دانشمندان پاسخ می دهند

آیا گرم شدن کره زمین متوقف شده است

پژوهشگران هفته جاری نخستین قسمت از جدیدترین گزارش خود را در زمینه گرم شدن زمین منتشر می کنند.

کد خبر: ۳۸۷۹۸

تاریخ: ۰۲ مهر ۱۳۹۲ - ۰۹:۵۴

به گزارش ایران اکونومیست, دانشمندان و مقامات حدود ۲۰۰ کشور دنیا در استکهلم پایتخت سوئد گرد هم آمده‌اند تا گزارش خود را از تخمین میزان گرم شدن زمین و تاثیر آن بر یخچال های طبیعی و سطح آب اقیانوسها  منتشر کنند.
این گزارش قابل اطمینان‌ترین مطلبی است که در این زمینه قلمداد می‌شود و قرار است دو قسمت بعدی آن در یکسال آینده منتشر شود.

این گزارش را "مجمع بین الدولی تغییر آب و هوای زمین (IPCC)" تهیه کرده است.

این مجمع که اعضای آن را هزاران دانشمند داوطلب تشکیل می دهند، در سال ۱۹۸۸ از طرف سازمان ملل متحد و سازمان جهانی هواشناسی پایه‌ گذاری شد تا اطلاعات فنی و اجتماعی- اقتصادی در مورد گرم شدن کره زمین را گرد آوری کند.

گزارش جدید حاصل کار ۸۰۰ دانشمند در سراسر دنیاست که حدود 9 هزار تحقیق را بررسی کرده اند. به علاوه پنجاه هزار پیشنهاد دانشمندان دنیا و هزار و هشتصد نظر پیشنهادی دولتها نیز در نظر گرفته شده است و خلاصه‌ای 30 صفحه‌ای برای دولتها و یک نسخه ۱۲۷ صفحه هم برای سازمان ملل تدارک دیده شده است.

مهمترین سوالی که دولتها بدنبال پاسخ آن هستند این است که چرا "روند گرم شدن زمین در ۱۵ سال گذشته (۲۰۱۲-۱۹۹۸ ) کندتر از این روند بعد از سال ۱۹۵۱ است."

پروفسور آرتور پترسون دانشمند ارشد آژانس ارزیابی های زیست محیطی هلند می گوید: "دولتها توضیح روشنی برای علت احتمالی این پدیده مطالبه می کنند." وی افزود: "من انتظار دارم که این موضوع محور اصلی چکیده ای باشد" که برای دولتها تهیه می‌شود.

گزارش قبلی مجمع در سال ۲۰۰۷ منتشر شد. گزارشی که جایزه صلح نوبل را به خود اختصاص داد.

اما فاش شدن محتوای برخی ایمیل هایی که برای تهیه گزارش بین دانشمندان رد و بدل شده بود و نیز برخی اشتباهات فاحش گزارش باعث شد کسانی که گرم شدن هوای زمین را محصول فعالیتهای انسانی و تولید گازهای گلخانه‌ای می دانستند اعتبار این نظریه را زیر سول ببرند. یکی از اشتباهات این بود که در گزارش تخمین زده شده بود که یخچال های هیمالیا تا سال ۲۰۳۵ ذوب خواهند شد.

بنابراین در تهیه این گزارش نهایت دقت بعمل آمده، زبانی بسیار محتاطانه و دقیق -و البته پیچیده تر- بکار گرفته شده و تا جایی که امکان داشته آرا و نظرات مختلف در نظر گرفته شده است.

با این حال این گزارش نشان می‌دهد "افزایش دمایی که بین سالهای ۱۹۵۱ تا ۲۰۱۰ مشاهده شده" تا ۹۵ درصد محصول تاثیرات انسانی است در صورتی که در گزارش سال ۲۰۰۷ این عدد ۹۰ درصد بود.

با این حال سوال اصلی این است که چرا روند گرم شدن هوای زمین از سال ۱۹۹۸ سیر صعودی نداشته است؟ آیا این نشان نمی‌دهد که گرم شدن کره‌ زمین به انسان ربطی ندارد؟

دانشمندان بر سر توضیح دلیل و نیز مدل های کامپیوتری که با آن می توان گرم شدن هوای زمین را بررسی کرد توافق نظر ندارند، اما اکثرا آنها معتقدند که گرم شدن هوای زمین کار بشر است و همچنان ادامه دارد، اما تاثیر آن موقتا در دمای کره زمین دیده نمی شود.

در این مورد تئوری های مختلفی وجود دارد از جمله این که اقیانوسها در دهه گذشته گرما را در خود نگهداشته اند و در نتیجه گرما به جو منتقل نشده است. نظریه دیگری می‌گوید حرارت اقیانوس آرام بطور دوره‌ای کم می شود و این باعث شده افزایش دما در سالهای اخیر مشاهده نشود در حالیکه گرم شدن کره زمین ادامه دارد. این موضوع را شواهد تاریخی و مدل سازی رایانه ای تایید می کند.

پروفسور اشتفان رامستورف از موسسه تحقیقاتی پوتسدام در آلمان می‌گوید: "گرم شدن  هوای زمین متوقف نشده و این را می توان از روند فعلی انباشت حرارت در اقیانوسها فهمید."

گزارش می گوید که گرم شدن هوای زمین باعث خواهد شد سطح آب دریاها در کره زمین تا پایان این قرن بین ۱۸ تا ۵۹ سانتی متر بالا بیاید و در بدترین حالت اقیانوسها در سال ۲۱۰۰ تقریبا یک متر بالاتر از وضعیت فعلی خواهد بود.

با این حال منتقدان می گویند مجمع برای گزارش خود از روشها و مدل هایی استفاده می کند که باعث اغراق در نتایج می شود.

دانشمندان از هفته آینده همراه با مقامات دولتی سطر به سطر گزارش را بررسی خواهند کرد که محور اصلی همین سوال خواهد بود که چرا در گرم شدن زمین "وقفه" افتاده است.

بنابراین انتظار می رود در روزهای آینده بحثهای بسیار داغ و شدیدی در بگیرد، اما نتیجه هر چه باشد این است که این بار سعی در اجماع حداکثری شده و نهایت دقت در تهیه گزارش بعمل آمده است.