بررسی علل ریزش بازار سرمایه

تعریف و تمجید از حقوقی ها برای فروش اوراق دولتی

ایران اکونومیست- در حالی که عرضه‌ هماهنگ حقوقی‌ها، به عنوان عامل ریزش بازار سرمایه شناخته می‌شود، وزیر اقتصاد معتقد است عرضه حقوقی‌ها مانع از تشکیل حبابی بزرگ‌تر برای بازار شد و باید از آن ها تشکر کرد.

کد خبر: ۳۸۶۱۵۱

تاریخ: ۱۵ تير ۱۴۰۰ - ۱۲:۱۹

۱۹مرداد ماه سال ۹۹ روز کابوس باری برای اهالی بازار سرمایه بود، زیرا از آن روز بازاری که با سرعت زیاد در حال رشد بود شروع به ریزش کرد، اما این ریزش دلایل مختلفی داشت و هرکس از مسئولیت آن شانه خالی می‌کرد و توپ را به زمین دیگری می‌انداخت. عرضه‌ هماهنگ حقوقی‌ها دربازار، دلیلی بود که کارشناسان زیادی از آن به عنوان عامل مهم ریزش بازار نام می‌برند در حالی که در جدید‌ترین اظهارات وزیر اقتصاد بیان شد این عرضه حقوقی‌ها بود که مانع از تشکیل حبابی بزرگ‌تر برای بازار شد، که باید از آن ها تشکر کرد. در همین راستا و برای بررسی این اظهارات با کارشناسان به گفت و گو نشسته ایم.

مهدی میرزایی کارشناس بازار سرمایه با اشاره به جمله وزیر اقتصاد در رابطه با تشکر از حقوقی ها برای عرضه هایشان و جلوگیری از بزرگ‌تر شدن حباب بازار بیان کرد: در رابطه با بزرگ‌تر شدن حباب بازار در ابتدا باید به ساختار این بازار توجه کرد. عمده سهام این بازار در دست حقوقی‌ها است لذا اگر قرار بر تشکیل حبابی نیز باشد توسط خود حقوقی‌ها این حباب می‌تواند شکل گیرد.
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه اظهارکرد: واقعیت رفتار‌هایی که در سال گذشته رخ داد این موضوع بود که در برهه‌ای از زمان یعنی نیمه ابتدای سال تا انتهای تیر ماه این خود حقوقی‌ها بودند که به معاملات رونق می‌دادند و بعضی از سهام را بلوک کرده یا در صف خرید سهمی می‌نشستند و در نهایت منجر به رشد کاذب بازار سرمایه در آن مقطع شدند. به طور کل اگر حبابی در آن زمان ایجاد شد عامل تشکیل آن خود این حقوقی‌ها بوده اند.
عرضه حقوقی‌ها تنها برای کسب سود و منفعت خودشان نه دلسوزی برای بازار
میرزایی گفت: در ادامه زمانی که اشخاص حقیقی مشاهده کردند که بازار در حال رشد و سود دهی است تشویق و وارد بازار شدند. در آن زمان بود که حقوقی‌ها آمدند و سهام خود را عرضه کردند .در واقع حقوقی‌ها برای جلوگیری از گسترش حباب بازار نبود که شروع به عرضه کردند بلکه برای نفع خودشان و سودی حاصل از این اقدام قیمت‌ها را بالا بردند. در سقف قیمت‌ها، عرضه کردند و پول‌ها را از بازار خارج نمودند و در نتیجه بازار دچار افت شد.
این کارشناس بازار سرمایه گقت:حقوقی‌هایی که در آن برهه به بهانه نجات بازار، عرضه داشتند، معمولا واحد‌هایی بودند و هستند که قدرت اجرایی در اقتصاد دارند و بعضا شاید بر تصمیم گیری‌های خود وزارت اقتصاد نیز موثر باشند. برای همین موضوع یک تعارض منافع وجود دارد و با توجه به جایگاه فعلی وزیر اقتصاد شاید تمایلی وجود نداشته باشند که بخواهند با این افراد درگیر شوند به همین دلایل به نظر می‌رسد که وزیر اقتصاد می‌خواهد از این افراد حمایت کند تا این مدت کوتاه مانده نیز بگذرد و از وزارت اقتصاد بروند.
میرزایی اظهار کرد: اما گزارشات کارشناسی زیادی وجود دارد، یکی از این گزارشات اظهارات برخی از نمایندگان مجلس است که بیان کردند کسانی که منجر به ریزش بازار شدند، همین اشخاص حقوقی بودند و در یکی دیگر از این گزارشات گفته شده بود اشخاص حقوقی بیش از  یک صد هزار میلیارد تومان نقدینگی از بازار خارج نموده اند.
تعریف و تمجید از حقوقی‌ها برای فروش اوراق دولتی
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه افزود: نکته مهم تری که وجود دارد و باید به آن دقت کنیم این است که در حال حاضر دولت با کسری بودجه مواجه است و اوراق بدهی زیاد را منتشر می‌کند. خریداران این اوراق‌ها عمدتا اشخاص حقوقی هستند و اشخاص حقیقی توان خرید آن را ندارند و  این اوراق برایشان جذابیت چندانی نیز ندارد، لذا طبیعی است که وزارت اقتصاد برای فروش این اوراق تعریف و تمجیدی از اشخاص حقوقی داشته باشد تا این افراد با تعاملاتی که وجود دارد بیایند و این اوراق را خریداری کنند.

احمد جان جان کارشناس بازار سرمایه با اشاره به جمله وزیر اقتصاد در رابطه با تشکر از حقوقی برای عرضه و جلوگیری از بزرگتر شدن حباب بازار بیان کرد:با توجه به این که روز‌های آخر این دولت و وزیر اقتصاد است، این اظهار نظر‌های غلط را می‌کنند تا کار‌های خود را توجیه کنند چرا که اگر قرار بر این بود که بازار حباب پیدا نکند یا حباب آن بزرگتر نشود باید عرضه اولیه‌ها را از پاییز و زمستان سال ۹۸ شروع می‌کردند.
جلوگیری از عرضه اولیه‌ها در برهه مهم بازار!
این کارشناس بازار سرمایه اظهار کرد: با این که تمام کار‌های شرکت‌ها برای عرضه شدن در بازار انجام شده بود، اما از عرضه‌های آن‌ها جلوگیری می شد و دائم اعلام می کردند این هفته یا هفته بعد عرضه خواهد شد تا در این صورت بازار بالا رود و دولت با قیمت‌های بالاتری عرضه و در نتیجه تامین مالی کند ، چرا وزیر اقتصاد پاسخگوی جلوگیری از عرضه های اولیه در آن برهه زمانی نیست سوال این است.
جان جان در ادامه افزود:در کل باید این را نیز بیان کرد که تمام ریزش ها‌ی بازار به دلیل عرضه حقوقی‌ها نبوده است. حقوقی‌ها بخشی از بازار هستند نه کل این بازار، اما بی تقصیر نیز نبوده اند، بخشی از این ریزش به اظهار نظر‌های نسنجیده و غیر واقعی برخی از مسئولان نیز بازار می‌گردد.
با توجه به صحبت‌های کارشناسان بازار سرمایه گفتنی است که بخش مهمی از دلایل ریزش بازار به دلیل عرضه همین حقوقی‌ها بوده است، اما نمی‌توان علت تمام ریزش را به این عرضه‌ها ربط داد و ریزش بازار سرمایه علاوه بر این عرضه حقوقی‌ها دلایل دیگری نیز دارد.

باشگاه خبرنگاران جوان