرد: اگر این تفکیک صورت نگیرد، فعالان بازار گمراه شده و در تحلیل ها دچار اشتباه خواهند شد.

وی تصریح کرد: فروش اوراق به‌خودی‌خود رقیب بازار سرمایه نیست، زیرا متقاضی خرید اوراق لزوماً خریدار سهام نخواهد بود. برای نمونه، بانک‌ها، خریدار بخش قابل توجهی از اوراق هستند، درحالی‎که بانک‌ها برای خرید سهام منع قانونی دارند. بخش دیگری از این اوراق توسط صندوق‌های با درآمد ثابت خریداری می‌شود، برای اینکه این صندوق‌ها بتوانند درآمد ثابتی برای خریداران واحدهای صندوق فراهم کنند، باید بخش قابل توجهی از سرمایه‌های جمع شده را در سپرده بانکی و اوراق بدهی سرمایه گذاری کنند.

عضو شورای عالی بورس خاطرنشان کرد: صندوق‌های با درآمد ثابت نمی‌توانند بیش از سقفی که قانون به آنها اجازه داده سهام بخرند، درنتیجه این موضوع که اگر اوراق نخرند این امکان برای آنها وجود دارد که سرمایه‌های صندوق را به خرید سهام اختصاص دهند، بی‌مورد است؛ چون این صندوق‌ها برای خرید سهام سقف دارند.

وی در ادامه با تأکید بر اینکه فروش اوراق نباید به عنوان رقیب بازار سرمایه تلقی شود، عنوان کرد: این نگرانی‌ها از این زاویه جایگاهی ندارد و با درک درست آن فعالان بازار در می‌یابند نیازی به موضع گیری نسبت به فروش اوراق وجود ندارد.

دکتر دهقان دهنوی یک نگرانی دیگر درباره فروش اوراق را درست و به‌حق خواند و در توضیح آن گفت: نگرانی که در این خصوص وجود دارد و می‌تواند به بازار آسیب بزند، «نرخ فروش اوراق دولتی» است. یعنی اوراق در بازار با چه نرخی فروخته می شود؟

وی ادامه داد: اگر عرضه اوراق در بازار زیاد باشد و مازاد عرضه وجود داشته باشد و دولت یا هر فروشنده دیگری تصمیم بگیرد اوراق خود را با کسر زیاد ارزش به فروش برساند، این باعث افزایش نرخ بهره می‌شود. افزایش نرخ بهره به دلیل ارتباط سیستماتیکی که بین متغیرهای اقتصادی وجود دارد، می‌تواند اثر منفی روی بازار سهام بگذارد.

رئیس سازمان بورس در پاسخ به این پرسش که آیا این نگرانی به حق در شرایط فعلی می‌تواند بازار را تحت‌تأثیر قرار دهد یا خیر، گفت: مسائلی درباره کسری بودجه دولت به عنوان عامل عرضه‌های زیاد اوراق مطرح است. بی‌تردید یکی از مشکلات ساختاری ما در سال‌های اخیر، کسری بودجه زیاد و اتکا به فروش اوراق برای جبران آن است. اما برای بحث درباره نرخ اوراق، سیستم‌های کنترلی وجود دارد که باید به آن توجه کرد.

وی در این‌باره توضیح داد: اولین و مهمترین نکته این است که وزارت اقتصاد و خرانه‌داری کل کشور به عنوان متولی انتشار اوراق، اعتقادی به افزایش نرخ بهره اوراق ندارند. دکتر خاندوزی نه تنها به‌صراحت در جلسات، با افزایش نرخ بهره اوراق که توسط برخی حاضران در این جلسات پیشنهاد شد، مخالفت کردند، بلکه تلاش کرد با تنظیم سررسیدهای کوتاه‌مدت‌تر، منابع مورد نیاز را تأمین کنند.

دکتر دهقان دهنوی خاطرنشان کرد: وجود این التزام و اعتقاد که در بدنه اقتصاد کشور انگیزه یا قصدی برای افزایش بهره وجود ندارد، می‌تواند زمینه‌ساز آرامش در بازار سرمایه باشد.

