داستان ستاره خلیج فارس، از ادعا تا واقعیت

ایران اکونومیست- آنچه از پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس در سال ۹۲ به دولت یازدهم تحویل داده شد، نه واحدهای مهم و کلیدی فرآیندی، بلکه مجموعه‌ای از آبگیر، ‌مخازن، ساختمان‌های اداری و خطوط لوله بود، اما وزارت نفت در دولت یازدهم و دوازدهم، با طراحی و تکمیل واحد چهارم، ظرفیت خوراک میعانات گازی این پالایشگاه را به ۴۵۰ هزار بشکه در روز افزایش داد.

کد خبر: ۳۳۴۶۲۹

تاریخ: ۲۵ آذر ۱۳۹۸ - ۱۴:۰۳

به گزارش وزارت نفت، مجوز ساخت پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس در سال ۱۳۸۲ و در زمان وزارت بیژن زنگنه صادر و عملیات اجرایی آن از سال ۱۳۸۶ آغاز شد. بر مبنای جدول زیر در مردادماه سال ۱۳۹۲ پیشرفت کلی پروژه‌های مربوط به پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس شامل خود پالایشگاه، خط لوله انتقال میعانات گازی از پارس جنوبی به بندرعباس و آبگیر ۶۳.۶ درصد بوده است. این در حالی است که پروژه پالایشگاه به تنهایی پیشرفت کلی معادل ۵۷.۴ درصد و در اجرا نیز ۳۵.۸ درصد داشته است.

ارزیابی دقیق میزان پیشرفت یک پروژه مستلزم اطلاع از فازها و اجزای پروژه است. پروژه پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس را در یک نگاه کلی می‌توان به دو بخش ‌واحدهای فرآیندی شامل سه واحد اصلی تولید محصولات و یوتیلیتی (برق، بخار و سایر محصولات جنبی مورد نیاز) که به منزله قلب و بخش اصلی پالایشگاه هستند و واحدهای غیرفرآیندی مانند مخازن، ساختمان‌های اداری و خطوط لوله که به منزله پشتیبان واحدهای فرآیندی پالایشگاه هستند، تقسیم کرد.

مطابق جدول زیر در مرداد ۱۳۹۲، واحدهای اصلی و فرآیندی پیشرفت کلی ۴۷.۹ درصدی و واحدهای فرعی و غیرفرآیندی این پالایشگاه پیشرفت ۸۴ درصدی داشته‌اند.

نکته جالب توجه آن است که اجرا و نصب واحدهای فرآیندی در مرداد ۱۳۹۲ به ترتیب، واحد ۱ به میزان ۱۴ درصد، واحد ۲ به میزان ۱۳ درصد، واحد ۳ به میزان ۱۰ درصد و یوتیلیتی ۳۶ درصد و مجموع واحدهای فرآیندی ۱۹ درصد بوده است. این به آن معناست که در مقطع مرداد ۱۳۹۲ یعنی پس از ۶ سال از آغاز عملیات اجرایی این طرح که دوران وفور درآمدهای نفتی کشور نیز بوده، کارهای ساختمان و نصب تجهیزات بخش فرآیندی پالایشگاه در مراحل ابتدایی قرار داشته است و به بیان دیگر پیمانکار و کارفرمای طرح بخش‌های ساده طرح را اجرا کردند و بخش اصلی را که واحدهای پیچیده تولید فرآورده‌های نفتی بود رها کرده بودند.

خلاصه اینکه زنگنه پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس را در سال ۱۳۹۲ در پیشرفت فیزیکی ۴۰ درصدی و پیشرفت اجرایی ۱۰ درصدی واحدهای فرآیندی تحویل گرفت.

از این رو می‌توان گفت آنچه به دولت تدبیر و امید تحویل داده شد، بیشتر مجموعه‌ای از آبگیر، ‌ مخازن، ساختمان اداری و خطوط لوله بود و خبری از واحدهای مهم و کلیدی فرآیندی نبود که تصاویر موجود از این پالایشگاه در سال ۱۳۹۲ موید این موضوع است. این در حالی است که وزارت نفت در دولت دوازدهم توانست علاوه بر تکمیل این پالایشگاه و افزایش تولید بنزین و نفت‌گاز یورو کشور به ترتیب به میزان ۳۶ و ۱۴ میلیون‌لیتر در روز که در طراحی اولیه آن در نظر گرفته شده بود، با طراحی و تکمیل واحد چهارم که به جای اجرا به ازای چند صد میلیون دلار تنها با ۹۰ میلیون دلار اجرا شد ظرفیت خوراک میعانات گازی پالایشگاه را به ۴۵۰ هزار بشکه در روز افزایش دهد که در نهایت به پایداری تولید گاز کشور در شرایط تحریمی منجر شده است.

اگرچه وظیفه دولت‌هاست که بدون منت به مردم خدمت کند، اما همواره گروهی هستند که به‌خاطر مطامع سیاسی خود، دستاوردهای دولت‌ها که در حقیقت دستاورد انقلاب اسلامی است را با حواشی کم‌ارزش جلوه دهند و شیرینی تبدیل شدن ایران از کشور واردکننده بنزین و گازوییل به صادرکننده آن و نیز رسیدن به جایگاه بزرگ‌ترین تولیدکننده بنزین در اوپک را به کام مردم ایران تلخ کنند.

ایرنا