چرا هنگام سرما خوردگی احساس خواب‌آلودگی و خستگی داریم؟

ایران اکونومیست - تحقیقات علمی جدید نشان می‌دهد احساس خواب‌آلودگی به هنگام ناخوشی و سرماخوردگی می‌تواند یک مکانیسم ضروری برای بقاء باشد. هرچند مطالعات در مورد خواب و استراحت همچنان ادامه دارد اما دانشمندان این را می‌دانند که خواب، شیوه‌ی بدن برای استراحت کردن و ترمیم و بازسازی خود است.

کد خبر: ۳۲۰۵۶۹

تاریخ: ۱۷ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۰:۳۵

دانشمندان کشف کردند در کِرم‌هایی که در معرض استرس قرار گرفته بودند، یک جهش ژنتیکی باعث شد ماده‌ای شیمیایی ترشح شود که به مغزهای کوچک کرم‌ها دستور بدهد بخوابند. آزمایشات مشابهی روی مگس‌ها نیز صورت گرفت و نتایج این مطالعات نیز نشان داد مگس‌هایی که بعد از قرار گرفتن در معرض باکتری‌ها خوابیده بودند، نسبت به مگس‌هایی که بعد از قرار گرفتن در معرض باکتری‌ها به فعالیت‌های روزمره خود پرداخته بودند، فرصت بیشتری برای زنده ماندن داشتند.
همه‌ی ما گاهی مریض می‌شویم و این تجربه را داریم که در چنین زمان‌هایی دوست داریم هیچ کاری نکنیم و استراحت کنیم یا چُرت بزنیم؛ اما چه چیزی باعث می‌شود وقتی احساس ناخوشی می‌کنیم خواب‌آلوده شویم؟

علت خواب‌آلودگی هنگام بیماری

همه می‌دانیم که خواب و استراحت کافی برای سالم بودن یک ضرورت است. خواب هم برای جسم لازم است و هم برای ذهن و به بدن اجازه می‌دهد سلول‌هایش را بازسازی کرده و بافت‌ها را ترمیم نماید. خواب به مغز فرصت می‌دهد حافظه‌اش را مرتب کرده و اطلاعات و چیزهایی که آموخته را پردازش کند.
وقتی خواب و استراحت کافی نداریم با مشکلات گوناگون در سلامتی مواجه می‌شویم که هم می‌توانند جسمی باشند و هم روحی و روانی. اما این واقعیت که وقتی ناخوش می‌شویم دلمان می‌خواهد بیشتر از حد معمول بخوابیم، معمایی است که دانشمندان در حال مطالعه روی آن هستند. تئوری جدیدی که در این مورد وجود دارد می‌گوید، احساس نیاز به خواب بیشتر هنگام بیماری در واقع شیوه‌ای طبیعی برای بدن است که مجبورمان می‌کند سرعت بدن را کم کنیم و عملکرد دیگری نداشته باشیم تا بدن بتواند به کار درمان و التیام خود بپردازد.

وقتی بدن در حال مبارزه با مهاجمان خارجی است، نیاز به انرژی بیشتری دارد. اگر استراحت نکنید و مشغول فعالیت شوید بدنتان مجبور می‌شود برای پیدا کردن انرژی برای سیستم ایمنی‌تان دچار چالش شود. وقتی ناخوش هستید هر چه انرژی بیشتری ذخیره کنید، زودتر بهبود پیدا می‌کنید
بخش عمده‌ی ترمیم و بازسازی در مرحله‌ی خواب عمیق روی می‌دهد؛ اما این فقط کُندی فعالیت‌های بدن نیست که به بازسازی بدن کمک می‌کند، بلکه واکنش‌های اتوماتیک متعدد و مکانیسم‌های دفاعی خاصی نیز وجود دارد که طی فرایند خواب روی می‌دهد. وقتی که بدنتان شما را وادار به خوابیدن می‌کند، به عملکردهای زیر می‌پردازد:

- کُد گذاری کردن: شناسایی باکتری‌ها یا ویروس‌های خارجی و آماده شدن برای جنگ و مبارزه
- یکپارچه‌سازی: جمع آوری اطلاعات و یکپارچه سازی آن‌ها درباره مهاجمان خارجی
- به حافظه سپاری: پرونده‌سازی اطلاعات در مورد همین باکتری‌ها یا ویروس‌ها. به حافظه سپاری این اطلاعات باعث می‌شود در صورت مواجهه مجدد با این باکتری‌ها یا ویروس‌ها، بدن به راحتی آن‌ها را دفع کند. درست مانند ایمن‌سازی شما در برابر ویروس‌هایی مانند آبله‌مرغان.
همه‌ی این فرایندها زمانی روی می‌دهند که شما بیدارید؛ اما خوابیدن باعث تقویت عملکرد و تأثیرگذاری این مراحل دفاعی می‌شود. به همین دلیل بدن شما وقتی که بیمارید سیگنال‌های ارسال می‌کند که سرعت حرکاتتان را کم کنید و به جای اینکه به کارهای روزانه‌تان بپردازید روی کاناپه لم بدهید و چُرت بزنید.