گمرک هوشمند در مراحل پیاده‌سازی

ایران اکونومیست- سخنگوی گمرک ایران اعلام کرد که پس از عبور از گمرک الکترونیکی در حال پیاده‌سازی گمرک هوشمند هستیم.

کد خبر: ۳۵۳۴۹۷

تاریخ: ۰۱ تير ۱۳۹۹ - ۱۱:۴۴

سیدروح‌الله لطیفی با بیان این مطلب، گفت: گمرک ایران، تبدیل به سازمانی الکترونیکی شده است که با حذف کاغذ از فرآیندهای خود همه رویه‌ها، از جمله مکاتبات، تشریفات گمرکی، مجوزها، پرداخت‌ها و کنترل‌ها را به صورت الکترونیکی دنبال می‌کند و در حال حاضر در صدد اجرای گمرک هوشمند برای حذف مداخلات انسانی و انجام امور محوله قانونی و هدایت ذینفعان و خدمات گیرندگان در مسیرگمرک هوشمند است.

وی اظهار داشت: در حال حاضر چندین پروژه هوشمندسازی گمرک به طور همزمان در حال انجام است که می‌توان به مجازی‌سازی هوشمند نظارت‌های گمرکی، با راه اندازی شبکه‌های اجتماعی فعالان اقتصادی و گمرک موبایل با هدف رونق تولید، تسهیل تجارت و توسعه صادرات کالا و خدمات اشاره کرد.

سخنگوی گمرک افزود: حرکت به سمت گمرک موبایل به منظور پوشش تمامی فرآیندها و تشریفات گمرکی و نیز به کارگیری بستر یکپارچه اطلاع‌رسانی و ایجاد شبکه گسترده فعالان و ذی نفعان مجاز اقتصادی از جمله راهکارهای نوین سیستم‌های اطلاعاتی گمرک در کشورهای پیشرفته جهان است که گمرک جمهوری اسلامی ایران نیز به همین منظور با بکارگیری توان داخلی و دانش بومی، نسبت به این امر خطیر اقدام کرده و فاز اول این موضوع در هفته دولت سال گذشته آغاز شده و در حال حاضر با راه‌اندازی شبکه اجتماعی «ما» در حال پیگیری است.

لطیفی در خصوص عبور از شرایط کرونایی کشور در بهره‌مندی از سازمان الکترونیک گفت: با وجود بستر لازم در گمرک ایران و برای پیشگیری از شیوع ویروس کرونا نیز علاوه بر فراهم کردن دسترسی از راه دور، امکان اتصال مدیران و نیز کارکنان گمرک به سامانه‌های مرتبط سازمانی از طریق شبکه اجتماعی یاد شده فراهم شده است.

دبیر شورای اطلاع رسانی گمرک، تصریح کرد: علاوه بر این گمرک ایران مجازی سازی را در فاز اول با پیاده سازی طرح کارشناس مجازی با توجه به سیاست کنترلی هوشمند و نیز توزیع عادلانه فعالیت‌های گمرکی و افزایش سرعت ترخیص کالا در دستور کار خود قرار داده و اقدام به یکسان سازی عملیات گمرکی و توزیع اتوماتیک اظهارنامه‌ها در کل کشور کرده است.

سخنگوی گمرک در خصوص پروژه کارشناسان مجازی گمرک، افزود: همچنین برای هوشمندسازی فرآیند فوق و بهبود سطح کیفیت رسیدگی به پرونده‌ها و کاهش زمان پاسخگویی کارشناسان مجازی از روش‌های داده کاوی برای ارجاع سند متناسب با تخصص کارشناسان استفاده شده و پیاده‌سازی آن در فاز اول در سامانه صورت گرفته و آماده بهره‌برداری در گمرکات اجرایی است.

سخنگوی گمرک در خصوص بهره‌گیری از ابزارهای هوشمند برای کاهش مدیریت ریسک، اظهار داشت: بکارگیری مدیریت ریسک هوشمند و پویا و نیز اعتبارسنجی و بررسی ریسک اجتماعی و مالی و توسعه اظهارنامه‌های مسیر سبز به بیش از ۵۱ درصد در سال ۹۸ صورت پذیرفته است و در تلاش هستیم با این روش و قرار گرفتن ۶۵ درصد اظهارنامه‌ها در مسیر سبز باعث کاهش ایستایی و توقف کالا در گمرکات به منظور تسهیل تجارت باشیم و برای سرعت بخشی یسشتر به این امر راه اندازی مسیر آبی نیز در دست اقدام است.

وی در خصوص پروژه‌های دیگر گمرک در حوزه هوشمندسازی گفت: هوشمندسازی و پارامتریک کردن کامنت‌ها در سامانه جامع گمرکی برای تسریع در فرآیند رفع تعهدات ارزی (بانک مرکزی) پیاده سازی شد و در چندین گمرک از جمله گمرکات تهران، بندرامام، زاهدان و… عملیاتی شده است.

