سرمقاله

تولید مجدد صفر با حذف ۴ صفر

ایران اکونومیست- کسب و کار نیوز - از نگاه دولت تنها دلیلی که برای حذف 4 صفر از پول ملی که لایحه آن اخیر به مجلس رفته، سهولت انجام مبادلات و حسابداری آن است و دلیل دیگر آن است که فرضا یک دلار آمریکا برابر با 120000 هزار ریال و یک اسکناس صد دلاری برابر با 12000000ریال می باشد.

کد خبر: ۳۱۸۷۵۷

تاریخ: ۰۶ شهريور ۱۳۹۸ - ۰۹:۳۱

به گزارش کسب و کار نیوز، اما این چهار صفر از کجا آمد که باید حذف شود و چگونه تولید شد؟ بدیهی است که تورم لجام گسیخته به ویژه در چند سال اخیر موجب کاهش ارزش پول ملی و افزایش صفرها شد. اما سوال این است که کاهش ارزش پول ملی خصوصا در یک سال اخیر که به تضعیف ارزش ان انجامید چرا اتفاق افتاد؟ برخی عنوان می‌کنند که اثرات تحریم‌ها بود. با نگاهی به ارزش پولم سوریه و یمن م‌ توان دریافت که کشورهایی هم که مستقیما وارد جنگ شده‌اند نیز ظرف سال‌های گذشته اینگونه پول ملی‌شان کاهش ارزش نداشته است. پس موضوع تحریم ها فقط می‌تواند نقش کبریت در انبار کاه را داشته باشد و خود به تنهایی تعیین کننده و کاهش دهنده ارزش پول ملی نیست. دوباره این سوال مطرح می‌شود که کارخانه صفرسازی در کجا فعال است؟ همواره در رابطه با نرخ تورم نگاه تمامی کشورها به بانک مرکزی آن کشور است. بانک‌های مرکزی متولی پول ملی و حفظ ارزش آن و همچنین چاپ کننده اسکناس آن کشور می‌باشند. اما چرا بانک مرکزی صفر تولید می‌کند؟ وقتی دولت‌ها برای مخارج خود پول کم می‌آورند، به نام استقراض از بانک مرکزی عملا بانک مجبور به چاپ اسکناس می‎شوند و همچنین بانک‌های تجاری که سود ماهانه به سپرده‌گذارا ن می‌دهند. در حالی که این سپرده‌ها نمی‌توانند به گونه‌ای تسهیلات بدهند که هم سود داشته باشد و هم پول آن برگردد و نمی‌توانند جوابگوی پرداخت سود واهی به مردم باشند. این کمبود را از طریق اضافه برداشت از بانک مرکزی تامین می‌نمایند و از بانک مرکزی به اصطلاح قرض می‌گیرند. بانک مرکزی شامل چند ساختمان و هزاران کارمند می‌باشد و تنها جایی که دارد و نقش تولیدی را بر عهده گرفته کارخانه چاپ اسکناس است و خود پولی ندارد. پس باید برای کمبود منابع دولت‌ها و بانک‌ها پول چاپ کند و چاپ پول که عمدتا خیلی بیشتر از تولید ناخالص داخلی بوده است، موجب رقیق شدن ارزش پول ملی و تولید صفر و عملا موجب افزایش گرانی و تورم می‌گردد. نقش بانک مرکزی در در رقیق کردن پول ملی نیز همین گونه بوده است که خود معلول نظام غلط اقتصادی و پولی و بانکی می‌باشد. تجربه دیگر کشورها نشان داده است که حذف صفر از پول ملی بدون اصلاحات ساختاری در حوزه نظام پوی و بانکی تجربه موفقی نبوده و پس از چند سال دوباره صفرها بر سر جای خود بر می‌گردد. اما انتظار می‌رود که مجلس شورای اسلامی حذف صفرها را منوط به تهیه و تصویب اصلاح کل نظام پولی و بانکی نموده و در حلقه آخر، حذف صفرها انجام گردد. وگرنه بدون اصلاحات ساختاری حذف صفرها موجب هزینه بالای چاپ اسکناس و همچنین سردرگمی مردم که به این پول‌ها عادت کرده اند، خواهد شد.

محمدرضا شهیدی، کارشناس اقتصادی