تکاپوی ایران اکونومیست برای یافتن پاسخ یک پرسش از ناظر بازار

چرا"حکشتی"در گره معاملاتی غرق شد؟/روایت عملکرد ناظر بازار یا کمدی تکراری در تالار حافظ

معامله گران بورس تهران اینک از خود می پرسند عملکرد ناظر معاملات بازار سهام در رفع گره معاملات سهام "حکشتی" در شرایطی که سهام شناور قابل دسترس این شرکت در تالار شیشه ای از حدود دو درصد فراتر نمی رود چه توجیهی می تواند برای متعادل کردن روند معاملات این سهم داشته باشد ؟

کد خبر: ۳۳۸۴۴

تاریخ: ۰۹ شهريور ۱۳۹۲ - ۱۶:۳۹

یکی از جالب ترین اتفاق هایی که در بازار سهام این روزها خود نمایی می کند روند معاملاتی است که در نماد معاملاتی "حکشتی" به نمایش در آمده است.

به گزارش خبرنگار ایران اکونومیست؛ روند معاملات سهام شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی در تالار شیشه ای هم اکنون به یکی  از نمادهای مورد انتقاد برخی معامله گران بورس تهران برای بررسی نحوه عملکرد ناظر معاملات این بازار پر هیاهو تبدیل شده است.

در حالیکه بازار سهام در تب و تاب اخبار سیاسی  کشور سوریه در انتظار پر دلهره ای به سر می برد ،تداوم تثبیت صف خرید میلیونی در نماد معاملاتی" حکشتی" پس از اقدام دیر هنگام ناظر معاملات بازار برای رفع گره معاملاتی این نماد در سه شنبه هفته گذشته گویا در حال تبدیل شدن به کمدی تکراری برای اندک سهامداران حقیقی این شرکت است.

طی امروز شنبه، بورس تهران در حالی معاملات خود در این بازار را با واگذاری اغلب صف های خرید سهام و افزایش فروش در نماد های پر طرفدار به پایان برد که در گوشه ای دیگر از این بازار ، نماد معاملاتی "حکشتی" با تثبیت صف خرید 24 میلیون سهمی ، تنها نماد معاملاتی بود که در شرایط نامطلوب بازار امروز بالاترین دامنه نوسان قیمتی را تجربه کرد.

"حکشتی" که از سهام شناوری دو درصدی در بورس تهران برخوردار است و به عبارتی بهتر 95 درصد از سهام خود را همچنان در مشت سهامداران حقوقی حفظ کرده است با گذشت حدود سه ماه معاملات قطره چکانی و عدم توازن در عرضه و تقاضای سهام ، سه شنبه هفته گذشته از سوی ناظر بازار برای رفع گره معاملاتی مشمول دستور العمل این قانون بازار سرمایه قرار گرفته است.

اقدام ناظر معاملات بورس تهران برای رفع گره معاملاتی در نماد "حکشتی" و به تبع آن متعادل کردن روند معاملات سهام در این نماد معاملاتی در شرایطی صورت گرفته است که نه تنها به افزایش حجم سهام شناوری این سهم در بازار کمک نکرده بلکه بلافاصله پس از رشد قیمت سهام "حکشتی" در دامنه نوسان 12 درصدی به تثبیت مجدد صف خرید میلیونی و استمرار آن از روز سه شنبه تا کنون انجامیده است.

در عین حال به  تبع حجم مبنا سه میلیون سهمی و عدم حجم سهام شناور آزاد قابل اتکا "حکشتی" در بازار سهام انتظار می رفت که برای رفع گره معاملاتی در نماد معاملاتی این سهم متناسب با طرف تقاضا، چیزی نزدیک به 10 میلیون سهم از سوی سهامدار عمده عرضه گردد که با کمال تعجب روند معاملات آن در سه شنبه هفته گذشته نشان می دهد طی 10 نوبت معامله تنها 102 هزار سهم در این نماد معاملاتی دست به دست شده است.

