چابهار معاف از تحریم، یک فرصت برای ایران

با توجه به معافیت بندر چابهار از تحریم های اعمال شده آمریکا علیه کشورمان یک کارشناس مسائل بین الملل می گویند این موضوع در راستای سیاست آمریکا در قبال مهار کردن قدرت چین شکل گرفته و ایران می تواند از این ظرفیت برای کاهش تحریم ها استفاده کند.

کد خبر: ۳۰۲۳۵۶

تاریخ: ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۱۴:۳۷

معاون وزیر خارجه آمریکا در امور جنوب آسیا روز سه شنبه (23اردیبهشت) در دیدار با وزیر خارجه افغانستان تاکید کرد که تحریم‌های آمریکا علیه ایران شامل بندر چابهار نمی‌شود زیرا این بندر برای افغانستان دارای اهمیت است.
«آلیس ویلز»، معاون وزیر خارجه آمریکا در امور جنوب آسیا پس از دیدار با رهبران حکومت وحدت ملی با «صلاح‌الدین ربانی» وزیر خارجه افغانستان گفت: از نظر دولت افغانستان این بندر می‌تواند راه را برای میلیونها دلار تجارت افغانستان و پایان وابستگی این کشور به بندر کراچی پاکستان باز کند.
سخنگوی وزارت خارجه افغانستان گفت: اینکه تحریم‌ها شامل بندر چابهار ایران نشود برای افغانستان یک مسئله مهم است. بندر چابهار مسیر بسیار خوبی برای واردات و صادرات کالا از افغانستان به هند و سایر کشورها محسوب می‌شود. هند و افغانستان برای اینکه بندر چابهار از تحریم‌ها معاف شود پیش از این تلاش‌های بسیاری را انجام داده است.
بندر چابهار از شهرهای جنوب استان سیستان و بلوچستان و تنها بندر اقیانوسی ایران که لنگرگاه آن قابلیت پهلوگیری کشتی‌های اقیانوس‌پیما را دارد و از مناطق آزاد بازرگانی کشورمان محسوب می شود. بندر چابهار به دلیل موقعیت راهبردی، که نزدیک‌ترین راه دسترسی کشورهای محصور در خشکی آسیای میانه به آب‌های آزاد است از اهمیت فراوانی برخوردار است این بندر یکی از مهم‌ترین چهارراه‌های کریدور شمال-جنوب بازرگانی جهانی است.

با توجه به اهمیت موضوع پژوهشگر ایرنا، با «پیرمحمد ملازهی» کارشناس مسائل افغانستان و شبه قاره هند به گفت و گو پرداخت.

**معافیت آمریکا ازتحریم چابهار در راستای مهار قدرت چین انجام می شود.
ملازهی کارشناس مسائل منطقه در ابتدای این گفت وگو بیان داشت: معاف از تحریم بندر چابهار توسط آمریکا در راستای کمک به افغانستان نیست بلکه بر اساس سیاست های خاص منطقه ای آمریکا و رقابتی که با چین دارد انجام شده است.
وی افزود: چینی ها در بندر گوادر در جنوب ایالت بلوچستان پاکستان سرمایه گذاری و آن را تبدیل به یک بند آزاد تجاری کردند و در حال ساخت یک پایگاه نیروی دریایی در آنجا هستند و این برای آمریکایی ها مساله بسیار مهمی محسوب می شود و این بندر دومین منطقه ای است که چینی ها در حال ساخت پایگاه نیروی دریایی در آن می باشند و لذا این مساله برای آمریکایی ها از اهمیت خاصی برخوردار است.
وی همچنین اظهار داشت: نکته مهم تر در این مورد این است که یک جاده کمربندی کاشمر را به گوادر وصل کند و یک خط آهن و بزرگراه نفت و گاز خاورمیانه را به کاشمر منتقل کند و از این طریق به مرکز چین انتقال یابد و این برای امریکا مهم است و برداشتی وجود دارد که چینی ها در چند سال آینده هم به لحاظ اقتصادی، سیاسی و نظامی به قدرت برتر دنیا تبدیل شوند این زنگ خطری برای آینده آمریکا محسوب می شود.
این کارشناس مسایل منطقه گفت: آمریکا برای کنترل این قدرت نوظهور یعنی کشور چین از کشور هند استفاده می کند و باید به هند فرصت دهد تا قدرتمند شود زیرا یک هند قدرتمند می تواند چین را مهار کند. و معافیت بندر چابهار هم در این راستا شکل گرفته است زیرا که هندی ها در این بندر فعالیت اقتصادی پویا دارند.
ملازهی اضافه کرد: چین و هند با هم اختلافات مرزی دارند و مشکلات سرزمینی این دو کشور می تواند نوعی قطب بندی را بوجود آورد. آمریکایی ها هند را به عنوان شریک استراتژیک خود انتخاب کردند زیرا پاکستان جایگاه و موقعیت قبل خود را از دست داده است آمریکایی ها با معافیت تحریم چابهار به دنبال این سیاست هستند تا هند بتواند در اهدافی که آمریکا در منطقه دارد قرار گیرد.
وی همچنین گفت: البته هندی ها هم منافع و سیاست مستقل خود را دارند اما منافع بلند مدت ژئوپلتیک آمریکا با توجه به نداشتن رابطه با ایران این گونه اقتضا می کند که بوسیله هند موقعیت خود را در منطقه حفظ کند و از هند به عنوان یک شریک تجاری در آسیای مرکزی استفاده کنند و به نظر می رسد که معافیت بندر چابهار در سیاست مقابله با چین قابل توجیه است و نه کمک به افغانستان و هند.

