چگونه از تورم سود ببریم؟

ایران اکونومیست: به نظر می‌رسد تورم به معنای افزایش مداوم قیمت کالاها و خدمات در شرایط اقتصادی فعلی دیگر اجتناب ناپذیر شده است. صعود قیمت‌ها یک خبر بد برای مصرف‌کنندگان است اما تورم می‌تواند برای سرمایه‌گذاران کاملاً سودآور هم باشد.

کد خبر: ۳۳۴۴۱

تاریخ: ۰۶ شهريور ۱۳۹۲ - ۱۱:۰۷

به نظر می‌رسد تورم به معنای افزایش مداوم قیمت کالاها و خدمات در شرایط اقتصادی فعلی دیگر اجتناب ناپذیر شده است. مقایسه قیمت یک بسته شیر، خودرو، مسکن و هر کالای دیگر در 25 سال گذشته با اکنون نشان می‌دهد که قیمت‌ها واقعا افزایش یافتند و میزان این افزایش واقعا بالا است. اگرچه به دلیل افزایش مبلغ قابل پرداخت برای کالاها و خدمات در هر سال، صعود قیمت‌ها یک خبر بد برای مصرف‌کنندگان است اما تورم می‌تواند برای سرمایه‌گذاران کاملاً سودآور باشد.

سرمایه‌گذاری‌های حساس به تورم

تورم ارزش پول ملی را به شدت کاهش می‌دهد. در یک شرایطی تورمی، یک بسته شیر با قیمت هزار تومان می‌تواند به سطح 2 هزار تومان در مدت کوتاهی برسد. عوامل مختلفی بر روی تورم اثر می‌گذارند و مباحث مختلفی در مورد علل ریشه‌ای آن وجود دارد اما برای مصرف‌کنندگان و سرمایه‌گذاران، نتیجه نهایی یکسان است: قیمت‌ها افزایش یافته است. برای سرمایه‌گذاران، کسب پول در فضای تورمی به معنای نگهداری سرمایه‌گذاری‌هایی است که ارزش آن‌ها با نرخی بیشتر از نرخ تورم افزایش می‌یابد. در طول تاریخ برخی از سرمایه‌گذاری‌ها مانند املاک،‌ طلا، نفت، بورس و اوراق قرضه شاخص بندی شده با سطح تورم به عنوان سپری در برابر تورم کاربرد داشته‌اند.

· مسکن یک انتخاب رایج و محبوب توسط سرمایه‌گذاران است، زیرا نه تنها افزایش قیمت‌ها باعث افزایش ارزش فروش مجدد ملک در طول زمان می‌شود بلکه ملک می‌تواند به عنوان منبعی برای درآمد ناشی از اجاره ‌بها نیز استفاده شود. همزمان با افزایش ارزش ملک همگام با تورم، نرخ کرایه مسکن نیز افزایش می‌یابد و در نتیجه درآمد کسب شده از طریق سرمایه‌گذاری بر روی ملک همگام با افزایش عمومی قیمت‌ها در بستر اقتصاد، افزایش می‌یابد.

· طلا نیز یکی دیگر از سپرهای تورمی محبوب سرمایه‌گذاران است. افزایش قیمت طلا در شرایط تورمی، علاقه سرمایه‌گذاران به این فلز گرانبها را به خود جلب می‌کند. اگرچه نقره و سایر فلزات گرانبها نیز در زمان‌های تورمی با افزایش قیمت روبرو می‌شوند اما طلا عموما در شرایط تورمی حاد به واسطه جهش قیمتی، مرکز اصلی توجه سرمایه‌گذاران است.

· همانند مسکن و طلا، قیمت نفت نیز همراه با تورم حرکت می‌کند. افزایش قیمت نفت منجر به افزایش قیمت بنزین می‌شود که آن نیز باعث صعود قیمت‌ کالاهای مصرفی حمل شده توسط وسایل نقلیه باربری و یا تولید شده توسط ماشین آلات مصرف‌کننده بنزین (مانند ماشین آلات برداشت محصول، تراکتورها و ...) خواهد شد. از آنجایی‌که جوامع مدرن بدون سوخت مورد نیاز برای حرکت وسایل نقلیه حامل اشخاص و کالاها نمی‌توانند به فعالیت خود ادامه دهند؛ در زمان افزایش تورم، نفت بیشتر از قبل مورد علاقه سرمایه‌گذاران خواهد بود. در زمان افزایش تورم، قیمت سایر کالاها نیز مانند پنبه، دانه‌های روغنی، شکر و ... نیز افزایش می‌یابد.

· بورس: چنین تفسیری در مورد بازار بورس نیز صادق است. شرکت‌ها نیز اغلب افزایش هزینه‌ها را به مصرف‌کنندگان منتقل می‌کنند. بر همین اساس، سهام شرکت‌ها فرصت خوبی برای همگام شدن با نرخ تورم دارند. برخی شرکت‌ها حتی فرصت‌های بهتری برای انتقال بار افزایش هزینه بر روی دوش مصرف‌کننده دارند. شرکت‌های تولید کننده کالاهای ضروری که اکثر مردم حتی در صورت افزایش قیمت‌ها خریدار آن‌ها هستند، در این دسته قرار دارند.

