روحانی چرا نعمت‌زاده را پدر صنعت پدر پتروشیمی نامید

یک فعال صنعت پتروشیمی با بیان جزئیات اقدامات نعمت‌زاده گزینه پیشنهادی دولت یازدهم برای وزارت صنعت،معدن و تجارت درحوزه پتروشیمی،گفت: وی رابطه تعاملی پایداری میان توسعه و صنعت پدیدآورد که منجر به تحولات بزرگی در ماهیت صنعت پتروشیمی شد.

کد خبر: ۳۱۵۲۶

تاریخ: ۲۲ مرداد ۱۳۹۲ - ۱۳:۰۴

عباس شعری مقدم در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، با اشاره اینکه نعمت زاده با ورود به صنعت پتروشیمی پویایی و حیات قابل توجهی را به این صنعت بازگرداند، اظهار داشت: پیش از ورود نعمت‌زاده به صنعت پتروشیمی به دلیل اختلاف نظرهایی میان مجلس و دولت بودجه مناسبی در اختیار این صنعت قرار نداشت و بسیاری از طرح ها به صورت نیمه تمام بود.

وی با بیان اینکه این فرد با نا امید شدن از دریافت تسهیلات از مراجع مربوطه با استفاده از پتانسیل خود صنعت پتروشیمی فعالیت خود را آغاز نمود، افزود: نعمت زاده با مذاکرات مؤثر و قانع نمودن بانک های اروپایی توانست منابع مالی مناسبی را در قالب فاینناس در اختیار صنعت پتروشیمی قرار دهد.

این کارشناس حوزه پتروشیمی اضافه کرد: دریافت منابع مالی از بانک های متعدد اروپایی باعث شد تا توسعه صنعت پتروشیمی با رشد قابل توجهی انجام و طرح های متنوعی در این حوزه به مرحله اجراء رسید.

شعری مقدم با اشاره به اینکه هم راستای این اقدامات تولید مواد پتروشیمی 14 میلیون تنی در سال 76 هم اکنون به 60 میلیون تن رسیده است، تصریح کرد: درحال حاضر ظرفیت  پتروشیمی کشور حدود 60 میلیون تن است که این رقم در مقایسه با سال های گذشته بسیار قابل اهمیت است.

به اعتقاد وی، نعمت زاده برای دریافت منابع مالی از بانک های اروپایی از ابزارهای مختلفی برای قانع کردن آنها به کار می گرفت به عنوان نمونه به بانک ها گفته بود ضمانت برگشت منابع دریافتی اموال های متعدد پتروشیمی که هر روز روی آب در حال حرکت هستند می تواند باشد به نحوی که در صورت عدم دریافت بازپرداخت تسهیلات می توانید آنها را دریافت کنید.

این فعال صنعت پتروشیمی با اشاره به اینکه در این راستا حتی سایر سازمان های دیگر نیز با ضمانت پتروشیمی تسهیلاتی را از بانک های خارجی دریافت می کردند، گفت: پس از رفتن نعمت زاده از پتروشیمی مدیران تلاش زیادی بر ادامه دادن راه وی نمودند اما به دلیل عدم تجربه کافی فقط طرح های نیمه تمام تاحدودی انجام و برنامه های جدید مورد بهره برداری قرار نگرفت.

شعری مقدم اضافه کرد: با وجود تحریم های بین الملی در صورت وجود این فرد در صنعت پتروشیمی به طور حتم اثرات تحریم بر این صنعت با کاهش قابل توجهی همراه بود و حتی مجوز خصوصی سازی های اخیر نیز در این صنعت صورت نمی‌گرفت.

به اعتقاد وی، در شرایط فعلی صنعت پتروشیمی با واگذاری های غیر کارشناسی وضعیت نامناسبی دارد . در حالی که در گذشته فقط ماهی یک میلیارد دلار محصولات این صنعت در روی آب مورد جابه جایی قرار می گرفت.

به گزارش تسنیم، استراتژی اساسی برنامه های توسعه محور نعمت زاده در پتروشیمی در قالب اهداف کوتاه مدت و بلند مدت استوار شده بود، وی رابطه تعاملی پایدار بین دو مقوله توسعه و صنعت پدیدآورد که منجر به تحولات بزرگی در ماهیت صنعت پتروشیمی شد.

