چراغ سبز مجلس به دولت برای واردات بنزین

همزمان با پیشی گرفتن مصرف از تولید بنزین، تصمیم دولت برای تثبیت قیمت این فرآورده نفتی و چراغ سبز وزارت نفت برای واردات بنزین، احتمال تهاتر نفت سنگین ایران با بنزین سوپر پالایشگاه‌های هندی به‌جای دریافت ارز روپیه در قبال صادرات نفت قوت گرفته است.

کد خبر: ۳۶۵۹۰

تاریخ: ۲۳ شهريور ۱۳۹۲ - ۰۸:۵۵

به گزارش ایران اکونومیست: از ابتدای سالجاری تاکنون متوسط مصرف بنزین ایران با ثبت رشدی حدود ۷ درصدی به حدود ۷۰ میلیون لیتر در روز رسیده که با توجه به آغاز دور جدید سفرهای تابستانی متوسط مصرف بنزین معمولی و بنزین سوپر کشور از مرز ۷۵ میلیون لیتر در روز عبور کرده است.

آمارهای رسمی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی نشان می‌دهد در دو هفته گذشته تاکنون حتی رکوردهای مصرف روزانه بیش از ۸۰ میلیون لیتر بنزین در روز هم به ثبت رسیده است و پیش بینی می‌شود همزمان با آغاز فصل بازگشایی مدارس متوسط مصرف بنزین ایران کماکان به رشد افسار گسیخته خود ادامه دهد.

در حال حاضر ظرفیت تولید بنزین در پالایشگاه‌های نفت حدود ۶۵ تا ۶۷ میلیون لیتر در روز بوده است که در صورت راه اندازی کامل دو طرح بنزین سازی پالایشگاه های اصفهان و تبریز تا مهر ماه سالجاری تولید بنزین کشور به حدود ۷۰ میلیون لیتر در روز افزایش می یابد.

با این وجود از ابتدای سالجاری تاکنون علاوه بر تولید به طور متوسط روزانه ۷ تا ۱۰ میلیون لیتر بنزین در مجتمع‌های پتروشیمی مابقی نیاز بنزینی کشور از محل برداشت از مخازند استراتژیک تامین شده به طوری‌که هم اکنون حجم ذخایر استراتژیک بنزین کشور کاهش یافته است.

زنگنه: بنزین وارد می کنیم

همزمان با منفی شدن تراز تولید و مصرف بنزین، بیژن زنگنه وزیر نفت هفته جاری در جمع خبرنگاران از آغاز واردات اندک بنزین خبر داده و تاکید می کند: نیاز است مقدار اندکی بنزین وارد کنیم و با توجه به اینکه ذخیره بنزین نیز موجود است می‌توانیم از این شرایط عبور کنیم.

از سوی دیگر اخیرا ایران و هند مذاکرات گسترده‌ای را درباره آخرین وضعیت صادرات نفت به پالایشگاه‌های این کشور، نحوه دریافت منابع مالی حاصل از فروش نفت با ارز روپیه و تهاتر برخی از کالاها با نفت خام انجام داده است.

هند تا حدود سه سال گذشته تاکنون یکی از بزرگترین تامین کنندگان بنزین وارداتی ایران بود اما پس از آغاز تولید بنزین در مجتمع های پتروشیمی، واردات بنزین ایران از هند هم متوقف شد.

با این وجود با توجه به مذاکرات انجام گرفته تهران و دهلی و چراغ سبز وزارت نفت مبنی بر از سرگیری بنزین احتمال تهاتر بنزین سوپر با نفت خام سنگین ایران با این کشور آسیایی قوت گرفته است.

در سال‌های گذشته برخی از شرکت های سوئیسی هم اقدام به صادرات بنزین به ایران می کردند که با توجه به مشکلات تحریم به نظر می رسد در شرایط فعلی تهاتر نفت سنگین با بنزین هندی از سایر گزینه ها دارای توجیه اقتصادی بالاتری باشد.

مجلس: واردات بنزین قانونی است

غلامرضا مصباحی‌مقدم رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با اشاره به اینکه هیچ قانونی برای منع واردات کالاهای استراتژیک وجود ندارد، افزود: بنابراین اگر وزیر نفت صلاح بداند که باید در شرایط فعلی واردات بنزین انجام شود، مشکل قانونی ندارد.

