پهنه 110 کیلومتری هرسین بزودی آزاد می‌شود/

هجوم معدن‌داران جدید به طبیعت زخم‌خورده

در حالی که نگرانی از فعالیت کنترل‌نشده و زیان‌بار ده‌ها معدن شهرستان هرسین بالا رفته، اکنون قرار است پهنه معدنی جدید این شهرستان هم آزاد و از معادن بیشتری رونمایی شود.

کد خبر: ۳۰۲۸۳۵

تاریخ: ۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۱۱:۵۵

محسن دارابی، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان کرمانشاه 23 اردیبهشت در نشست شورای معادن استان گفت: پهنه هرسین تا پایان خرداد امسال آزاد می‌شود و بخش خصوصی می‌تواند اقدام به ثبت محدوده و ایجاد معدن کند.
شهرستان هرسین در جنوب شرقی استان کرمانشاه و 45 کیلومتری مرکز این استان قرار دارد و محور ارتباطی کرمانشاه به لرستان است.
این شهرستان دارای معادن متعدد سنگ تزئینی از جنس «مرمریت» است که مشتریان زیادی در سراسر کشور دارد.

**رونمایی از معادن جدید
از 2 سال پیش وزارت صنعت، معدن و تجارت مجوز جدیدی برای پی‌جویی و شناسایی پهنه بلوکه شده هرسین صادر کرد که به تازگی توسط شرکت «آتین معدن میدیا» وابسته به شرکت «صبا میهن» به پایان رسیده است.
این پهنه 110 کیلومتر مربع وسعت دارد که شرکت آتین معدن 46 محدوده(معدن) آن را بررسی کرده و در نهایت 9 محدوده به وسعت هفت کیلومتر مربع را مستعد اکتشاف دانسته است از جمله: پریوه سفلی، شمال خاوری شهر هرسین، جنوب خاوری روستای سرماج، خاور روستای پشت تنگ، روستای چهر(2 معدن)، جنوب سرماج و جنوب خاوری علی آباد.
شرکت آتین معدن قصد دارد از این تعداد 6 محدوده مستعد به وسعت هفت کیلومتر مربع را در ازای هزینه‌ای که برای مطالعاتش انجام داده، در اختیار خود بگیرد.
6 معدنی که شرکت آتین به دنبال تصاحب آن است، دارای ذخیره مناسب سنگ، راه دسترسی مناسب و بدون معارض است.
البته مدیرکل صمت استان کرمانشاه گفته است: هنوز با درخواست این شرکت موافقت نکرده‌ایم زیرا شرکت های مشاور اکتشاف می‌توانند حداکثر 250 کیلومتر مربع یا یک محدوده معدنی را در ازای مطالعات خود در اختیار بگیرند که نظر ما بر همان یک محدوده است.

**هرسین میزبان یک سوم معادن استان
در واقع علاوه بر 6 معدنی که آتین معدن درصدد به چنگ آوردن آن است، سایر سرمایه‌گذاران هم می‌توانند هر محدوده دلخواه از 103 کیلومتر مربع پهنه هرسین را ثبت و معدن جدید بزنند؛ در شهرستانی که زخم‌خورده برداشت بی‌حساب معدن‌داران است.
بیش از یک‌سوم معادن استان کرمانشاه در شهرستان هرسین است، هرچند بیشتر آنها اکنون غیرفعال شده‌اند.
استان کرمانشاه 125 معدن فعال و 100 معدن غیرفعال دارد که 22 مورد فعال و 62 مورد غیرفعال آن در شهرستان هرسین است.

**دلیل هجوم معدن‌داران به هرسین
معادن سنگ تزئینی هرسین مملو از «سنگ مرمریت کرم رنگ»(روشن و تیره) است که جنسی سخت و مستحکم دارد.
یکدستی، ساب‌پذیری خوب، مقاومت و طول عمر بالا و قیمت مناسب سنگ مرمریت هرسین نسبت به سایر مرمریت‌های مشابه سبب استقبال گسترده از آن شده بویژه اینکه این سنگ جزء معدود مرمریت‌های قابل استفاده در نمای ساختمان است.
سنگ مرمریت هرسین همچنین از پرمصرف‌ترین سنگ‌های ایران در نمای داخلی و کف ساختمان، پله و راه پله و حاشیه آسانسور از جمله در هتل‌های لوکس، مراکز تجاری بزرگ و واحدهای مسکونی شیک و امروزی است.
این ظرفیت ویژه هرسین اما با کمترین آورده از شهرستان خارج می‌شود و درآمد هنگفت فرآوری آن به جیب کارخانه‌های دیگر استان‌ها می‌رود.
با وجود اینکه سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کرمانشاه، خارج شدن سنگ خام را ممنوع و صدور مجوز ایجاد معدن در هرسین را مشروط به «فرآوری سنگ» کرده اما هنوز بخشی از استخراج‌ها با روش‌ها و تجهیزات بروز انجام نمی‌شود و فروش آن هم به صورت «خام» است.