ذکر این موضوع ضروری است که تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، توسعه این صنعت در قالب سه برنامه عمرانی از سال 1343 تا 1356 با اجرای طرحهایی برای تولید کود شیمیایی با استفاده از گازهای همراه نفت و همچنین تولید محصولات جدید نظیر دوده ، گوگرد ، گاز مایع ، سود سوزآور ، کربنات و بی کربنات سدیم ، پی وی سی و مواد نرم کننده پلاستیک(DOP)  با هدف عمده تامین نیازهای داخلی شکل گرفت.

احداث مجتمع های پتروشیمی رازی (شاهپور) ، آبادان ، پازارگاد ، کربن اهواز (ایران) ، خارک،  فارابی (ایران نیپون) و طرح های توسعه پتروشیمی شیراز و انجام بخش عمده ای از احداث پتروشیمی بندر امام   (ایران ژاپن) حاصل تلاش های این دوره است. در این دوران با توجه متوقف بودن نسبی فعالیت های توسعه ای و تمرکز بر انجام فعالیت های بازسازی و نوسازی واحدهای تولیدی ، مجتمع هایی که همچنان در مدار تولید قرار داشتند عبارت بودند از مجتمع های شیراز ، آبادان و کارخانه پولیکا ، رازی ، خارک ، شیمیایی پازارگاد ، فارابی و کارخانه  کربن ایران.

بدین ترتیب بهره برداری از طرح های جدید موجب شد که میزان تولید شرکت از 24 میلیون تن در سال 1368 با رشد متوسط سالانه 14 درصد به 30 میلیون تن در سال 1387 افزایش یابد.

سهم پتروشیمی در کل صادرات غیر نفتی از 2.7 درصد در سال 1368 به 43.2 درصد در سال 1387 و در GDP  کشور از 0.18درصد به حدود 1.45 درصد ارتقاء یافت.پس از این دوره، بر پایه تجربیات به دست آمده از اجرای برنامه های اول و دوم ، با اجرای برنامه پنج ساله سوم و چهارم نعمت زاده احداث طرح های بسیاری در دستور کار قرار داد. احداث و بهره برداری از مجتمع های پتروشیمی تبریز، ارومیه، خراسان، بوعلی سینا، خوزستان، بیستون، فن آوران، امیرکبیر، شهید تندگویان، مارون، پارس، زاگرس، آریاساسول، نوری (برزویه)، پردیس، جم، کرمانشاه، لاله، کارون، خط اتیلن غرب و ... حاصل دوران فرماندهی نعمت زاده در صنعت پتروشیمی بود.

علاوه بر آن نعمت زاده فعالیت هایی چون استفاده بهینه از ظرفیت های موجود، توسعه صادرات، ارتقاء جایگاه پتروشیمی در صادرات غیر نفتی و گسترش فعالیت های خصوصی سازی را مورد توجه بسیار قرار داد. برنامه ریزی طرح های برنامه های  پنج ساله چهارم و پنج توسعه و نیز اهداف چشم انداز برنامه 20 ساله پتروشیمی، تاسیس و فعال سازی منطقه ویزه اقتصادی واقع در بندر امام (ماهشهر)، استحصال زمین و آماده سازی بخش صنایع پتروشیمی در منطقه ویژه انرژی پارس واقع در عسلویه ، تاسیس شرکت پژوهش و فناوری از مهمترین یادگارهای ماندگار در دوران صنعت پتروشیمی در سالهای 1376 تا 1384 بود.

بخش عمده پیامدهای حاصل از  بهره برداری از این طرح ها شامل تامین نیاز صنایع مصرف کننده داخلی، افزایش صادرات، ارتقاء شاخص های عمده اقتصادی پتروشیمی از جمله سهم پتروشیمی در GDP کشور و صادرات غیر نفتی است که بدان اشاره شد.
علاوه بر طرح های بهره برداری شده که به آن اشاره گردید، 30 طرح تولیدی، تامین کننده سرویس های جانبی و زیر بنایی با ظرفیت کل 25.8 میلیون تن در سال در دست اجرابود.