وی در ادامه به نقطه‌جوش نرخ بهره اوراق برای آسیب به بازار سرمایه اشاره کرد و گفت: تجربه سال گذشته و سال‌های پیشین گواه این نکته است که هرگاه نرخ سود از نرخ‌های فعلی فاصله گرفته و در پی رشدهای غیرعادی به مرز ۲۸ تا ۳۰ درصد نزدیک شده، توانسته به بازار سرمایه آسیب بزند.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به تفاوت افزایش نرخ بهره طی سال‌های گذشته با شرایط فعلی تصریح کرد: در سنوات گذشته، مکانیزم عملیات بازار باز وجود نداشت ولی الان وجود دارد. به عبارتی، افزون بر سد دفاعی اول که اعتقاد و الزام وزیر محترم اقتصاد به عدم افزایش نرخ بهره بانکی است، سد دوم عملیات بازار باز بانک مرکزی است.

دکتر دهقان دهنوی با بیان اینکه بازار بین بانکی و بازار اوراق بدهی ارتباط سیستماتیکی با یکدیگر دارند و نرخ ها نمی‌توانند در این دو بازار از همدیگر فاصله زیادی بگیرند، گفت: بانک مرکزی هنوز عملیات بازار باز را بین بانکی انجام می‌دهد که بنده بارها درخواست کردم این عملیات بازار باز در بازار بدهی نیز انجام شود. با این وجود، چون نرخ‌ها در بین بازارها با هم ارتباط مستقیم و همگرایی دارند، اگر نرخی در یک بازار بالا برود نمی توان انتظار داشت در بازار دیگر پایین بیاید و برعکس. بنابراین، اگر افزایش نرخی در بازاری کنترل شود این نرخ در بازار دیگر سرریز شده و اجازه افزایش نرخ در بازار دیگر را نیز نمی‌دهد. خوشبختانه، نرخ بهره آستانه دخالت بانک مرکزی که از آن به عنوان سقف کریدور نرخ بهره یاد می شود، خیلی پایین‌تر از نرخ‌های آسیب‌زننده به بازار سرمایه است‌.

وی باردیگر تأکید کرد: با وجود این دو سد، اطمینان می‌دهم، خیال ما به عنوان سرمایه گذار و سهامدار آسوده و راحت خواهد بود که نرخ‌ها نمی‌توانند افزایش غیرعادی و غیرمتعارفی داشته باشند؛ پس، اگر فعالان بازار به این دو موضوع دقت کنند درمی‌یابند نگرانی در این‌باره، بی‌مورد است.

تغییر مدیریتی؛ بحث داغ این روزهای بازار

دکتر دهقان دهنوی درباره حرف و حدیث‌های زیاد این روزها درباره تغییر مدیریتی در سازمان بورس و اوراق بهادار گفت: دو روز پیش با پیامی در یک گروه تلگرامی، سعی کردم این موضوع را شفاف کنم تا اینقدر به این موضوع پرداخته نشود و از داستان‌سازی، حاشیه‌سازی و شایعه‌سازی پیرامون این موضوع پرهیز شود. اما متأسفانه کماکان درباره این موضوع صحبت می‌شود. در حالی‌که هدف من این است که کمتر درباره این موضوع گفت‌وگو شود و بیشتر از این مطبوعات، رسانه‌ها و فعالان بازار سرمایه روی آن مانور ندهند.

وی در خصوص ضرورت تغییر مدیریتی در شرایط فعلی، به پایان یافتن دوره ۵ ساله فعالیت هیأت مدیره سازمان بورس اشاره کرد و گفت: دوره فعالیت هیأت‌مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار در قانون بازار سرمایه، ۵ ساله تعریف شده که در این مدت ۵ سال، رییس سازمان برای دو دوره ۲.۵ ساله منصوب می‌شود. در همین قانون قید شده است که اگر در همین دوره، عضوی استعفا دهد و شخص دیگری جایگزین او شود، فرد جدید ادامه‌دهنده دوره فرد قبلی خواهد بود. به این ترتیب، در رأس هر ۵ سال تمامی اعضای هیأت مدیره اعم از اینکه از ابتدای ۵ سال وارد هیأت‌مدیره شده باشند یا حتی ماه آخر وارد شده باشند، دوره آنها به انتها می‌رسد.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار تصریح کرد: دوره ۵ ساله هیأت‌مدیره سازمان، چند ماه پیش از شروع دوره دولت سیزدهم، به پایان رسیده بود؛ اما چون هنوز دولت جدید بر سر کار نیامده بود و وزرای جدید معرفی نشده بودند، در شورای ‌عالی بورس، تصمیم‌ گرفته شد که انتخاب هیأت‌مدیره جدید، به پس از انتصاب وزیر دولت جدید موکول شود. به همین دلیل، در این چند ماه افزون بر دوره ۵ ساله، اعضا باقی ماندند تا کار تعیین اعضای هیات مدیره جدید توسط وزیر دولت سیزدهم انجام شود. بنابراین اصلاً نه موضوع استعفا و نه موضوع کناره‌گیری، هیچ‌کدام مطرح نیست. موضوع تنها پایان یک دوره ۵ ساله و تعیین اعضای هیات مدیره برای یک دوره ۵ ساله جدید است.

