محمدرضا اسپهبد مشاور طرح توسعه نوآوری ها و فناوری های حوزه معدن و صنایع معدنی

خام فروشی منابع طبیعی کشور

ایران اکونومیست- بایستی کوشش گردد در زمینههای مختلف معادن فلزی، جلوگیری از خام-فروشی در دستورکار دستاندرکاران بخش دولتی و خصوصی قرار گیرد.

کد خبر: ۳۶۴۳۸۵

تاریخ: ۲۲ مهر ۱۳۹۹ - ۱۰:۳۹

طبق آمار سازمان ملل، ایران در سال 1970 بیش از 50 درصد از ذخایر طبیعی خود را از طریق خام فروشی از دست داده است. خام فروشی بایستی در اقتصاد کشور فورا متوقف شود. فروش ذخائر نفتی کشور بصورت خام امروزه باعث رکود سرسام آور اقتصادی و ارزش افزوده و هدر دادن منابع و قدرت مالی کشور خواهد گردید. از ذخائر نفت و گاز بیش از 2000 مشتق پتروشیمی استحصال میگردد. چگونه میتوان توجیه نمود که با ذخائر نفت خام کیسه مالی و اقتصادی کشورهای راقیه را پر نماییم ولی آنها در مقابل محصولات پتروشیمی را به قیمت چند برابر فروش یک بشکه نفت به ایران میفروشند. در حالیکه کارخانههای پتروشیمی ایران امروزه قادرند از فراورده های هیدروکربوری نفت و گاز محصولات پتروشیمی و میعانات گازی را مستقیما در بازارهای جهانی عرضه نمایند.

موضوع دیگر؛ خام فروشی در سطح معادن فلزی و غیر فلزی(Non Metallic) است. ایران مقام بالائی را در ذخائر مس و سرب و روی، نیکل و کبالت و نقره و بویژه آهن و منگنز و کرومیت و غیره دارا میباشد. کنستانتره آهن تا عیار 65 الی70 درصد میتواند صادر گردد. ولی مس بصورت ورقههای کاتد و مفتولهای حاصل از کاتد آماده سریع برای صادرات خواهد بود. اکنون تنها معدن تولید شمش از ذخائر معدن انگوران زنجان بصورت سرب و روی خالص مصرف صادرات خوبی دارد و بایستی کوشش گردد در دیگر زمینههای معادن فلزی تولید شمش خالص نیز، جلوگیری از خامفروشی در دستورکار دستاندرکاران بخش دولتی و خصوصی قرار گیرد. در مورد معادن غیرفلزی نیز ایران مقام بالائی بویژه در ذخائر گچ، دولومیت، سنگهایساختمانی (تراورتن و غیره)، سنگ آهک و انواع سنگهای آذرین درشت بلور و رنگارنگ برای ساختمان سازی و غیره را دارا میباشد. گفتنی است سنگهای ساختمانی بوسیله سیم برش و بدون انفجار روزانه صدها تن تا چندین هزار تن مورد بهره برداری و استخراج قرار گرفته و صادر میگردد.

همچنین امروزه ایران مقام بالائی در تولید سیمان در جهان را دارد. ذخائر عظیم سنگآهک و مواد رسی کنار هم بویژه در جنوب ایران انواع سیمانهای تیپهای مختلف مخصوصا سیمان تیپ 4 و سیمان ضد سولفات را در اختیار جهانیان و کشورهای همسایه خلیج فارس قرار میدهد.

یکی از موارد مهم تهیه کاغذ از سنگهای آهکی با خلوص بالا میباشد که تکنولوژی این امر نیز در ایران توسط شرکتهای دانش بنیان در حال انجام است. تهیه مواد دارویی خوراکی از فراورده های معدنی و استفاده از co2 و فلرهای دودکش کارخانجات مخصوصا پالایشگاه گاز کنگان و عسلویه برای تولید یخ خشک.

استفاده از عناصر نادر خاکی

یکی از پدیده های جالب در کشور ما وجود عناصر نادر همراه با عناصر فلزی در حال استخراج در معادن مس، مولیبدن، سرب، روی،کرومیت و غیره میباشد. بعنوان مثال وجود فلز (RH) رنیوم همواره با مولیبدن همراه است.کارخانههای غنی از مولیبدن(MO) در ایران از آستامال در مرز ایران با ارمنستان، معادن عظیم در ایران مرکزی در حوزه انارک و کپه داغ و غیره میتوان به ذخائر این عنصر نادر خاکی (رنیوم) دسترسی پیدا کرد.

دیگر عناصر مانند ربیدیوم، هافنیوم(HF) همراه با استرانسیوم (SI) بعنوان عنصر لیتوفیل میتواند در اکتشافات سطحالرضی ژئوشیمیایی و ژئوفیزیکی قرار گیرد. وجود عناصر دیگری مانند (TI) تیتان همراه با ایندیوم و اسکاندیوم و غیره قابل بررسی و پیگیری می باشد.