عملیات بازار باز گامی برای رسیدن به اهداف کنترل تورمی

ایران اکونومیست- کارشناسان و فعالان اقتصادی، عملیات بازار باز را گامی به سوی اجرای اهداف کنترل تورمی در اقتصاد کشور می‌دانند.

کد خبر: ۳۲۳۱۲۹

تاریخ: ۰۲ مهر ۱۳۹۸ - ۱۲:۰۹

به گزارش خبرنگار ایبِنا، با تعیین اعضای کمیته عملیات بازار باز از سوی رییس کل بانک مرکزی در یکهزار دویست و شصتمین جلسه شورای پول و اعتبار طی روهای اخیر، عملا این بازار آغاز به کار کرد.
بر اساس این حکم، تدوین و پیگیری سیاست پولی، رصد و پایش انتقال پولی، تدوین و پیگیری برنامه‌های اعلام موضع، برنامه‌ریزی و نظارت بر بازار بین بانکی، برنامه‌ریزی، نظارت و اجرای عملات بازار باز و پیشنهاد مقررات سیاست پولی و الگوی نظارت آن از جمله مهم ترین وظایف کمیته اجرایی عملیات بازار باز محسوب می‌شود.
آنطور که در تعارف آمده، عملیات بازار باز یا Open market operation خرید و فروش اوراق قرضه دولتی در بازار آزاد، برای گسترش یا انقباض میزان پول در سیستم بانکی گفته است، که توسط بانک‌های مرکزی کشورها انجام می‌شود. خریدها به سیستم بانکی پول تزریق می‌کنند و رشد اقتصادی را افزایش می‌دهند، در حالی که فروش‌ها عکس این را انجام می‌دهند.
عملیات بازار باز از ابزارهای اصلی در سیاست‌های پولی یک کشور است. (نرخ تنزیل و ذخیره لازم نیز ابزارهای دیگر هستند) هدف خزانه‌داری فدرال آمریکا در استفاده از این تکنیک، تنظیم نرخ منابع فدرال است. نرخی که بر اساس آن بانک‌ها از یکدیگر قرض می‌گیرند.
عملیات بازار باز می‌تواند اهداف متفاوتی را دنبال کند. در بسیاری کشورها مهم‌ترین وظیفه بانک مرکزی کنترل نرخ تورم است که این کنترل از طریق عملبات بازار باز صورت می‌گیرد. در کشورهایی که نرخ برابری ارز را کنترل می‌کنند، عملیات بازار باز با هدف کنترل نرخ ارز صورت می‌گیرد.
اجرای سیاست‌های بانک مرکزی با بازار باز
مجید عینیان نیز در گفتگو با خبرنگار ایبِنا درباره چیستی این بازار، اظهار داشت: عملیات بازار باز عملیاتی است که بانک‌های مرکزی در دنیا برای اعمال سیاست پولی خود استفاده می‌کنند. بازار باز یکی از ابزارهای مهم سیاست پولی است که بانک مرکزی ما تاکنون این ابزار را در اختیار نداشته‌ است. پیش نیاز این بازار وجود بازار اوراق قرضه دولتی است که در کشور ما چند وقتی است که پیش نیازها آماده شده و بانک مرکزی نیز تصمیم گرفته تا این عملیات را اجرا و سیاست پولی را برای رسیدن به اهداف تورمی اجرایی کند.
وی درباره تشکیل کمیته اجرایی این بازار، گفت: این کمیته ساز و کارهای اجرایی بازار را برعهده دارد و مهمترین کار برای این کمیته پیش بینی جریان نقدی بازار بین بانکی در آینده کوتاه مدت است. به طور مثال این کمیته پیش بینی می کند که در دو هفته آتی نقدینگی کم یا زیاد خواهد شد و با توجه به این پیش بینی پیشنهاداتی ارائه می کنند.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به اینکه این کمیته وظیفه تعیین حجم و نرخ برای دخالت در بازار بین بانکی است و این دخالت‌ها از نوع ارائه اعتبار است ولی متکی به وثیقه‌ای که بانک در اختیار بانک مرکزی قرار می دهد.
عینیان در پاسخ به اینکه پیش بینی شما از فعالیت این کمیته، چیست؟ گفت: بانک مرکزی در بلند مدت با استفاده از این ابزار تورم را کنترل خواهد کرد، اما در مرحله اول بیش از اینکه این کمیته یا کل بانک مرکزی در تلاش برای تغییر نرخ بین بانکی باشد باید با استفاده از آن تورم را کنترل کند.
به گفته وی، هدف این است که حرکت به سمتی باشد که اگر بانک ها نقدینگی خود را از بانک مرکزی تامین می کنند متکی به وثیقه باشد. به نظر من در مرحله اول این هدف قابل دستیابی است و عملیات بازار باز بتواند اجرایی شود و سپس نرخ بازار بانکی نیز کاهش یابد.