دکتر دهقان دهنوی درباره فرایند تعیین رییس سازمان بورس گفت: این فرایند به این ترتیب است که وزیر اقتصاد، اعضای هیات مدیره را به شورای‌عالی بورس معرفی می‌کند و در صورتی‌که شورا به این اعضا رای بدهد، به مدت ۵ سال به عضویت هیات‌مدیره در می‌آیند و سپس آنها از میان خود، یک نفر را به عنوان رییس سازمان بورس و اوراق بهادار به شورا معرفی می‌کنند و آن فرد که پیشتر به عنوان عضو هیات مدیره برگزیده شده بود، باید دوباره به عنوان رییس سازمان از شورای عالی بورس رای اعتماد بگیرد.

به گفته دهقان دهنوی، این فرایند ۸ ماه پیش نیز برای انتصاب وی به عنوان رییس سازمان بورس طی شده است. اما، متأسفانه برخی از افراد به دلیل اغراض سیاسی و دیگر اغراضی که داشتند، حرف‌های نادرستی درباره انتصاب وی زدند، درحالی‌که دقیقا همین فرایند در شورای عالی بورس انجام شده است.

وی درباره دلیل برگزار نشدن جلسه روز گذشته و تعیین تکلیف این موضوع گفت: قرار بود جلسه این هفته تشکیل ‌شود که به دلیل ناتمام ماندن کارهای اداری، به هفته آتی یا هفته پس از آن موکول شد.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار تصریح کرد: این تغییرات، طبیعی و کاملاً قانونی است. بنابراین، بازار اصلاً نباید نسبت به این موضوعات حساسیت داشته باشد؛ چون بازار سرمایه کشور عمیق‌تر از آن است که متأثر از تغییر رییس سازمان باشد. تحولات اقتصادی، سیاسی، بین‌المللی، نرخ‌های بین‌المللی، بحث‌های تجارت خارجی و میزان صادرات همگی عوامل اقتصادی مهمی هستند که روندهای بازار سرمایه را تعیین می‌کنند.

وی باردیگر تأکید کرد: فعالان بازار لطفا به این موضوع و مباحث پیرامونی آن پایان دهند، چون مهم نیست که چه زمانی دوره خدمت ما به پایان می‌رسد، بلکه مهم این است که تا زمانی که در سمت خود هستیم کار خود را به درستی انجام دهیم. بنده به عنوان رییس سازمان و اعضای هیات‌مدیره‌ای که با من کار می‌کنند تا آخرین لحظه‌ای که بحث انتخاب اعضای جدید در شورای عالی بورس به اتمام برسد، وظایف خود را به نحو دقیق انجام خواهیم داد و از هیچ فعالیت، بررسی یا اقدامی که برای بازار لازم باشد کوتاهی نخواهیم کرد.

دکتر دهقان دهنوی تصریح کرد: پیشتر، بارها گفته‌ام، در هر تصمیمی که می‌گیرم، بنای من بر این است که تا ۱۰ سال آینده را ببینم و ارزیابی کنم پس باید تصمیم‌های خود را به‌گونه‌ای بگیریم که برای آینده بازار سرمایه و برای چشم‌انداز مطلوب بازار سرمایه این تصمیم‌ها مفید باشد. بنابراین، با این نگاه و با این رویکرد، این چند روز باقی‌مانده را نیز طی خواهیم کرد و دوباره از همه اصحاب رسانه درخواست می‌کنم بیش از این به این موضوع نپردازند.

معاملات الگوریتمی؛ آری یا خیر؟

رئیس سازمان بورس درخصوص معاملات الگوریتمی گفت: معاملات الگوریتمی از جمله موضوعاتی است که به‌تازگی به آن بیش از اثر واقعی‌اش پرداخته شده و منجر به یک اثر روانی در بازار تبدیل شده است. در حالی‌که اگر درست نگاه کنیم گاهی اوقات خود ما به عنوان فعالان بازار با پر و بال دادن بیش از حد به یک موضوع کم اهمیت، از آن پدیده‌ای مسأله‌ساز ایجاد می کنیم.

