سه گام به جلو، نیم قدم به عقب

ایران اکونومیست- «روند کاهشی قیمت خودرو ادامه دارد»، «نرخ خودرو در بازار به کف می‌رسد» و «کاهش قیمت خودرو مقطعی است»؛ اینها دیدگاه‌هایی است که در خصوص بازار خودرو طرح می‌شود.

کد خبر: ۳۰۷۰۷۹

تاریخ: ۲۷ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۲:۰۱

روزنامه اعتماد در گزارشی آورد: برخی از آنها پیش‌بینی می‌کنند روند ارزان شدن خودرو همچنان ادامه‌دار خواهد بود و باید منتظر باشیم تا نرخ خودرو کاهش بیش از ۲۰ میلیون تومان را تجربه کند اما عده‌ای دیگر از این میزان افت قیمت خودرو رضایت نداشته و آن را در مقایسه با افزایش قیمت‌های انجام شده مطلوب نمی‌دانند. روز چهارشنبه (۲۲ خرداد ماه جاری) در اخبار آمده بود که روند کاهش قیمت خودرو بسیار چشمگیر بود تا جایی که قیمت انواع خودرو بین ۲ تا ۲۰ میلیون تومان نسبت به هفته دوم خردادماه جاری کاهش را تجربه کرده بود.
در هفته مورد گزارش؛ قیمت خودروهای داخلی بین دو تا پنج میلیون تومان، مونتاژی‌ها پنج الی ۱۰ میلیون تومان و خودروهای وارداتی ۱۰ الی ۲۰ میلیون تومان از صبح تا بعدازظهر همان روز، کاهش داشت. شاید این میزان از کاهش قیمت خودرو در مقایسه با میزان افزایش آن چندان چشمگیر نباشد، اما نکته قابل تامل این است که آیا فرآیند ارزان شدن خودرو ادامه‌دار خواهد بود؟
کنترل قیمت خودرو از منشا کارخانه
معاون نظارت بر کالاهای سرمایه‌ای و خدمات سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان بر این باور است که مدیریت عرضه و تقاضا و مقابله با تقاضای کاذب از جمله مهم‌ترین عوامل برای کاهش قیمت خودرو بوده و این فرآیند ادامه‌دار خواهد بود. وحید منایی در گفت‌وگو با «اعتماد» می‌گوید: قیمت خودرو در بازار تابعی از شرایط عرضه و تقاضاست که با توجه به تصمیمات اتخاذ شده در کمیته خودرو برای مدیریت عرضه و تقاضای بازار در سمت عرضه و اقدام شرکت‌های عرضه‌کننده خودرو در ایفای تعهدات معوق (با توجه به جلوگیری از پیش‌فروش‌های جدید) روند کاهشی قیمت در بازار خودرو شکل گرفت.
او ادامه می‌دهد: همچنین اقداماتی در راستای تکمیل خودروهای ناقص و تحویل تدریجی آن به خریداران با همکاری قطعه‌سازان داخلی و همچنین ترخیص بخشی از خودروهای وارداتی دپو شده در گمرکات باعث پوشش بخشی از تقاضای موجود شد. معاون نظارت بر کالاهای سرمایه‌ای و خدمات سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان تصریح می‌کند: مدیریت بر تقاضای کاذب موجود در بازار با روش‌های اتخاذ شده از جمله محدودیت در خرید یک خودرو برای یک شماره ملی، هماهنگی شرکت‌های بزرگ برای عدم فروش به خریداران متقابل، جو روانی حاکم بر بازار ناشی از کاهش نرخ ارز و کاهش سرعت جابه‌جایی نقدینگی‌های سرگردان باعث کاهش شکاف عرضه و تقاضای خودرو و در نتیجه کاهش قیمت‌ها شده است.
این مقام مسوول درباره تغییرات قیمتی خودرو اظهار می‌کند: تغییرات قیمت خودرو از سرمنشا قیمت کارخانه با هدف حفظ حقوق مصرف‌کنندگان خودرو با رعایت ضوابط قیمت‌گذاری انجام می‌شود. منایی در پاسخ به این سوال که آیا فرآیند کاهش قیمت خودرو با هدف حفظ حقوق مصرف‌کنندگان ادامه خواهد داشت یا خیر؟ خاطرنشان می‌کند: حفظ شرایط عرضه خودرو، افزایش سطح تولید شرکت‌ها، تکمیل و ورود خودروهای ناقص و موجود در انبار کارخانه‌ها به بازار طی ماه‌های آینده یقیناً منجر به افزایش عرضه خودرو خواهد شد و همین امر زمینه تداوم روند کاهشی قیمت خودرو در بازار را مهیا می‌کند.
خودروسازان همراهی نمی‌کنند