**اعتراض مردم و فرماندار
گرچه پس از مرکز استان، بیشترین صنایع استان در محدوده شهرستان هرسین واقع شده‌اند اما هنوز کشاورزی و دامپروری پیشینه اصلی اهالی این دیار است که البته آن هم با هجوم بی‌محابای معادن به خطر افتاده است.
اعتراض‌های جسته گریخته به پیامدهای خسارت‌آفرین فعالیت کنترل‌نشده معادن برای منابع طبیعی و معیشت مردم، سرانجام در بهمن سال 96 به تجمع مقابل فرمانداری منجر شد.
صدها نفر از اهالی روستاهای حسن بُقعه، مِله حسن بقعه و مِله‌وَلی مقابل فرمانداری هرسین تجمع کردند و خواستار توقف فعالیت معدن سنگ مرمریت گِوِن‌بان شدند؛ معدنی که به گفته آنان سبب قرق شدن پنج ساله و تخریب مرتع و چراگاه درجه یک روستاهای اطراف، خسارت به محوطه تاریخی و باستانی آنجا، از بین رفتن جاده‌ و ضربه جدی به معیشت روستائیان شده است.
در نتیجه این اعتراض‌ها بهره‌بردار معدن گون‌بان وعده داد که بخاطر مردم از ایجاد معدن منصرف می‌شود از اما گویا همه چیز پس از مدتی به خانه اول برگشته زیرا اکنون فرماندار هرسین گفته است: گون‌بان ظرفیت مهمی در زمینه گردشگری دارد و باید از ایجاد معادن در این منطقه جلوگیری کرد.
امیر شاه‌آبادی 24 اردیبهشت از منابع طبیعی و آبخیزداری خواست که «مجوز معادن منطقه گون‌بان را لغو کند.»
کوه گون‌بان یکی از مراتع مهم استان کرمانشاه است که در شمال شهر هرسین قرار دارد.

**درخواست نظارت بر معدن‌داران
بخش زیادی از مردم شهرستان 90 هزار نفری هرسین معتقدند که میزان فعالیت و بهره‌برداری از معادن این شهرستان بسیار زیاد و بدون نظارت است.
حسین عزیزی، از اهالی هرسین  گفت که «سود برداشت از معادن به جیب یک عده محدود می‌رود و سهم مردم منطقه هم فقط ضرر است.»
آقای ناصری، معلم هرسینی هم گفت: فعالیت کنترل نشده و روزافزون معادن سنگ این شهرستان برای منابع طبیعی، تاریخی و زیرساخت‌ها بسیار خطرناک است اما با این وجود تلاش درخوری برای مهار آن نمی‌شود.
هرسین بیش از 15 هزار هکتار جنگل و 62 هزار هکتار مرتع دارد و با داشتن تمدن 11 هزار ساله میزبان آثار تاریخی مشهوری مانند کتیبه بیستون، حوض ساعت، تاق سنگی و فرهاد تراش است.

**پنجه‌افکنی معادن با منابع طبیعی
هجوم مهارنشده معادن به منابع طبیعی و محیط زیست چند سالی است که به یک مشکل ملی تبدیل شده و بسیاری از استان‌ها را درگیر کرده است به طوری که به گفته بهمن افراسیابی، مدیرکل حفاظت از منابع طبیعی سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور، بیشترین عامل تخریب جنگل‌ها و مراتع برداشت از معادن است و زیان آن حتی از چرای بی‌رویه دام، فرسایش، آتش‌سوزی و تخریب جنگل‌ بیشتر است.
گرچه ایجاد معدن جذب سرمایه‌، تولید و خلق ثروت را به دنبال دارد اما در مقابل سبب تخریب مراتع، کاهش علوفه و در نهایت کاهش دام، خسارت به آثار باستانی و طبیعی، تضعیف گردشگری، تغییر فرهنگ‌های محلی، آلودگی صوتی و زیست محیطی و ورود گروه‌های کارگری مهاجر هم می شود.

**قانونی که اجرا نمی‌شود
با توجه به نیاز روزافزون جامعه به محصولات معدنی، طبعا نمی‌توان بهره‌برداری از معادن را متوقف و محدود کرد اما ضروری است یک راه معقول و عملیاتی برای تامین این نیاز با حفظ منابع طبیعی و محیط زیست در پیش گرفته شود؛ راهی که از مسیر «بازسازی معدن» می‌گذرد.
بازسازی معادن در کشورهای توسعه یافته دنیا طی سه دهه گذشته مورد تاکید جدی و اجرا بوده به طوری که در برخی موارد پس از پایان عملیات بازسازی، پوشش گیاهی و کیفیت محیط زیست منطقه حتی بهتر از گذشته شده است.
در ایران نیز طبق ماده 17 قانون اصلاح قانون معادن، معدن‌داران باید بخشی از درآمد خود را برای احیا و بازسازی اراضی تخریب‌شده در فرآیند اکتشاف، استخراج و بهره‌برداری از معادن اختصاص دهند اما یا این عوارض به درستی پرداخت نمی‌شود و یا عزمی برای هزینه آن در جبران خسارت‌های به بار آمده نیست.
علی خادم آستانه، معاون مدیرکل سازمان جنگل‌ها و مراتع و آبخیزداری کشور در این باره گفت: محاسبه مساحت عرصه تخریب‌شده و مبالغ پرداختی از سوی معدن‌داران هیچ پشتوانه علمی ندارد و این مبالغی هم که به خزانه کشور واریز می‌شود در اختیار سازمان منابع طبیعی قرار نمی‌گیرد.
جنگل‌ها و مراتع از نظر طبیعی علاوه بر تامین بخش مهمی از خوراک دام‌ها و تولید انواع دارو، مزیت‌های مهمی مانند جذب گردشگر، تعدیل آب و هوا و مهار سیل، حفظ خاک و تغذیه آب‌های زیرزمینی به همراه دارد.
منبع: ایرنا