توفیقی: امسال «دانشجوی ستاره‌دار» نداریم

یک هفته از اظهارنظر «جعفر توفیقی»، سرپرست وزارت علوم مبنی بر پیگیری اعتراضات دانشجویان و استادانی که طی چند سال اخیر مورد اجحاف واقع شده‌اند، می‌گذرد. همزمان بررسی‌های «شرق» نشان می‌دهد، سازمان سنجش آموزش کشور طی چند هفته اخیر اقدام به احضار تعدادی از دانشجویان کرده است و از طریق «هیات گزینش دانشجو» در این سازمان، اقدام به پرس‌وجو‌هایی از برخی دانشجویان کرده است.

کد خبر: ۳۳۷۶۸

تاریخ: ۰۹ شهريور ۱۳۹۲ - ۱۰:۳۰

روزنامه شرق: در همین رابطه جعفر توفیقی در پاسخ به این سوال که «در وزارت علوم چه پیگیری‌هایی برای رفع مشکلات این‌دسته از دانشجویان انجام داده‌اید؟» می‌گوید: «در اولین مرحله بنده درخواست گزارشی کرده‌ام از سازمان سنجش که گزارش بیاید بررسی کنیم و کلا جهت‌گیری ما این است که امسال هیچ‌کس به دلیل شایبه‌های سلیقه‌ای و سیاسی از تحصیل محروم نشود و این کار را اجرایی می‌کنیم.» درواقع، امسال «دانشجوی ستاره‌دار» نخواهیم داشت.

«دانشجویان ستاره‌دار» بحث و اتفاق جدیدی نیست و سابقه آن نیز به دولت قبل بازمی‌گردد. مساله‌ای که به دلیل اهمیت بالای آن، همانند موضوعاتی همچون گرانی و تورم، شاه‌بیت مشترک مناظره‌ها و سخنرانی‌های انتخاباتی برخی نامزدها از سال 88 تاکنون بوده است.

همچنین مسوولان سازمان سنجش معتقدند که «استعلام از وضعیت دانشجویان، قانون مصوب شورایعالی انقلاب فرهنگی است و ربطی به دولت‌ها ندارد.» به‌طوری‌که ابراهیم خدایی، رییس سازمان سنجش آموزش کشور خردادماه امسال در این‌باره با تایید وجود دانشجوی ستاره‌دار، عنوان می‌کند: «از بعد از انقلاب اسلامی در کلیه دوران، استعلام برای پذیرفته‌شدگان دوره‌های تحصیلات تکمیلی وجود داشته است.»

از سوی دیگر همزمان با بالا گرفتن بحث‌ها در رابطه با تغییر احتمالی رییس دانشگاه علامه‌طباطبایی، توفیقی می‌گوید: «بالاخره در این زمینه اعضای هیات‌علمی مطالباتی دارند و در حال بررسی است و به‌موقع تصمیم‌گیری لازم صورت می‌گیرد. حتی اعضای هیات‌علمی پیشنهاداتی هم برای تغییر و تحولات در این دانشگاه نیز داشتند و ما در حال بررسی این نظرات هستیم و در آینده نزدیک در این‌باره تصمیم‌گیری می‌کنیم.»

این اظهارنظر در حالی است که پیش از این صدرالدین شریعتی، رییس کنونی دانشگاه علامه‌طباطبایی عنوان کرده بود: «زمانی استعفا می‌دهم که نتوانم کاری انجام دهم وقتی می‌توانم کار انجام دهم شرعا نمی‌توانم استعفا دهم.»

گفتگوی شرق با توفیقی را بخوانید:

شواهد نشان مي‌دهد، آقاي روحاني مي‌خواهند از فرصت سه‌ماهه خود براي معرفي وزير علوم استفاده کنند، بر اين اساس مهم‌ترين اولويت‌هاي شما در اين سه‌ماه چيست؟
در درجه اول ما بحث سال تحصيلي جديد را پيش‌رو داريم که با روساي دانشگاه‌ها هماهنگ شديم که بتوانيم سال تحصيلي جديد را با بهترين شرايط آغاز کنيم، خوشبختانه همه دانشگاه‌ها از نظر پذيرش دانشجويان جديد، ساماندهي اعضاي هيات علمي و برگزاري کلاس‌ها آمادگي دارند و انشاءالله بتوانيم سال تحصيلي را با آرامشي بهتر و کيفيت بالاتر برگزار کنيم، در درجه بعد در اولويت‌ها خوشبختانه در سند بالادستي که در نظام جامع آموزش‌عالي کشور هست، به‌خوبي طراحي شده و اولويت‌هاي ما را مشخص کرده است. همچنين با توجه به تاکيدات مقام‌معظم‌رهبري که تاکيد داشتند سرعت پيشرفت علمي کشور حفظ شود و کند نشود، بالطبع اولويت اول ما همین موضوع مي‌شود ایشان بسيار تاکيد داشتند که زنجيره ايده تا بازار تکميل شود و تبديل ايده به علم و علم به فناوري و فناوري به تجارت‌سازي علم مورد اهتمام قرار گيرد که ما نيز در حال تدوين برنامه‌هاي کاربردي براي تاکيد بر آنها هستیم.

شما فراخواني اعلام کرديد که اگر استاد و دانشجويي احساس مي‌کند در اين هشت‌سال حقي از او ضايع شده است به وزارت علوم بيايد و شکايت خود را اعلام کند، بر اين اساس تاکنون چه تعداد استاد و دانشجو به وزارت علوم مراجعه کرده‌اند و چه پيگيري‌هايي در اين‌باره صورت گرفته است؟
در اين رابطه بيشتر روي صحبت من به استاداني بود که تصور مي‌کردند به‌دلیل مسايل سياسي يا باورهايشان بازنشسته شده‌اند، چون من در اين‌باره مستنداتي دارم، در همين رابطه مراجعاتي هست هم از جانب برخي اعضاي هيات علمي و هم از جانب دانشجويان و کارکنان که در حال رسيدگي است و الان طبق آخرين اخباري که داريم حدود 60 مورد مراجعه کرده‌اند و 70 مورد ديگر نيز از طريق روابط عمومي وزارت علوم در حال پيگيري است و ترکيبي از مطالبات اعضاي هيات علمي، دانشجويان و کارکنان وزارت علوم است.

شواهد ما نشان مي‌دهد، طي سه‌هفته اخير تعداد زيادي از متقاضيان ورود به دوره کارشناسي‌ارشد دانشگاه از سوي سازمان سنجش احضار شده‌اند و مورد پرس‌وجو قرار گرفته‌اند. اين مساله شایبه دور جديد ستاره‌دارکردن دانشجويان را تقويت مي‌کند، شما در وزارت علوم چه پيگيري‌ای براي رفع مشکلات اين دسته از دانشجويان انجام داده‌ايد؟
در اولين‌مرحله بنده درخواست کرده‌ام از سازمان سنجش که گزارشی بيايد تا بررسي کنيم. کلا جهت‌گيري ما اين است که امسال هيچ‌کس به‌دليل شایبه‌هاي سليقه‌اي و سياسي از تحصيل محروم نشود، اين کار را اجرايي مي‌کنيم و درواقع دانشجوي ستاره‌دار نخواهيم داشت.

برخي ناظران و دانشگاهيان منتظر مشخص‌شدن تکليف دانشگاه علامه‌طباطبايي و تغيير رياست آن هستند. آخرين بررسي‌هاي شما در رابطه با اين دانشگاه به کجا رسيده است؟
بالاخره اعضاي هيات علمي مطالباتي دارند و این موضوع در حال بررسي است و به موقع تصميم‌گيري لازم صورت مي‌گيرد حتي اعضاي هيات علمي پيشنهاداتي هم براي تغيير و تحولات در اين دانشگاه داشتند و ما در حال بررسي اين نظرات هستيم، در آينده نزديک در اين‌باره تصميم‌گيري مي‌کنيم.

تعامل با مجلس يکي ديگر از مسايلي است که مورد توجه شما قرار گرفته، اين تعامل به چه شکلي صورت مي‌گيرد؟
ما یک مسير قانوني را بايد برويم و با مجلسي‌ها تعامل کنيم و به سوالاتشان پاسخ دهيم، مشکلي نداريم از اين بابت و در اين زمينه آمادگي کامل داريم تا به ارايه توضيحاتي که مورد علاقه نمايندگان مجلس هست بپردازيم.