وی ادامه داد: اینکه گاه همه نکات منفی به یک موضوع منتسب شود، آن پدیده به یک عامل ترسناک تبدیل شده و خود آن عامل ترسناک می‌تواند تبدیل به محرک روانی برای واکنش معامله‌گرها شود و تقاضاهای بازار را تحت‌تأثیر قرار دهد.

دکتر دهقان دهنوی درباره معاملات الگوریتمی گفت: معاملات الگوریتمی، یک ابزار فناورانه است که به خدمت معاملات در بازار سرمایه درآمده و مثل همه ابزارهای فناوری دیگر چنانچه از آن استفاده درست شود، مفید و سودمند بوده و چنانچه استفاده نادرست از آن شود، مضر و مخرب خواهد بود. پس، وقتی درباره معاملات الگوریتمی صحبت می‌شود، به این معنی نیست که ماهیت این پدیده منفی است، بلکه ابزاری است که باید به درستی از آن استفاده شود.

عضو شورای عالی بورس درباره قوانین نظارت بر انجام معاملات الگوریتمی تصریح کرد: این معاملات با یک برچسب یا تگ، وارد سامانه معاملات می‌شود تا ناظر به‌طور کامل تشخیص دهد که این معامله به صورت الگوریتمی انجام شده تا بتواند آنها را با قوانین نظارتی که وجود دارد، چک کند.

وی بیان کرد: هر فعالیتی که برای معاملات معمولی منع قانونی دارد، درباره معاملات الگوریتمی هم برای آن منع تعریف شده، برای نمونه، اگر رنج کشیدن ممنوع است، این موضوع عیناً درباره معاملات الگوریتمی هم صدق می‌کند.

دکتر دهقان دهنوی با بیان اینکه معاملات الگوریتمی فقط برای اشخاصی که تحت نظارت و با برچسب‌گذاری در سامانه معاملاتی سفارش خود را ثبت می کنند، قانونی و بدون مشکل است، گفت: معاملات الگوریتمی که با برچسب ثبت می‌شوند، چون امکان نظارت را به ناظر می‌دهند، مشکلی ندارند و از طرف دیگر، بازارگردان‌ها می‌توانند از الگوریتم استفاده کنند، زیرا در غیر این صورت باید یک فرد را به صورت تمام وقت برای انجام دستورالعمل بازارگردانی خود پای سیستم معاملاتی بگذارند، به همین دلیل به آنها اجازه استفاده از الگوریتم داده شده است.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار درباره متخلفان استفاده از الگوریتم گفت: ممکن است کسانی بدون داشتن مجوز یا با داشتن مجوز اما بدون گذاشتن تگ، اقدام به استفاده از الگوریتم کنند، که این به معنی تخلف است. در این خصوص یعنی در بحث نظارت بر بازار، خط مقدم اول، کارگزاری‌ها هستند.

وی توضیح داد: به کارگزاران این ماموریت داده شده که فقط در صورت داشتن سیستم نظارتی حق دارند امکان معاملات الگوریتمی را برای سهامداران فراهم کنند تا این اطمینان حاصل شود که مشتری‌های الگوریتم‌دار، با تگ الگوریتم وارد سامانه معاملاتی می‌شوند و کارگزار می‌تواند روی آنها نظارت کند. بنابراین، چنانچه کارگزاری سامانه نظارتی نداشته باشد، اجازه انجام معاملات الگوریتمی برای سهامداران خود را ندارد.

دکتر دهقان دهنوی در ادامه گفت: علاوه بر مورد نظارتی که از سیستم کارگزاران تعریف شده این احتمال درباره معاملات الگوریتمی وجود دارد که فردی بدون اطلاع کارگزار اقدام به انجام معاملات الگوریتمی کند. در اینجا، در خط دوم نظارت سازمان بورس وارد عمل شده و سعی بر کشف آن خواهد کرد.

وی گفت: از ارکان بازار یعنی بورس، فرابورس و مدیریت فناوری خواسته شده روی تشخیص معاملات الگوریتمی کار کنند. تشخیص معاملات الگوریتمی کار سختی است ولی امکان پذیر است. در این مسیر باید خود را از نظر فنی تقویت کنیم که این کار انجام شود.

