تولید آلومنیوم در ایران به ۱.۳ میلیون تن خواهد رسید

ایران اکونومیست- مدیرعامل سابق سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران از افزایش تولید آلومینیوم ایران به ۱.۳ میلیون تن خبر داد و گفت: سرانه مصرف آلومنیوم در دنیا رو به افزایش است.

کد خبر: ۳۲۶۵۵۳

تاریخ: ۲۳ مهر ۱۳۹۸ - ۱۴:۰۱

شهریار طاهرپور در گفتگو با خبرنگار مهر از آلومینیوم به عنوان فولاد قرن ۲۱ نام برد و گفت: بسیاری از کارشناسان معدنی دنیا، از آلومنیوم به عنوان فولاد قرن ۲۱ نام می‌برند؛ چراکه پس از فولاد، بیشترین تولید و مصرف را در جهان دارد و میزان مصرف آن به تنهایی از مجموع فلزات غیرآهنی بیشتر است؛ این در حالی است که صنعت آلومینیوم در جهان، به‌ طور مستقیم برای حدود ۱.۵میلیون نفر و به‌ طور غیر مستقیم برای ۶ میلیون نفر شغل ایجاد کرده است.

وی افزود: در ایران نیز در حال‌حاضر، آلومینیوم اولیه‌ در شرکت‌های آلومینیوم ایران (ایرالکو) در اراک و آلومینیوم المهدی، هرمزآل در بندرعباس و جاجرم با مجموع ظرفیت اسمی نصب شده ۴۶۸هزار تن در سال تولید می‌شود؛ به نحوی که ایرالکو ۱۷۵هزار تن، المهدی ۱۱۰هزار تن، هرمزآل ۱۴۳هزار تن، جاجرم ۴۰هزار تن تولید کرده و با راه‌اندازی فاز نخست آلومینیوم جنوب با ظرفیت ۳۰۰هزار تن در سال با فناوری ۴۳۰کیلوآمپر، میزان تولید آلومینیوم کشور به ۷۶۸هزار تن می رسد؛ ضمن اینکه با راه‌اندازی فاز دوم آلومینیوم جنوب نیز با ظرفیت ۶۰۰هزار تن ظرفیت، تولید آلومینیوم در ایران به بیش از ۱.۳میلیون تن در سال خواهد رسید.

تقویت جایگاه آلومنیوم در بازارهای جهانی

این کارشناس ارشد صنعت آلومنیوم تصریح کرد: آینده بسیاری از صنایع تولیدی جهان، با این فلز گره خورده است و این صنعت به دلیل ویژگی‌هایی چون کاربردهای مختلف و متنوع، نوآوری در محصولات جدید و توسعه با ملاحظات زیست‌محیطی، در حال تقویت موقعیت خود در اقتصاد و تجارت جهانی است؛ این در شرایطی است که فلز آلومینیوم، نقشی اساسی و برجسته در زمینه‌های مختلف توسعه دارد و از این رو، توجه ویژه به این عنصر و فراگیری اساسی کاربرد آن در عرصه‌های گوناگون می‌تواند رشد و نمو یک جامعه اقتصادی پربار را تعالی بخشد.

طاهرپور با بیان اینکه ویژگی‌های مثبت این فلز اعم از استحکام، مقاومت، زیبایی، سبکی و از همه مهم‌تر پایداری محیطی، وجه تمایز اصلی این فلز با سایرین است. پایداری محیطی بسیار مناسب آلومینیوم در حدی است که می‌تواند تنها با ۵درصد انرژی اولیه خود، بازیافت شود.

این کارشناس ارشد حوزه آلومینیوم ادامه داد: آلومینیوم فلزی است که صنایع خودروسازی با استفاده از آن می‌توانند وزن خودروی تولید شده خود را کاهش دهند؛ به نحوی که به ازای هر ۱۰۰کیلوگرم کاهش وزن در خودرو حدود ۸گرم بر کیلومتر از میزان انتشار دی‌کسیدکربن کاهش می‌یابد.

وی ادامه داد: از آنجا که در ایران تنها در سال ۱۳۹۷ حدود یک‌میلیون خودرو تولید شده، اگر متوسط پیمایش این خودروها را ۲۰هزار کیلومتر در نظر بگیریم، کل پیمایش این خودروها در سال گذشته حدود ۲۰میلیارد کیلومتر بوده‌،‌ در حالی که اگر تنها وزن ۵۰درصد این خودروها با آلومینیوم ۱۰۰کیلوگرم کاهش یافته بود سال گذشته ۸۰هزار تن گاز Co۲ کمتری وارد جو می‌شد.