لطیفی در خصوص کنترل هوشمند کالا نیز افزود: بکارگیری کنترل‌های نامحسوس و غیر مزاحم با استفاده از تجهیزات پلمب الکترونیک، ایکس ری، دوربین‌های مداربسته، راهبند و پلاک خوان و انتقال دیتاها به مرکز برای پردازش کالا و کنترل کالا در جاده‌های کشور از طریق پلمب الکترونیکی و آنتن‌های RFID برای تسهیل تشریفات، کنترل و فرآیند گمرکی با اتکا به نیروهای جوان و متعهد و استفاده از توان داخلی از دیگر اقدامات گمرک در زمینه هوشمندسازی است.

دبیر شورای اطلاع رسانی گمرک ازپیگیری و راه‌اندازی دروازه مشترک مجازی در سطح منطقه‌ای و بین المللی خبر داد و گفت: توسعه دروازه مشترک مجازی برای ایجاد ارتباطات در سطح منطقه‌ای و بین المللی و تبادل اطلاعات سیستمی با دستگاه‌های دخیل در فرآیند تجارت و سایر کشورها در راستای پیشگیری و مقابله با قاچاق کالا و بکارگیری هوشمند داده‌های بزرگ از طریق پنجره واحد ملی و بین المللی از دیگر اقدامات گمرک است.

لطیفی، سخنگوی گمرک اظهار داشت: علیرغم محدودیت‌های بین‌المللی مختلف ایجاد شده در طی سال‌های اخیر، اقدامات مؤثری در کشور طی دوره‌های مختلف برای بهبود زیرشاخص مورد بحث صورت پذیرفته است و در بازه زمانی سال‌ ۲۰۰۹ لغایت ۲۰۱۱ رشدی ۱۱پله‌ای را در شاخص تجارت فرامرزی را شاهد بودیم.

وی افزود: با نگرشی واقع‌بینانه از وضعیت تجارت در سطح بین‌المللی و همچنین بررسی ظرفیت‌های ملی، برنامه‌های هدفمندی تدوین و طی سال‌های بعد اجرایی شد که دستاورد این اقدامات هدفمند در سال ۲۰۱۷ معادل یک پله، سال ۲۰۱۸ معادل چهار پله و در سال ۲۰۱۹ نظاره‌گر رشدی ۴۵ پله‌ای و در سال ۲۰۲۰ بدون تغییر امتیاز و با حفظ شرایط با کاهش ۲ رتبه‌ای در این زیرشاخص مواجه بودیم که بیشترین رشد را در مدت ده سال گذشته در سال ۲۰۱۹ شاهد بودیم.

لطیفی توضیح داد: میزان تغییر زیرشاخص مورد بحث در آخرین گزارش، بیشترین رشد را طی ده سال گذشته دارا بوده وهمچنین متن قابل استناد درگزارش با مضمون؛ «جمهوری اسلامی ایران تجارت را به دلیل تقویت پنجره واحد تجارت فرامرزی ملی قوت بخشیده است.» مبیّن اقدامات مؤثر گمرک جمهوری اسلامی ایران در تسهیل فرآیند تجارت خارجی کشور متناسب با ظرفیت‌ها و منابع تخصیصی است.

وی با اشاره به تغییرات محسوس در عملیات گمرکی و گفت: در رویه صادرات در مؤلفه زمان صرف شده از ۷ روز به یک روز و در مؤلفه هزینه ۳۱ درصد بهبود را تجربه کرده‌ایم. همچنین این مقادیر در رویه واردات نیز به ترتیب در زمان از ۲۴ روز به ۴ روز و در هزینه ۱۲ درصد را بیان می‌کند.

لطیفی در خصوص نتایج اقدامات گمرک در گزارش‌های بین المللی توضیح داد: همچنین بهبود عملکرد گمرک در دو گزارش جهانی دیگر یعنی شاخص عملکردی لجستیک و شاخص رقابت پذیری منتشر شده نیز از دیگر نتایج موثر و قابل ذکر است. بدین ترتیب شاخص عملکردی لجستیک که توسط بانک جهانی منتشر شده زیر شاخص کارآیی فرآیندهای ترخیص کالا از رتبه ۱۱۰ در سال ۲۰۱۶ به رتبه ۷۱ در سال ۲۰۱۸ ارتقاء پیدا کرده که با رشدی معادل ۳۹ پله ای همراه بوده است.

همچنین در گزارش شاخص رقابت‌پذیری سال ۲۰۱۸ میلادی که توسط مجمع جهانی اقتصاد منتشر شد، گمرک ایران در زیر شاخص ترخیص کالا با ارتقاء جایگاه از رتبه ۹۹ در سال ۲۰۱۷ به رتبه ۷۱ در سال ۲۰۱۸ توانست به ۲۸ پله صعود دست یابد که نشانگر نتایج اقدامات موثر و مثبت گمرک جمهوری اسلامی ایران در ارتقاء و بهبود تجارت بین الملل بوده که با اجرای پروژه‌های هوشمندسازی در گمرک علاوه بر تسهیل تجارت، امکان کنترل و نظارت دقیق تر را فراهم می‌کند.

ایبِنا