رییس سازمان بورس درباره نوع برخورد با افراد متخلف در این مورد گفت: اگر تشخیص داده شود سهامداری بدون ارسال تگ یا مجوز، با الگوریتم در حال انجام معامله است، اولین برخورد نسبت به انجام این تخلف، بستن کد معاملاتی سهامدار است و بعد از آن جزییات تخلف برای شناسایی ابعاد آن در دستور کار قرار می گیرد که چنانچه از این معاملات برای دستکاری در بازار یا نوسان گیری استفاده شده باشد به شکل ویژه با آن برخورد شود.

وی در این بخش نیز باردیگر تأکید کرد: فضای نظارتی برای سالم‌سازی معاملات به درستی انجام شده اما هیچ ادعایی بر صفر شدن تخلفات وجود ندارد و بی‌تردید ما منکر استفاده از معاملات الگوریتمی نیستیم و ادعا نداریم هیچ دستکاری در بازار صورت نمی گیرد. حتماً ممکن است در گوشه و کنار بازار اتفاقاتی بیفتد که از چشم ناظر دور بماند اما تقاضای بنده از فعالان بازار این است که با هر پدیده و تخلفی در حد اندازه آن برخورد شود. حد و اندازه این موضوع به شکلی نیست که به‌تازگی در شبکه‌های اجتماعی نسبت به آن بزرگ‌نمایی شده است.

وی با بیان اینکه در فرصت های فراغت مطالب مطرح شده در فضای مجازی را رصد می کند، گفت: خیلی از مطالب و نمودارهای منتشر شده را به اداره های مرتبط و حتی ارکان ارجاع می‌دهم که بعد از بررسی درباره آن گزارش دهند که اغلب آن ظن و گمانه به دلیل کمبود اطلاعات، اکتفا به تابلوی معاملات و بی‌اطلاعی از جزییات معاملات درست نیستند. بنابراین، با تاکید از فعالان بازار درخواست می کنم به موضوعات در حد و اندازه واقعی بها دهند و اگر کسی نظر و پیشنهادی برای شناسایی معاملات الگوریتمی یا اطلاعی از کاربرد سو معاملات الگوریتمی دارد، می تواند به ما از طریق اداره دیدبان بازار در مسیر شناسایی این دست تخلفات یا پیشگیری از آنها کمک کند.

افزایش شفافیت در بازار، اقدامی ضروری است

دکتر دهقان دهنوی با اشاره به دسته دیگری از اقدامات انجام شده در سازمان بورس گفت: در این دوره فعالیت های اساسی و بنیادی انجام شد و برای انجام این امور برنامه‌ریزی هایی انجام گرفت. هرچند که برای دستیابی به نتیجه مطلوب به زمان بیشتری نیاز بوده، ممکن است این اقدامات به زودی به نتیجه نرسد اما لازم است که در آینده به شکل یک تحول در بازار اتفاق بیفتد.

وی افزود: در حال حاضر، فعالان بازار نسبت به بعد نظارت رضایت کافی ندارند. این نارضایتی دو طیف کاملا متضاد را شامل می شود. عده‌ای معتقدند نظارت در بازار به اندازه کافی وجود ندارد و در مقابل عده‌ای معتقدند نظارت آن قدر زیاد است که خود، مانع فعالیت مطلوب در بازار شده است.

دکتر دهقان دهنوی گفت: این موضوع نشان می‌دهد که هنوز فضا به اندازه کافی در بازار شفاف و روشن نیست؛ براین اساس، باید به سمتی برویم که مصادیق نظارتی به نحوی مشخص باشد تا هیچ ابهامی برای فعالان بازار ایجاد نشود. بنابراین ضروری است در این زمینه اقدامات بیشتری انجام شود. امیدوارم دوستانی که بعد از این در سازمان فعالیت می‌کنند نیز چنین مسیری را دنبال کنند.

وی تاکید کرد: لازمه رسیدن به این مقصود، مشخص شدن تعاریف در تک تک حوزه‌ها، تقویت و هوشمندتر شدن حوزه‌های نظارتی، ساماندهی نحوه برخوردها، تسریع و افزایش دقت در رسیدگی به شکایت‌ها و فرایندهای قضایی و نیز افزایش قدرت بازدارندگی است، در نظر داشته باشید، رسیدن به این نقطه نیازمند یک فرایند مستمر است و یک شبه ایجاد نمی شود.

دکتر دهقان دهنوی تصریح کرد: متخلفان در یک نقطه نمی‌ایستند و روزبه‌روز روش‌های جدیدتری را ابداع می‌کنند، بنابراین، نظارت‌ها نیز باید در این خصوص متناسب با تخلف‌ها متحول و روزآمد شود.