در این دوران، توانمندیها و قدرت چانه زنی و ادبیات منحصر به فرد نعمت زاده در مذاکره ، تعامل و همکاری با شرکت های مطرح و بنام جهانی همچون بازل، لورگی، تکنیپ، تاپسو، لینده ، ساسول و شرکت های قدر داخلی باعث شد که مجموع سرمایه گذاری های انجام شده در این صنعت از پایان سال 1375 تا سال 1384 به رقم 11350 میلیون دلار معادل 61533 میلیارد ریال برسد.

آمارها و اسناد موجود از عملکرد شاخص های کمی منتخب صنعت پتروشیمی از پایان سال 1375 تا پایان سال 1384 نشان می دهد که مقدار فروش کل در این دوره 80 میلیون تن بوده است که از این میزان بیش از 38 میلیون تن به ارزش 10 میلیارد دلار به صادرات و بیش از 41 میلیون تن به ارزش 70 هزار میلیارد ریال به فروش داخلی اختصاص یافت.

میزان تولید مواد پتروشیمی در سال 75 حدود 12.3 میلیون تن بود که این رقم با 5.8 درصد رشد در سال 84 به 20.4 میلیون تن رسیده است. در بخش صادرات مواد پتروشیمی نیز در سال 75 فقط 2.7 تن مواد موفق به صادرات می شد که این میزان با کسب 7.6 درصد رشد در سال 84 رقم 5.2 میلیون تن را تجربه نموده است.

ارزش صادرات مواد پتروشیمی هم با 18.2 درصد رشد در سال 84 از 0.51 میلیون دلار در پایان سال 75 به 2.3 میلیون دلار در پایان سال 84 رسیده است. در این  میان فروش داخلی و ارزش آنها نیز در این 10 سال از رقم 3.2 میلیون تن به 4.9 میلیون تن را تجربه نموده است که این رقم رشد 4.8 درصدی را نشان می دهد. در کنار ارائه آمارهای مذکور در طول این ده سال ارزش سرمایه گذاری های انجام شده در صنعت پتروشیمی نیز با رقم های قابل توجهی روبه رو بوده است به نحوی که در پایان سال 75 فقط 327 میلیارد ریال سرمایه گذاری در بخش پتروشیمی انجام شده که این میزان در پایان سال 84 رقم 14052 میلیارد ریالی را شاهد بوده است.ارزش سرمایه گذاری بخش پتروشیمی در حوزه ارزی هم در سال 75 از 218 میلیون دلار در سال 84 به میزان 1642 میلیون دلار رسیده است.

عملکرد شاخص های کمی صنعت پتروشیمی از سال 1375 تا 1384

عنوان

پایان سال 1375

پایان سال 1376

پایان سال 1377

پایان سال 1378

پایان سال 1379

پایانسال 1380

پایان سال 1381

پایان سال 1382

پایان سال 1383

پایان سال 1384

متوسط رشد سالانه (درصد)

ظرفیت نصب شد(میلیون تن)

12.3

13

13.2

14.2

14.5

15.1

15.1

17.6

18.2

20.4

5.8

میزان تولید(میلیون تن)

10.3

10.8

11.1

11

11.8

12.5

13.1

14

15.1

15.8

4.9

مقدار فروش کل (میلیون تن)

5.9

6.8

7.4

6.7

7.2

8.2

8.2

9.2

10

10.1

6.2

مقدار صادرات (میلیون تن)

2.7

3.1

3.6

2.9

3.1

4

3.9

4.6

5.2

5.2

7.6

ارزش صادرات(میلیون دلار)

0.51

0.6

0.5

0.6

0.83

0.8

0.9

1.2

1.7

2.3

18.2

مقدار فروش داخلی (میلیون تن)

3.2

3.7

3.8

3.8

4.1

4.2

4.3

4.6

4.8

4.9

4.8

ارزش فروش داخلی (هزار میلیارد ریال)

2.2

2.8

3.1

4.4

5.5

6.1

7.4

9

12.6

16.1

24.7

روی هم رفته از روز گذشته جلسه رأی اعتماد نمایندگان مجلس برای بررسی صلاحیت وزراء آغاز شده است و باید منتظر ماند و دید آیا با توجه به تجارب محمد رضا نعمت زاده در حوزه صنعت نمایندگان با وزارت این فرد در بخش صنعت، معدن و تجارت دولت یازدهم موافقت خواهند نمود یا خیر .