هم اکنون بسياري از دانشگاهيان انتقادي نسبت به دخالت وزارت‌علوم در پذيرش دانشجويان دکترا دارند، به نظر شما شکل کنوني پذيرش دانشجوي دکترا منطقي است و آيا احتمال تغييري در اين روند پذيرش وجود دارد؟
سه‌سالي هست که اين پذيرش به‌صورت متمرکز انجام مي‌شود بنابراين بايد اين موضوع را ارزيابي کنيم، هرچند من نمي‌خواهم قضاوت کنم اما بايد مورد بررسي قرار گيرد و دانشگاهيان را نيز در اين موضوع مشارکت دهيم که اگر اين برگزاري خوب بود آن را ادامه دهيم و اگر نقاط ضعفش بيشتر بود، اصلاحش کنیم.

دانشگاه‌هاي کشور در حال حاضر بيش از پيش دچار نقش منفعلي در مراحل تصميم‌گيري در کشور شده‌اند، تحليل شما از وضع امروز چطور است و به نظر شما دانشگاه‌هاي کشور تا چهار سال آينده بايد دچار چه وضعيتي باشند؟
دانشگاه چهارسال بعد بايد استقلال عملياتي داشته باشد و بسيار چابک، توانمند، تصميم‌ساز و منعطف باشد که بتواند به‌راحتي تصميم بگيرد و در عين حال رضايت دانشگاهيان را به‌همراه داشته باشد.

از طرفي دانشگاه چهارسال بعد بايد دانشگاه کارآفرين و ماموريت‌گرا باشد که در متن جامعه به نيازهاي مردم، جامعه و صنعت پاسخ دهد.

همچنين دانشگاه‌ زيربناي اقتدار و امنيت ملي است و فارغ‌التحصيلان دانشگاه چهارسال بعد بايد بيشترين اشتغال و اثربخشي را داشته باشند و همچنين ارزش‌مدار، اخلاق‌مدار و نيز در مقابل جامعه، پاسخگوي تصميمات و منابعي که از مردم مصرف کرده‌اند باشند، نکته حايز اهميت ديگر اين است که دانشگاه چهارسال بعد بايد در توليد ناخالص ملي و توسعه سياسي و فرهنگي نقش برجسته و در نظام توسعه فناوري نقش کليدي داشته باشد.

نکته‌اي که طي هشت‌سال اخير کمتر مورد توجه قرار گرفت، دپيلماسي علمي در وزارت علوم است. شما چه برنامه‌اي براي تقويت همکاري‌هاي بين‌المللي در وزارت علوم و دانشگاه‌ها داريد؟
به نظرم ما از نظر خودارزيابي در دانشگاه‌ها کمي نسبت به دنيا عقب‌تر هستيم، در دنيا نهادهاي زيادي وظيفه ارزيابي و تضمين و اعتبارسنجي کيفيت را دارند که با استفاده از الگوي ارزيابي دروني، بيروني يا بعضا مميزي کيفيت را مراقبت و تضمين مي‌کنند. ما بايد به فکر گسترش ارتباطات بين‌الملل دانشگاه‌ها باشيم، ايجاد ارتباطات بين‌المللي توسط دانشگاه‌ها در بحث کيفيت بسيار تاثيرگذار است بنابراين با گسترش ارتباطات بين‌المللی بايد دانشگاه‌ها را به سمت دانشگاه‌هاي تراز اول جهاني نزديک کنيم.

امنيتي‌شدن فضاي دانشگاه‌ها نيز يکي از انتقاداتي است که حتي در نامه اعضاي فرهنگستان علوم به رييس‌جمهور مورد تاکيد قرار گرفت، برنامه شما براي پايان‌دادن به اين وضع چيست؟
ضرورت ايجاد فضاي باز سياسي در دانشگاه‌ها براي ما نکته مهمي است و بايد آرامشي که زمينه فعاليت‌هاي علمي است در دانشگاه‌ها وجود داشته باشد، در عين حال در دانشگاه فضاي باز سياسي، نشاط سياسي و فضاي تبادل‌نظر نيز وجود داشته باشد. زماني که اين مسايل را تشويق مي‌کنيم بايد محيطي امن براي ايجاد اين فضا به وجود آوريم که در حال حاضر نيز اينگونه است و بايد تقويت شود.

البته نبايد تصور کنيم آنجا که صحبت از نشاط دانشجويي مي‌شود، منظور هرج‌ومرج و بي‌انضباطي است. قوانين و مقررات موجود در حوزه تشکل‌هاي دانشجويي به‌اندازه کافي قدرت نظر دارد که اجازه دهد دانشجويان در اين چارچوب فعاليت کنند.