اوراق با درآمد ثابت

در کشورهای پیشرفته، تورم اغلب باعث افزایش نرخ‌های بهره نیز می‌شود. از آنجایی که نرخ بهره و قیمت اوراق قرضه رابطه معکوس دارند؛ تورم باعث کاهش ارزش اوراق قرضه موجود در نظر سرمایه‌گذاران خواهد شد. برای مقابله با این مشکل، سرمایه‌گذاران اقدام به خرید ارواق قرضه شاخص بندی شده با سطح تورم می‌کنند که در این کشورها وجود دارد. در آمریکا اوراق خزانه ضد تورم، نوعی سرمایه‌گذاری تعدیل شده با سطح تورم است. این اوراق کاملاً وابسته به شاخص قیمت مصرف‌کننده هستند. با افزایش شاخص قیمت مصرف‌کننده، ارزش سرمایه‌گذاری در این اوراق نیز افزایش می‌یابد. بنابراین نه تنها ارزش پایه آن‌ها افزایش می‌یابد، بلکه با توجه به تعیین نرخ بهره پرداختی براساس ارزش پایه، مبلغ بهره پرداختی نیز همگام با ارزش پایه افزایش می‌یابد. در سایر کشورها نیز انواع دیگری از اوراق قرضه شاخص بندی شده با سطح تورم منتشر می‌شود.

گزینه‌های با محبوبیت کم‌تر

در مورد سایر انواع دیگر سرمایه‌گذاری نیز می‌توان صحبت کرد. به عنوان مثال، وام‌های بانکی و ارواق قرضه با نرخ بهره بالا نیز امکان بالقوه تبدیل شدن به سپر تورمی (هجینگ تورمی) را دارند. وام‌های بانکی از دسته ابزارهای با نرخ شناور هستند، به این معنی که امکان افزایش نرخ بهره توسط بانک‌ها وجود دارد و در نتیجه نرخ بازگشت سود سرمایه‌گذاری هم‌گام با تورم نوسان خواهد کرد. با افزایش تورم، ارزش اوراق قرضه با نرخ بهره بالا نیز صعود خواهد کرد زیرا در این حالت، سرمایه‌گذاران به سمت نرخ بهره بالاتر در زمینه‌های این سرمایه‌گذاری‌های با درآمد ثابت و پر ریسک‌تر از میانگین بازار می‌روند.

چگونه سرمایه‌گذاری کنیم؟

شیوه‌های مختلفی برای سرمایه‌گذاری بر حسب حساسیت نسبت به تورم وجود دارد. مسکن را می‌توان از طریق خرید مستقیم یک ملک یا غیر مستقیم از طریق سرمایه‌گذاری در یک شرکت فعال در زمینه سرمایه‌گذاری املاک به دست آورد. طلا نیز به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم قابل خرید است و یا می‌توان بر روی سهام یک شرکت فعال در زمینه استخراج طلا از معادن سرمایه‌گذاری کرد. راه دیگر، سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک یا قابل معامله در بورس و متخصص در زمینه طلا است. در این حالت سرمایه‌گذاران از خدماتی مانند مدیریت حرفه‌ای پول نیز بهره مند می‌شوند.

خرید مستقیم و ذخیره‌سازی نفت و سایر کالاها به مراتب سخت‌تر از طلا است. یک سرمایه‌گذار خبره در خرید مستقیم کالاهای مختلف از طریق استفاده از قراردادهای آتی سرمایه‌گذاری می‌کند. چنین مسیری درک خوبی از خرید کالا و ضررهای بالقوه و نتایج مالیانی آن به هر سرمایه‌گذار خواهد داد.

مباحث زیادی در زمینه موافقت و مخالفت در زمینه سرمایه‌گذاری به عنوان سپر تورمی (هجینگ) همانند سایر انواع دیگر سرمایه‌گذاری وجود دارد و برای هیچ کدام از آن‌ها تضمینی برای سودآوری وجود ندارد. روش‌های سنتی مقابله با تورم همیشه صحیح نیست و شرایط اقتصادی ویژه گاهی حتی نتایج جذابی را در بازار دارایی‌ها ایجاد می‌کند.

انتخاب هر کدام از روش‌ها، به معنای انتخاب یک فرصت است. گاهی این فرصت به سودآوری تبدیل خواهد شد و گاهی برعکس آن خواهد بود. در زمان طولانی، زمان، ضررها را جبران خواهد کرد و به تجربه‌ها خواهد افزود. در صورت ریسک‌گریزی و عدم تمایل به تحمل زیان، انتخاب سبد دارایی‌ها باید کم‌ترین نگرانی را به همراه داشته باشد. اگر چنین گزینه‌ای وجود ندارد، انتخاب شیوه‌های مختلف سرمایه‌گذاری که سبد دارایی‌ها را از آثار مخرب تورمی حفظ می‌کند و با نگرش سرمایه‌گذاران بیشترین همخوانی را دارد، پیشنهاد می‌شود. باید به تنوع روش‌ها و انتخاب سبد دارایی‌ها نیز دقت کرد، زیرا دیگر نیازی به محدود کردن دارایی به سرمایه‌گذاری بر روی یک نوع کالای خاص نیست. تقسیم ریسک بر روی دارایی‌های متفاوت یک روش زمانی چینش سبد دارایی‌ها است که ابزاری برای استراتژی‌های مبارزه با تورم و رشد ارزش دارایی‌ها نیز هست.