طاهرپور با بیان اینکه فلز آلومینیوم در ۳مرحله تولید می‌شود ، مرحله نخست استخراج بوکسیت و سپس استحصال آلومینا از بوکسیت و سپس فرآیند احیاء است، خاطرنشان کرد: سنگ بوکسیت در فرآیندی با استفاده از روش شیمیایی در کارخانه‌های تولید آلومینا به اکسید آلومینیوم یا آلومینا تبدیل می‌شود؛ ضمن اینکه از فرآیند ۴تن بوکسیت، ۲تن پودر آلومینا به‌دست آمده و از این مقدار یک تن فلز آلومینیوم استحصال می‌شود.

وی گفت: آلومینیوم استحصال شده به صورت مذاب، شمش، اسلب، بیلت و... در اختیار صنایع پایین‌دست قرار می‌گیرد و با استفاده از عملیات ریخته‌گری، نورد یا اکستروژن تبدیل به محصولات مختلف می‌شود؛ این در حالی است که این محصولات پس از پایان عمر مفید خود به قراضه‌های آلومینیومی تبدیل و دوباره ذوب می‌شوند و در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند.

طاهرپور با بیان اینکه فلز آلومینیوم جزو عناصر دوستدار محیط‌زیست است و حتی زباله‌های آلومینیومی با صرف هزینه‌ای بسیار کم دوباره قابل استفاده خواهند بود، گفت: بر اساس بررسی‌های انجام شده، با وجود اینکه از مزیت‌های مهم ایران در تولید آلومینیوم اولیه، انرژی و نیروی انسانی ارزان است؛ اما متاسفانه به‌دلیل تحریم‌ها و امضا نشدن قراردادهای بلندمدت خرید آلومینا، پترولیوم کک و آند و گشایش نیافتن ال‌سی، این مواد اولیه به‌وسیله واسطه‌ها با نرخ بالاتری خریداری می‌شوند، به‌گونه‌ای که نرخ تمام شده آلومینیوم در داخل بیش از شرکت‌های تولیدکننده در منطقه خلیج‌فارس است.

میزان تولید آلومینیوم به ۳۰۰ هزار تن رسید

وی تصریح کرد: میزان تولید آلومینیوم در ایران طی سال ۱۳۹۷ حدود ۳۰۰هزار تن بود که حتی با محاسبه نکردن ظرفیت تولید کارخانه جاجرم اختلاف بالای ۱۲۰هزار تنی بین میزان تولید واقعی و ظرفیت اسمی تولید آلومینیوم کشور وجود دارد.

طاهرپور اظهار داشت: با ارائه راهکارهای بهبود تولید آلومینیوم در کشور گفت: امضای قراردادهای بلندمدت خرید آلومینا، پترولیوم کک و آند به منظور تامین مواد اولیه ارزان و باکیفیت به‌وسیله تولیدکنندگان اصلی بین‌المللی، ادامه اعطای یارانه انرژی از سوی دولت و مشابه بسیاری از کشورهای جهان، ارتقای مداوم عوامل تولید به منظور کاهش هزینه‌های برق مصرفی، مواد اولیه و نیروی انسانی، بکارگیری فناوری‌های مدرن و بهینه‌سازی خطوط تولید فعلی به‌وسیله بهبود فناوری، همکاری موسسه‌های مالی برای اعطای وام با بهره مناسب و سرمایه‌گذاری در این بخش از صنعت، واگذاری بخشی از سهام کارخانه‌های تولید آلومینیوم اولیه به هلدینگ‌های بین‌المللی صنعت، برنامه‌ریزی به منظور افزایش مصرف آلومینیوم در کشور با توجه به سرانه مصرف پایین آن در مقایسه با متوسط جهانی و تشکیل هلدینگ صنعت آلومینیوم در ایران از جمله راهکار های افزایش بهره وری و تولید بهینه آلومینیوم در کشور است.

وی خاطرنشان کرد: واردات آلومینا در تمام کشورهای منطقه در سال جاری شاهد رشد خواهد بود؛ هر چند این میزان رشد برای کشورهای ترکیه و عربستان در مقایسه با سایر کشورها ناچیز است؛ این در حالی است که تقاضای آلومینا در ایران در صورتی که کل واحدهای ذوب آلومینیوم با تمام ظرفیت خود فعالیت کنند، به‌حدود ۹۸۰هزار تن می‌رسد که کمتر از ۲۵۰هزار تن آن را می‌توان از داخل تامین کرد. این در حالی است که با بهره‌برداری از کارخانه آلومینیوم جنوب سالانه ۶۰۰هزار تن به نیاز آلومینای کشور افزوده می‌شود؛ بنابراین ایران بیش از ۱.۵میلیون تن آلومینا نیاز دارد و کمبود ۱.۲۵میلیون تنی در تامین آلومینا موضوعی است که باید به‌طور جدی به دنبال راهکار آن باشیم.