این نماینده محجلس با تاکید بر اینکه باتوجه به اینکه در دو سال اخیر قیمت بنزین هیچ افزایشی نداشت و تورم، ارزش هر لیتر بنزین را به ۵۰ درصد کاهش داده است، تصریح کرده است: بنابراین در صورتی که قیمت بنزین هم اکنون اصلاح نشود ممکن است اگر امروز نیاز کمی به واردات داشته باشیم، فردا این نیاز افزایش یابد.

در همین حال محمدباقر نوبخت سخنگوی اقتصادی دولت با یادآوری اینکه در قانون بودجه افزایش ۳۸ درصدی قیمت سوخت به دولت اعلام شده است، گفت: با این وجود، دولت تصمیم گرفته ریالی هم بر قیمت سوخت از جمله بنزین اضافه نکند تا فشار اقتصادی بر مردم تحمیل نشود.

تاریخچه مصرف بنزین پس از آغاز سهمیه‌بندی تاکنون

سهمیه بندی بنزین پنجم تیرماه سالجاری ۶ ساله شد تا با اجرای نظام کارت هوشمند سوخت عملا ایران از یک کشور وارد کننده صرف این فرآورده استراتژیک نفتی به یکی از صادرکنندگان بنزین در سطح منطقه تبدیل شود.

بر این اساس تا پیش از اجرای نظام سهمیه‌بندی، وزارت نفت برای مثبت کردن تراز عرضه و مصرف بنزین مجبور به واردات سالانه ۴ تا ۶ میلیارد دلار بنزین بود به طوری‌که در حدفاصل سالهای ۸۵، ۸۶، ۸۷ و ۸۸ به ترتیب روزانه ۲۸.۹، ۱۹.۵، ۲۲.۵ و ۲۲ میلیون لیتر بنزین وارد کشور می شد.

آمارهای شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی نشان می دهد پیش اجرای طرح سهمیه‌بندی بنزین متوسط مصرف روزانه بنزین ایران حدود ۷۳.۵ میلیون لیتر در روز بوده است، که با راه اندازی سامانه هوشمند سوخت و مدیریت مصرف بنزین، رشد مصرف این فرآورده نفتی در طول سال های ۸۶ تا ۸۹ روندی نزولی داشته است.

در چند سال گذشته تاکنون با اجرای طرح سهمیه بندی بنزین، حتی واردات این فرآورده نفتی از خارج کشور به طور کامل متوقف شد ضمن آنکه سال ۱۳۸۹ با اجرای فاز اول قانون هدفمندی یارانه‌ها و اصلاح قیمت‌ها، مصرف بنزین و گازوئیل کشور به نوعی مدیریت و رشد آن مهار شد.

در حدفاصل سال ۱۳۸۹ تا ۹۱ متوسط مصرف روزانه بنزین کشور بین ۶۰ تا ۶۵ میلیون لیتر در روز نوسان داشته است، با این وجود از ابتدای سالجاری تاکنون مصرف بنزین ایران رشد و جهش غیرقابل پیش بینی را ثبت کرده است.

ورود سالانه بیش از یک میلیون دستگاه خودروی جدید وارد ناوگان حمل و نقل کشور و تثبیت سهمیه و قیمت‌های بنزین در کنار قاچاق و انحراف این فرآورده نفتی از مهمترین دلایل سونامی مصرف بنزین از ابتدای سالجاری تاکنون بوده است.

شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی اخیرا با تاکید بر اینکه تا پایان سالجاری ظرفیت تولید روزانه بنزین ایران به ۷۰ میلیون لیتر افزایش می یابد از رشد تولید این فرآورده استراتژیک نفتی به بیش از ۱۰۰ میلیون لیتر تا پایان افق چشم انداز خبر داده است.

همزمان با افزایش ظرفیت تولید بنزین هم با اجرای ۱۳ میلیارد دلار طرح‌های جدید بنزین سازی، بهبود کیفیت و فرآیند تولید در پالایشگاه‌های موجود نفتی ضمن افزایش عدد اکتان بنزین به بیش از ۹۰ میزان برخی از ترکیبات آروماتیکی، گوگرد، ام.تی.بی.ای و بنزن هم از ترکیب این فرآورده نفتی حذف خواهد شد.