هوشمندی در مقررات‌گذاری راهی برای حذف تعارض منافع

رییس سازمان بورس در پاسخ به شائبه تضاد منافع مدیران شرکت‌های بورسی توضیح داد: تعارض منافع هرجایی ممکن است وجود داشته باشد، به طوری‌که ممکن است برای هر فردی در موقعیت‌های مختلف بین منافع شخصی با منافع مربوط به شرکت یا سازمان محل کار خود، تضاد منافع ایجاد شود. موضوع تضاد منافع بحث گسترده و پر دامنه‌ای است، اما در بررسی این موضوع باید بدانیم در چه حوزه ای قرار داریم و چرا و بر چه اساسی یک موقعیت خاص را مصداق تضاد منافع می دانیم.

وی افزود: یکی از اقدامات انجام شده درباره حل موضوع تعارض منافع، به صندوق‌های سرمایه‌گذاری مربوط است. برای نمونه، ممکن است مدیر یک صندوق سرمایه‌گذاری از معامله کردن زیاد منفعت شخصی کسب کند، درحالی‌که ممکن است انجام معاملات زیاد برای صاحبان واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق مفید نبوده است.

دکتر دهقان دهنوی بیان کرد: در چنین شرایطی با در نظر گرفتن مقررات، تضاد منافع تنظیم شد و برهمین اساس سازمان بورس به تدوین مقررات پرداخت، به طوری‌که کارمزدها به نحوی تنظیم شود که مدیر صندوق برای کسب سود بیشتر در یونیت‌های صندوق و عملکرد مناسب، انگیزه کافی داشته باشد.

وی خاطرنشان کرد: اما موقعیت دیگری که این‌ چند روز به آن پرداخته شده است، حضور مدیران نهادهای مالی در هیات‌مدیره شرکت‌های بورس و فرابورس است. اما در بررسی این موقعیت باید توجه داشته باشیم که فرایند و عملیات بازار منفک از فعالیت هیأت مدیره شرکت‌ها است.

رییس سازمان بورس گفت: هیات مدیره در شرکت بورس و فرابورس هیچ نقشی در عملیات بازار بورس و بازار فرابورس ندارد. مدیرعامل شرکت و معاون نظارت بر بازار شرکت تحت نظارت معاونت نظارت سازمان، عملیات بازار را رصد و در صورت وجود تخلف، آن را گزارش می‌دهند. هیات‌های بدوی تخلفات، مسایل را بررسی و به سازمان ارجاع می‌دهند و هیات‌مدیره شرکت‌های مذکور هیچ دخالتی در این فرایندها ندارند؛ در واقع کل فرایندی که در ارتباط با بازار است، کاملا مجزا از فعالیت هیات مدیره شرکت‌ها است. هیات مدیره شرکت‌ها حق و اجازه دسترسی به اطلاعات بازار را هم ندارند. تنها افراد مجاز، اجازه دسترسی به این اطلاعات را دارند.

ضرورت وجود افراد متخصص در امور مالی و شرکت‌داری

دکتر دهقان دهنوی ادامه داد: نقش هیات مدیره این شرکت‌ها درواقع، مدیریت عملیات داخلی شرکت است. مباحثی مانند بودجه‌ریزی، حسابرسی، مدیریت منابع انسانی، موضوعات مربوط به پشتیبانی، مباحثی هستند که در حوزه مدیریت این افراد جای دارند.

وی اظهار کرد: از نگاهی دیگر، حضور افراد متخصص در علوم مالی و دارای سابقه کار در این حوزه، در هیات مدیره شرکت‌ها، اقدامی ضروری است، چون این افراد هستند که توان شرکت داری مطلوب را دارند. در واقع، این متخصصان بهترین گزینه برای انجام مدیریت شرکت‌ها هستند تا کمک کنند، شرکت به بهترین شکل مدیریت و اداره شود. بنابراین، برخلاف چیزی که عنوان شده، داشتن سابقه مدیریتی و حضور در هیات مدیره چند شرکت یک نقطه مثبت برای اعضای هیات مدیره بورس ها است و نمی‌تواند به عنوان تعارض منافع مطرح شود.

رییس سازمان بورس افزود: در عین حال سازمان بورس نیز لازم است، بر جدا بودن این افراد از عملیات بازار، تاکید و نظارت داشته باشد تا محلی برای ایجاد تعارض منافع نشود.