هرچند معاون نظارت بر کالاهای سرمایه‌ای و خدمات سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان از ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضا و کنترل قیمت خودرو از سرمنشا قیمت کارخانه به عنوان عوامل ایجاد کاهش در قیمت خودرو یاد می‌کند اما رییس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو تهران بر این باور است که خودروسازان هنگامی که اتومبیل ارزان می‌شود عرضه محصولات خود را محدود می‌کنند و همین امر مانع تداوم روند کاهشی نرخ خودرو می‌شود.
سعید موتمنی می‌گوید: کاهش قیمت خودرو از چندین هفته قبل آغاز شده و به دلیل کاهش تقاضای ناشی از انتظار مردم برای ارزان‌تر شدن خودرو این فرآیند همچنان ادامه‌دار خواهد بود. او تصریح می‌کند: اگر ۵۰ هزار خودرویی که طبق اعلام وزیر صنعت، معدن و تجارت قرار است به زودی به بازار تزریق شود، وارد شود، قیمت‌ها تعادلی خواهند شد.
خودرو به کف قیمتی می‌رسد
یک کارشناس صنعت خودرو نیز براین باور است که به زودی قیمت خودرو به کف می‌رسد. فربد زاوه می‌گوید: کاهش قیمت خودرو در بازار نتیجه آثار روانی مسائل سیاسی است که در کشور وجود دارد و این مورد تاثیر خود را بر قیمت ارز نیز گذاشته است. او ادامه می‌دهد: ریشه تمامی این اتفاقات خوش‌بینی سیاسی موجود در کشور است و در صورت ادامه شرایط، روال تا چند ماه آینده نیز به همین صورت خواهد بود. البته باید ذکر کرد که رکود سنگین در بازار ایجاد خواهد شد، زیرا مصرف‌کنندگان منتظر کاهش قیمت بیشتر در بازار خودرو هستند.
کاهش مقطعی و ناچیز قیمت خودرو
اما برخی فعالان اقتصادی و کارشناسان بازار خودرو دیدگاهی متفاوت داشته و بر این باور هستند که این میزان از کاهش قیمت خودرو به نسبت جهش قیمت‌ها مطلوب نبوده و مقطعی است. دبیر انجمن واردکنندگان خودرو در گفت‌وگو با «اعتماد» می‌گوید: کاهش ۱۰ تا ۲۰ درصدی قیمت خودرو صرفاً جنبه روانی دارد و دوباره قیمت‌ها روند جهشی به خود می‌گیرد. مهدی دادفر اظهار می‌کند: کاهش نرخ ارز و مصوبه ترخیص خودروی گمرکات که از تاریخ ۹۸.۰۱.۱۰ به اجرا درآمده و تا ۹۸.۰۴.۱۶ ادامه دارد دو عاملی بودند که منجر به کاهش جزیی قیمت خودرو شدند. او می‌افزاید: البته وعده تحویل ۱۸۰ هزار خودروی در انبار مانده دو شرکت بزرگ خودروسازی که ۹۲ درصد بازار را در اختیار دارند در این فرآیند اثرگذار بوده است.
این کارشناس بازار خودرو ادامه می‌دهد: خودروهای وارداتی ملاک تعیین قیمت در بازار هستند؛ با توجه به اینکه واردات خودرو ممنوع و ترخیص خودرو از انبار گمرکات نیز مقطعی است بنابراین نمی‌توان به ادامه روند کاهش قیمت خودرو امیدوار بود. دادفر تاکید می‌کند: همچنین اگر روند افزایش قیمت در بازار ارز دوباره از سرگرفته شود بدون تردید قیمت خودرو بار دیگر گران‌تر خواهد شد. دبیر انجمن واردکنندگان خودرو در پاسخ به سوال خبرنگار «اعتماد» مبنی بر اینکه آیا روند کاهش قیمت خودرو با توجه به فرآیند جهش قیمت این کالا قابل توجه است یا خیر؟ تصریح می‌کند: قیمت پراید ۱۵۰ درصد، دنا بیش از ۱۰۰ درصد افزایش داشته و نرخ سانتافه از ۴۰۰ میلیون تومان به یک میلیارد تومان رسیده (یعنی تجربه افزایش ۱۵۰ درصدی)، نرخ خودروی «ان‌ایکس» از ۴۰۰ میلیون تومان به ۱.۴ میلیارد تومان رسیده (افزایش ۲۵۰ درصدی) و قیمت «بی‌ام‌و –اتاق ۷» نیز با افزایش ۳۲۵ درصدی از ۷۰۰ میلیون تومان به ۳ میلیارد تومان رسیده است، بنابراین کاهش ۱۰ تا ۲۰ درصدی قیمت خودرو نه مطلوب مردم است و نه مطلوب تولیدکنندگان و واردکنندگان. او خاطرنشان می‌کند: برای اینکه متوجه شویم قیمت خودرو چه زمانی به حد مطلوب می‌رسد باید بدانیم مردم با دریافت حقوق متوسط طی چند سال می‌توانند صاحب خودرو شوند. بررسی‌ها نشان می‌دهد در ایران مردمی که تا دهک هفتم قرار دارند حداقل باید ۳ سال حقوق خود را تمام و کمال پس‌انداز کنند تا بتوانند یک خودروی معمولی خریداری کنند، البته به شرط ثبات قیمت‌ها. با توجه به این شرایط نمی‌توان قیمت فعلی خودرو را مطلوب ارزیابی کرد.