فروکش قیمت‌ها "روانی" است یا "واقعی"؟

آنچه اتفاق می‌افتد تنها ناشی از «آثار روانی» و نشانه‌های علائم مثبت نیست و به نوعی بازار از نتایج عملکردهای مثبت هم تاثیر می‌پذیرد.

کد خبر: ۳۸۴۱۷

تاریخ: ۰۱ مهر ۱۳۹۲ - ۰۱:۲۴

یک کار‌شناس مسائل اقتصادی با تاکید بر اینکه روند کاهش قیمت‌ها در بازار ارز و سکه متاثر از دیپلماسی دولت تدبیر و امید اگر چه منبعث از «آثار روانی» است اما «آثارعملی» نیز در بروز نشانه‌های مثبت تاثیر گذار بوده است.

دکتر حسین راغفر، استاد دانشگاه با بیان این مطلب درباره دلایل آغاز روند کاهش قیمت‌ها متاثر از دیپلماسی دولت تدبیر و امید گفت: آنچه اتفاق می‌افتد تنها ناشی از «آثار روانی» و نشانه‌های علائم مثبت نیست و به نوعی بازار از نتایج عملکردهای مثبت هم تاثیر می‌پذیرد.

این کار‌شناس مسائل اقتصادی افزود: این عملکرد‌ها را به طور طبیعی در رفع تدریجی تحریم‌ها که از هفته‌های گذشته آغاز شده قابل مشاهده است و به نوعی رفع برخی تحریم‌ها از جمله عوامل و نشانه‌های عملی خوش بینی‌ها است.

وی با تاکید بر اینکه رییس جمهور هم در اعلام مواضع و سخنرانی‌های خود تاکید کرده‌اند که تحریم‌ها رفع می‌شود و این رفع تدریجی تحریم‌ها را ناشی از بروز نشانه‌های مثبت از سوی غرب اعلام کرده‌اند گفت: غرب به مسئله تغییر رویکرد دولت جدید جمهوری اسلامی نسبت به دولت قبلی که یک جهت گیری همراه با لفاظی و درگیری با دنیا را داشت واکنش مثبت نشان داده است.

راغفر افزود: از این رو غرب در واکنش به تغییر رویکرد دولت جدید ایران و اعلام آمادگی به تعامل با جهان و تلاش برای رفع سوء تفاهمات و اختلاف نظر‌ها، با راسال پالس‌هایی، پاسخ مثبت داده است و می‌خواهد نشان دهد که به تغییر مواضع دولت ایران رویکرد مناسبت تری اتخاذ می‌کند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: بنابراین با پررنگ‌تر شدن نشانه‌ها «آثارعملی» کم کم نمود پیدا خواهد کرد و تحریم‌ها به تدریج رفع خواهد شد و این حکایت از آن دارد که ده‌ها میلیارد دلار از منابع ایران آزاد می‌شود و هزینه داد و ستد، انتقال منابع و تولید کاهش پیدا خواهد کرد.

این کار‌شناس مسائل اقتصادی درباره اینکه آیا این آزاد شدن منابع ایران سطح انتظارات در جامعه را افزایش می‌دهد یا خیر گفت: مدیریت سطح انتظارات بستگی به عملکرد دولت دارد. دولت باید برنامه ریزی دقیقی برای پس از رفع تحریم‌ها و آزاد شدن منابع داشته باشد.

وی با بیان اینکه باید به این سوال پاسخ داده شود که آیا قرار است با آزاد شدن منابع بلوکه شده ایران شرایطی مشابه دوران پس از جنگ را داشته باشیم گفت: در دوره پس از جنگ و رفع تحریم‌ها در آن زمان، واردات بسیار گسترده و بی‌رویه‌ای صورت گرفت و بسیاری از واحدهای کوچکی که در اثر جنگ شکل گرفته بودند ورشکست شدند.

راغفر افزود: آیا قرار است آزاد شدن منابع منجر به افزایش بی‌رویه واردات کالاهای لوکس و غیر ضروری و رونق دوباره مصرف گرایی شود و یا این منابع صرف احیا و بازسازی هزاران واحد تولیدی ورشکسته در دولت‌های نهم دهم خواهد شد. اگر این روش پیش گرفته شود انتظارات تعدیل می‌شود و کاهش نابرابری‌ها و افزایش تولید ملی و افزایش تدریجی پول ملی را در پی خواهد داشت.

این کار‌شناس مسائل اقتصادی با تاکید بر اینکه این روش شدنی است اما سخت گفت: به هر حال گروه‌های صاحب نفوذ در کشور منافعشان به نفع افزایش واردات و به زیان تولید گره خورده است و این گروه‌ها می‌تواند در مسیر هدایت منابع به سمت تولید اخلال ایجاد کنند. بنابراین باید دید که سیاست دولت بعد از رفع تحریم‌ها چه خواهد بود و این سیاست می‌تواند تا حدود زیادی انتظارات را مدیریت کند و مرهمی بر آسیب‌های باشد که پیش از این عملکرد دولت نهم و دهم بر بخش‌های مختلف کشور به جا گذاشته است.

وی درباره اینکه در شرایط کنونی که غرب به طور عملی گام‌های قابل توجه‌ای برای رفع تحریم‌ها برنداشته است بروز آثار روانی آیا می‌تواند تبدیل به حبابی شود که با ترکیدن آن بر اثر ناامید شدن از برداشتن گام‌های عملی از سوی غرب بار دیگر بر افزایش قیمت‌ها تاثیر بگذارد گفت: عوامل موثر در کاهش و افزایش قیمت ارز و کالا در کشور دو جنبه دارد یکی «آثار روانی» و دیگری «آثار واقعی».

این استاد دانشگاه افزود: روشن شدن نتایج عملی در پی توافق ایران و غرب در خلال مذاکرات می‌تواند بر قسمت دوم تاثیر بر اقتصاد یعنی «آثار واقعی» بر می‌گردد که آزاد شدن منابع یکی از عوامل این آثار است.

وی در خاتمه گفت: اما «آثار روانی» تاثیر عمده‌ای بر قیمت و بازار داشته و دارد و بخشی از افزایش قیمت‌ها ناشی از عوامل روانی بوده است اینکه این انتظار ایجاد می‌شود که بر اثر تحریم ممکن است ارز کم شود در نتیجه تقاضا برای تهیه ارز افزایش یافت اما عرضه به‌‌ همان نسبت افزایش پیدا نکرد در نتیجه قیمت‌ها روند صعودی گرفت ناشی از همین بخش یعنی «آثار روانی» است. در مرحله کنونی هم تنها جنبه «آثار روانی» است که بر بازار تاثیر می‌گذارد و تغییراتی را ایجاد می‌کند.