کامبیز مهدیزاده، مشاور عالی معاون علمی و فناوری رییس جمهور

احتمال وقوع زلزله با پدیده اَبَر ماه

ایران اکونومیست- یکی از پدیده های جالب در امر زمین شناسی و نجوم، وقوع زلزله هایی است که به هنگام خورشید گرفتگی کامل و یا ماه گرفتگی (همراه با تغییر رنگ تلالو ماه) رخ میدهد.

کد خبر: ۳۸۰۱۶۳

تاریخ: ۰۶ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۱۸:۱۷

یکی از پدیده های جالب در امر زمین شناسی و نجوم، وقوع زلزله هایی است که به هنگام خورشید گرفتگی کامل و یا ماه گرفتگی (همراه با تغییر رنگ تلالو ماه) رخ میدهد. دوشنبه شب ششم اردیبهشت، ماه کامل داخل آسمان قابل مشاهده است. در این زمان ماه از نظر مداری به کره زمین نزدیکتر است و در نتیجه درخشانتر خواهد بود که به این پدیده ابر ماه یا سوپرمون (Supermoon) میگویند. زمانی است که قرص ماه از حالت تیغه ای و هلالی به صورت قرص کامل در می آید که به آن بدر گفته میشود و رفته رفته به زمین نزدیک میشود.
در این حالت نیروی جذر و مدی به حداکثر خود میرسد و ما در آن روز بالاترین مد و پایین ترین جذر را در آبهای کشور شاهد هستیم. نیروی جذر و مد قویترین نیرویی است که به زمین وارد میشود و باعث تغییر شکل میشود که میتواند منجر به آزاد سازی نیروی ذخیره شده گسل ها عمل کند. ما باید بر حسب آمار و ارقام به تجزیه و تحلیل بحث های علمی بپردازیم، هنگامی که هلال ماه کامل دیده میشود و یا سایر پدیده هایی از این قبیل، آمار زمین لرزه ها بیشتر میشود. از نمونه زلزله های 20سال گذشته میتوان به زمین لرزه های شیلی که در 27 فوریه 2010 به بزرگای 8.8، زلزله سوماترای اندونزی در 26 دسامبر 2004 به بزرگای 9.1، زلزله توهوکو ژاپن در 11 مارس 2011 به بزرگای 9 و ... که همگی سونامی قوی و همزمان با وجود تنشهای جذر و مدی بالا بوده اند، اشاره نمود. درست است که جذر و مد به میزان کمی روی بارگزاری لایه های تکتونیکی در پوسته تاثیر میگذارد، اما میتواند به عنوان یکی از فاکتورها مورد توجه قرار گیرد.
همزمان با پدیده ابر ماه یا سوپرمون احتمال وقوع زلزله در کشورمان وجود دارد، البته این بدان معنا نیست که زلزله ای با بزرگای بالا اتفاق بیفتد، بلکه ممکن است در حد یک الی دو ریشتر باشد. اینکه عده ای اظهار میکنند که ماه کامل صورتی رنگ (pinkmoon) است، نباید انتظار داشته باشیم که در این روز ماه صورتی رنگ دیده شود. گفته می شود دلیل نامگذاری این پدیده رویش یک گیاه صورتی رنگ وحشی است که در ماه آوریل در سراسر کانادا و آمریکا می روید، است. ولی در اصل در اثر نزدیک شدن ماه به زمین در اثر طیف رنگی که از انوار ساطع شده از خورشید جذب مینماید و به شکل نارنجی پر رنگ یا قرمز خونی در می آید.