** بندر چابهار میدان رقابت اقتصادی هند و آمریکا با چین
ملازهی کارشناس مسائل منطقه ای در این زمینه بیان داشت: چین و هند در سه ایالت در شمال هند با هم اختلاف جدی دارند و چین مدعی است که این مناطق از لحاظ تاریخی متعلق به تبت بوده است. تبت از نظر تاریخی منطقه اختلاف هند و چین بوده است و این اختلاف مرزی بین دو کشور باعث می شود تا آمریکا از آن در جهت سیاست های خود استفاده کند و از این طریق به هند نزدیک می شود تا بتواند چین را مهار کند با توجه به اینکه چینی ها در بندر گوادر فعالیت دارند و هندی ها در بندر چابهار، برای مهار کردن قدرت چین توسط هند، بندر چابهار که حوزه فعالیت هند است از تحریم ها معاف شده است.
وی همچنین خاطر نشان کرد: البته چینی ها در بندر چابهار نگاه استراتژیک تری دارند آنان معتقدند که بندر گوادر و بندر چابهار نباید در قالب رقیب بلکه باید در قالب شریک تعریف شوند و به این دلیل چینی ها اعلام کردند که حاضرند خط ریل آهنی از گوادر به چابهار بکشند و شرکت های چینی هم اعلام آمادگی کردند برای اینکه با آمریکایی ها وارد رقابت شده اند.
این کارشناس مسایل منطقه افزود: به نظرم ایران در مورد ایجاد فضای رقابت در بندر چابهار خوب عمل نکرد و باید اجازه می داد تا علاوه بر هند، چین هم در چابهار فعالیت اقتصادی کند و اکنون در بندر چابهار ما با هندی ها کار می کنیم و چینی ها هم در بندر گوادر در حال فعالیت اقتصادی هستند.

**رونق در چابهار و پایان وابستگی افغانستان به بندر کراچی
ملازهی بیان داشت: در مورد پایان وابستگی افغان ها به بندر کراچی در پاکستان جهت مبادلات اقتصادی باید به این نکته توجه کرد که افغانستان و پاکستان هم اختلافات جدی مرزی دارند افغانها معتقدند که بخشی از استان های شمالی پاکستان متعلق به افغانستان می باشد و با توجه به اختلافات مرزی و سرزمینی دو کشور، افغان ها به دنبال این بودند که دسترسی خود به دریا را تغییر دهند و تنوع ایجاد کنند زیرا دولت پاکستان به دلیل تنش‌های سیاسی هر از گاهی این بندر را بر روی تجار افغان مسدود می‌کرد.
وی افزود: البته معافیت چابهار از تحریم یک فرصت تاریخی برای افغانستان محسوب می شود تا به وابستگی خود به بندر کراچی در پاکستان پایان دهند و ایران منطقه وسیعی در چابهار را در اختیار تجار افغانی قرار داده است و این منطقه در آینده می تواند حوزه مهم مبادلات تجاری در آسیای مرکزی محسوب شود و در این زمینه رقابت بین هندوستان، افغانستان و پاکستان وجود دارد.
ملازهی در پایان این گفت و گو تاکید کرد: بندر چابهار از این زاویه بسیار مهم و استراتژیک محسوب می شود و این هم یک فرصت برای کشورمان محسوب می شود تا ایران بتواند به وسیله مبادلات اقتصادی صورت گرفته در بندر چابهار از کاهش تحریم های اعمال شده ایالات متحده علیه کشورمان استفاده کند.
lkfu: hdvkh