شفافیت و «ارایه به‌هنگام»، مولفه‌های مغفول بودجه ۱۴۰۰

ایران اکونومیست- شفافیت و تحویل به موقع، دو ویژگی مهم لایحه بودجه ۱۴۰۰ است که باعث شده کارشناسان با فراغ بال و سهولت به نقد و بررسی آن بپردازند، در حالی که دولت دوازدهم بودجه سال آتی را زودتر از موعد قانونی تقدیم مجلس کرده، دولت دهم آخرین لایحه بودجه خود را با چند ماه تاخیر به مجلس تحویل داد.

کد خبر: ۳۷۰۰۳۸

تاریخ: ۲۴ آذر ۱۳۹۹ - ۱۱:۵۸

بیش از ۱۰ روز از ارائه سند دخل و خرج سال آینده کشور به مجلس شورای اسلامی می‌گذرد. سندی که پیش از موعد مقرر تعیین شده (۱۷ آذرماه) تحویل داده شد و بلافاصله متن آن در سایت سازمان برنامه و بودجه برای استفاده عموم بارگذاری شد.

از لایحه بودجه ۱۴۰۰ به عنوان آخرین سند قرن و آخرین بودجه دولت تدبیر و امید یاد می‌شود و موضوع مهمی که در تدوین و ارائه آن مغفول مانده، تحویل به موقع و شفافیت این سند است.

در دولت گذشته بارها شاهد بودیم که دولت در ارائه لایحه بودجه تعلل می‌کرد و حتی آخرین سند (لایحه بودجه ۹۲) را با ۸۴ روز تأخیر به مجلس ارائه کرد. اما دولت تدبیر و امید از همان ابتدا به قول خود عمل کرد و در موعد تعیین شده و برای جلوگیری از بی‌نظمی سند دخل و خرج را تقدیم نمایندگان مجلس شورای اسلامی می‌کرد.

موضوع مهم دیگر در تدوین لایحه بودجه شفافیت است و «علی ربیعی» سخنگوی دولت نیز طی سخنانی در دفاع از لایحه بودجه ۱۴۰۰ عنوان کرد که دولت در سال‌های گذشته تلاش کرده که لایجه بودجه از اتاق‌ها و کمیسیون‌های دربسته خارج و در منظر افکار عمومی قرار گیرد و امروز شاهد هستیم که بودجه بیش از هر زمان دیگری در دسترس جامعه قرار دارد.

البته شفافیت بودجه‌ای تعابیر مختلفی دارد، براساس یکی از تعریف‌ها یعنی گزارش‌های مالی و عملیاتی بودجه که به مجلس ارائه می‌شود، باید کیفیت اجرا و عملکرد دولت را آشکار کند، یا اینکه شفافیت بودجه‌ای، پاسخگویی را تقویت می‌کند.

«مژگان خانلو» سخنگوی لایحه بودجه ۱۴۰۰ در گفت و گو با ایرنا درباره شفافیت لایحه بودجه سال آینده، گفت: انتشار اعداد و ارقام و مبانی محاسباتی لایحه بودجه توسط سازمان برنامه و بودجه برای رسانه‌ها و افکار عمومی یکی از مصادیق شفافیت لایحه بودجه ۱۴۰۰ است.

وی ادامه داد: همچنین اسناد و مدارک پیوست لایحه بودجه که در بیش از ۱۷ جلسه به صورت مبانی اقتصادی، اجتماعی و برنامه سالیانه دستگاه‌های اجرایی و گزارش عملکرد قانون برنامه، گزارش برنامه اشتغال و گزارش برنامه مشارکت عمومی خصوصی در اختیار عموم برای تجزیه و تحلیل و اطلاع‌رسانی قرار می‌گیرد، نمونه دیگری از شفافیت لایحه بودجه است.

سخنگوی لایحه بودجه سال آینده درباره موارد شفافی که در بودجه ۱۴۰۰ مور توجه قرار گرفته است، اظهارداشت: شفاف‌سازی و سامان‌دهی بودجه شرکت‌های دولتی و درج ارقام واقعی بودجه شرکت‌های ملی نفت و گاز و پخش و پالایش، اجرای برنامه پرداخت به ذینفع نهایی، پیاده‌سازی برنامه شناسه واحد دریافت و پرداخت در خزانه، توسعه دولت الکترونیک در گزارش وجوه و پرداخت و تخصیص الکترونیکی، اجرای نظام کدینگ واحد برای مدیریت یکپارچه مالی دولت و اجرای برنامه اسناد الکترونیک مالی دولت از جمله مواردی است که برای تحقق شفافیت در بودجه سال آینده لحاظ شده است.

براساس این گزارش منظور از برنامه پرداخت به ذینفع نهایی در بودجه ۱۴۰۰ این است که تمام پرداخت‌های دولت از خزانه به دستگاه‌ها با پول نقد انجام نمی‌شود و پول وارد دستگاه‌ها، استانداری‌ها و شهرستان‌ها نمی‌شود بلکه به ذینفع نهایی پرداخت می‌شود. با تصویب این حکم پرداخت‌ها طبق یک شناسه به حساب دستگاه‌ها واریز می‌شود و بعد از آن به راحتی می‌توان به اطلاعات لازم در این مورد دست یافت.

ایرنا