در عین حال چرا متناسب با میزان سهام در طرف تقاضا به میزان 10 میلیون سهم برای رفع گره تنها 102 هزار سهم باید مورد معامله قرار گیرد و دوباره به تشکیل صف خرید بدون توجیه و کاهش ضریب نقد شوندگی این سهم در بازار پس از تجربه نوسان مثبت 12 درصدی دامن زد؟

این موضوع آیا از احتمال کوتاهی یک مدیر عملیاتی از قوانین بازار سرمایه رونمایی می کند و یا اینکه به شایعه برخی توافقات پشت پرده سهامدارعمده با ناظر بازار دامن می زند؟

این پرسش ها در حالی عنوان می شود که ناظر معاملاتی بازار سهام برای مشمول نمودن نماد معاملاتی" حکشتی" در دستور العمل رفع گره می توانست سه ماه قبل نیز اقدام کند اما معلوم نیست چرا اینطور نشده است.
در این ارتباط یک کارشناس اداره نظارت بر عملیات بازار شرکت بورس در گفتگو با خبرنگار ما مشکل معاملات سهام در نماد معاملاتی "حکشتی" را ناشی از عدم عرضه مناسب سهام از سوی سهامدار عمده آن می داند.

سید مهدی پارچینی در گفتگو با خبرنگار ایران اکونومیست، با بیان اینکه 98 درصد از حجم کل سهام شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی در دستان سهامداران حقوقی این شرکت یک هزار میلیارد تومانی است، اظهار کرد : اینکه چرا در طول سه ماه گذشته نماد معاملاتی "حکشتی" مشمول دستور العمل رفع گره نگردیده به دلیل جلوگیری از تامین منافع سهامدار عمده در رشد قیمت سهم بوده است.

وی با بیان اینکه عدم عرضه مناسب از سوی سهامدار عمده در هنگام اعمال دستور العمل گره معاملاتی در نماد "حکشتی" موجب شکل گیری مجدد صف خرید میلیونی در این نماد معاملاتی شده است ، عنوان کرد : طبق قانون بازار سرمایه و دستور العمل اجرایی معاملات بورس ، ناظر می تواند نماد معاملاتی شرکت را به دلایلی همچون حجم سهام شناوری پائین یا دستکاری درقیمت ها و غیره مشمول رفع گره نداند.

این کارشناس شرکت بورس در پاسخ به این پرسش که آیا ناشر و یا سهامدار عمده در رفع گره معاملاتی در نماد "حکشتی" تخلف کرده است ؟ گفت : از منظر معاملات بایدی برای عرضه سهام در رفع گره معاملاتی برای سهامدار عمده و به تبع آن وقوع تخلف وجود ندارد اما بر اساس قانون نانوشته ای سهامدار عمده متعهد عرضه متناسب سهام برای رفع گره و افزایش نقد شوندگی در بازار است.

به گفته وی اداره نظارت بر ناشران سازمان بورس می توان برای مجاب کردن سهامدار عمده برای افزایش سهام شناور"حکشتی" وارد عمل شود.

به گزارش ایران اکونومیست مطابق قوانین بازار سهام گره معاملاتی وضعیتی است که در آن یک نماد معاملاتی به رغم برخورداری از صف سفارش خرید یا فروش در پایان جلسه معاملاتی حداقل معادل یک برابر حجم مبنا برای شرکت های سه میلیارد سهم و بیشتر و یا دو برابرحجم مبنا برای سایر شرکت ها، به علت عدم تقارن قیمت های درخواست خرید و فروش ، حداقل به مدت پنج جلسه معاملاتی متوالی مورد معامله قرار نگیرد یا متوسط معاملات روزانه آن در این دوره به استثنای معاملات عمده کمتر از پنج درصد حجم مبنا باشد.

در عین حال معاملات یک نماد معاملاتی در طول پنج جلسه معاملاتی متوالی در سقف یا کف دامنه نوسان روزانه قیمت باشد.

در این دستور العمل همچنین آمده است مقررات گره معاملاتی در مورد سهام شرکت هایی با سهام پایه کمتر از 150 میلیون سهم با تشخیص مدیر عامل بورس می تواند اعمال نشود.

براساس این گزارش توسعه حجم و ابعاد بازار سهام و به تبع آن تغییر رویکرد سرمایه گذاری در کشور ایجاب می کند تا همسو با ترغیب شرکت های خصوصی برای حضور در بازار سرمایه و تامین مالی برای طرح های مولد از طریق افزایش سرمایه ، از اقدام های سلبی و سلیقه ای احتمالی مدیران برخی از حوزه ها از جمله حوزه نظارت بر عملیات بازار سهام برای جلوگیری از پراکندگی سرمایه گذاران از این بازار جلوگیری کرد.