طاهرپور در تشریح مزیت های تولید آلومینیوم در کشور گفت : یکی از این مزیت ها که برای تولید آلومینیوم در کشور وجود دارد ،ذخایر گازی است که کشورهای نفتخیز جهان به ویژه در حوزه خلیج‌فارس، به دلیل دسترسی به ذخایر عظیم انرژی، از جایگاه مناسبی برای سرمایه‌گذاری در صنایع آلومینیوم بهره‌مندند. میزان ذخیره گاز طبیعی ایران افزون بر ۳۳تریلیون متر مکعب برآورد می‌شود. ایران از لحاظ دارا بودن ذخایر گازی، در رتبه دوم جهان قرار دارد و ۱۷درصد گاز جهان را دارد. میدان گازی پارس جنوبی، بزرگ‌ترین میدان گازی جهان است که در خلیج‌فارس و به‌طور مشترک در آب‌های سرزمینی ایران و قطر قرار دارد. عمده انرژی مورد نیاز(گاز طبیعی) کارخانه‌های تولید آلومینیوم حوزه خلیج‌فارس از قطر و میدان گازی مشترک ایران و قطر تامین می‌شود.

وی تصریح کرد: نیروی انسانی متخصص و موقعیت مناسب برای صادرات را از دیگر مزایای تولید آلومینیوم برشمرد و گفت: هر کارخانه با ظرفیت یک‌میلیون تن به‌طور مستقیم برای حدود ۳هزار نفر شغل دائم ایجاد می‌کند. با توجه به نیروهای جوان و تحصیلکرده در کشور، ایجاد بسترهای کاری لازم به منظور بهره‌مند شدن از تخصص این جوانان لازم است و توسعه صنعت آلومینیوم می‌تواند به طور مستقیم در این امر موثر باشد، ضمن اینکه همزمان زمینه اشتغال برای جوانان و بکارگیری تخصص افراد تحصیلکرده را فراهم می‌کند.همچنین ترکیه در همسایگی ایران در سال ۲۰۱۸میلادی، اقدام به واردات آلومینیوم به ارزش ۳.۸۷میلیارد دلار کرده است. با توجه به روابط خوب ایران و ترکیه و همچنین نزدیکی این ۲کشور به هم، ترکیه بازار بسیار مناسبی برای صادرات است.

سرانه مصرف آلومنیوم در ایران، نصف دنیا

این مقام مسئول خاطر نشان کرد: سرانه مصرف آلومینیوم ایران در ۱۰ سال گذشته حدود ۴.۵کیلوگرم در نوسان بوده و سال به سال فاصله آن از میانگین جهانی در حال افزایش است. درحال‌حاضر میانگین سرانه مصرف آلومینیوم در جهان حدود ۹کیلوگرم است.

طاهرپور تاکید کرد: فاصله مصرف سرانه آلومینیوم در ایران از مقدار جهانی آن در حال افزایش است. این در حالی است که ایران به‌عنوان یکی از پایه‌گذاران صنعت آلومینیوم در منطقه خاورمیانه (که خود درحال‌حاضر یکی از قطب‌های صنعت آلومینیوم جهان است) شناخته می‌شود.

وی گفت: درحال‌حاضر بالاترین سرانه مصرف آلومینیوم در جهان مربوط به امریکا و کاناداست که به ترتیب ۲۳ و ۲۷ کیلوگرم عنوان شده و میانگین سرانه مصرف آلومینیوم در جهان ۹کیلوگرم است.

این کارشناس صنعت آلومینیوم تصریح کرد: درحال‌حاضر کشور به دلیل تامین مواد اولیه از جمله آلومینا و پترولیوم کک به مشکلات عدیده‌ای برخورد کرده و لازم است برای تامین مواد اولیه و کاهش هزینه‌های تولید، کارخانه‌های تولید آلومینا و پترولیوم کک ساخته شوند. از جمله مشکلات موجود می‌توان به نرسیدن مواد اولیه به دلایل مختلف از جمله تحریم‌ها و همچنین خرید این مواد با قیمت‌های بسیار بالاتر از نرخ جهانی اشاره کرد.

وی افزود: برای تامین مواد اولیه مورد نیاز صنعت آلومینیوم، اجرای پروژه‌های ساخت کارخانه تولید آلومینا با ظرفیت ۳میلیون تن در سال و همچنین ساخت کارخانه تولید پترولیوم کک با استفاده از پسماندهای پالایشگاه‌ها با ظرفیت ۵۰۰هزار تن و ساخت نیروگاه‌های جدید برای تامین برق تضمین شده پایدار کارخانه‌های آلومینیوم ضروریات این صنعت است ضمن اینکه اتصال کارخانه‌های تولیدکننده آلومینیوم به شبکه ریلی و نیز اکتشاف معادن جدید بوکسیت در کشور می تواند در کاهش هزینه ها و سود آوری این صنعت بسیارموثر باشد.