هویت ایرانی اسلامی در گرافیک محیطی مترو چگونه بازنمود می‌شود؟

ایران اکونومیست-گزارش فرهنگی «هویت ایرانی اسلامی در گرافیک محیطی مترو تهران» نوشته اعظم محمودی از سوی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، منتشر می‌شود.

کد خبر: ۳۴۳۳۴۱

تاریخ: ۱۲ اسفند ۱۳۹۸ - ۱۰:۴۰

ارزیابی چگونگی بازنمود هویت ملی در گرافیک محیطی و بررسی راه‌های هویت‌سازی بصری و نیز احیای فرهنگ، هنر و هویت ملی از طریق رسانه گرافیک محیطی، از اهداف اصلی این گزارش به‌شمار می‌رود. این گزارش هم‌چنین تلاش دارد تا گام‌برداری در جهت احیای فرهنگ و هویت ملی با استفاده از رسانه گرافیک محیطی و به مدد هنر ناب ایرانی_اسلامی و با نمایش بعد فرهنگی هویت ملی از طریق گرافیک محیطی را امکان‌سنجی نماید.

نمونه مطالعاتی پژوهش حاضر شامل بخشی از آثار دیوارنگاری موجود در خطوط مختلف مترو تهران است که تجزیه و تحلیل کمی و کیفی ۲۰ مورد از آن‌ها، بر اساس شاخص تطابق حداکثری محتوایی و بصری با ارکان مختلف بعد فرهنگی هویت ملی، صورت گرفته که به لحاظ محتوایی، این آثار به سه دسته اصلی با شاخصه‌های هویت‌گرایی هنر ایرانی-اسلامی، هویت‌گرایی مذهبی و دینی و هویت‌گرایی اسطوره‌ای، تقسیم شده‌اند. در آخرین مرحله پژوهش، تجزیه و تحلیل کیفی ۲۰ اثر نهایی به‌صورت تبیینی (علّی) و تفسیری (تأویلی) بر اساس شاخص عناصر و کیفیت‌های بصری اعم‌از محتوا، ساختار، زبان بصری، ترکیب‌بندی و رنگ، صورت گرفته است.

این پژوهش، پس از تجزیه و تحلیل ۷۰ اثر دیوارنگاره ایستگاه‌های مترو تهران، رکن اشکال مختلف هنری را بیش از سایر ارکان در کارکرد هویت‌سازی در دیوارنگاره‌های مورد مطالعه، موثر دانسته است.

در پایان به باور محقق، به‌منظور پیشگیری از بی‌هویتی و بعضاً پدید آمدن چند هویتی بصری در شهر و نیز هدایت هویت بصری شهر به سوی هویت ملی، پیشنهاداتی ارائه شده که «تمرکز بر هنرهای تصویری ملی»، «سیاستگذاری‌های راهبردی در زمینه گرافیک شهری»، «ایجاد بسترهای مطالعاتی مختلف در حوزه گرافیک شهری» و «تدوین آیین‎نامه و قالب ساختاری مدون با معیارهای تعریف‌شده برای آثار گرافیک شهری» از آن جمله‌اند.

ایرنا