نشان طیب جبران فرصت سوزی در بازار غذای حلال

غذای حلال در جهان امروز بازار فراوان و جاذبه بسیار دارد و افرادی که به دنبال سلامت غذا هستند مشتری غذای حلال به عنوان سالم ترین غذا می باشند و به همین سبب گردشگری حلال به عنوان برند ویژه و نوین در عرصه جهانی مورد توجه همه کشورها قرار دارد.

کد خبر: ۳۰۱۰۰۶

تاریخ: ۱۸ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۱۳:۵۵

در این راستا کشور مالزی به عنوان مبتکر طراحی و اعطای نشان حلال جایگاه خود را در بازار غذای حلال جهان تثبیت کرده است اما دولتمردان کشورهایی نظیر ترکیه، امارات و حتی چین نیز در اعطای برند حلال ورود پیدا کرده و خود را در این زمینه ذی حق می دانند.
سهم یک درصدی جمهوری اسلامی ایران از تجارت چهار هزار میلیارد دلاری غذای حلال در دنیا، به رغم انطباق 98 درصدی غذاهای تولید شده کشور با استانداردهای حلال، گویای این حقیقت است که ایران غایب بزرگ این تجارت در بازار سودآور جهانی است.
دستیابی به 10 درصد بازار صنایع غذایی حلال، سود 50 تا 70 میلیارد دلاری را عاید کشور می ‌کند و ایران با دستیابی به این سهم می ‌تواند اقتصاد کشور را از نفت بی نیاز کند.
در شرایط اقتصادی کنونی و با ابتکار هوشمندانه گروهی از پژوهشگران مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، نوید جبران فرصت سوزی های صورت گرفته با طراحی نشان طیب داده شده است.
دکتر حسین زمانی عضو هیات علمی مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، اولین پژوهشگری است که ایده طراحی نشان طیب را به صورت یک پروژه پژوهشی رسمی از آموزه های قرآن کریم استخراج و پیگیری کرده است.
وی در گام بعدی با همکاری آستان قدس رضوی روند تجاری سازی و اشاعه این نشان را با تأسیس یک مؤسسه مستقل پیگیری می کند.
به این ترتیب ایران اسلامی اولین کشوری است که در حوزه تدوین استانداردهای طیب وارد شده و افق جدیدی را پیش روی کیفیت این محصولات و خدمات گشوده است.

* غذای طیب کلید طلایی
حسین زمانی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: غذای طیب ریشه در فرهنگ اسلامی دارد و افراد بسیار در این زمینه پژوهش کرده اند اما پیش از این به صورت نظام مند و هدفمند به این بحث پرداخته نشده بود.
وی اظهار داشت: موضوعی که اکنون در موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی پیگیری می شود ایجاد یک نشان جهانی با کیفیت مطلوبتر از حلال است که بر اساس آموزه های اسلام طراحی شده است.
وی با بیان اینکه ویژگی های غذای طیب از تنوع و تعدد بسیار برخوردار است گفت: لذیذ و دلچسپ بودن غذا و سلامت آن به این معنا که هم مواد اولیه و هم فرآیندها به نحوی تنظیم شده باشد که به توسعه سلامت در وجود انسان کمک کند، از جمله این ویژگی هاست.
زمانی افزود: حلال بودن غذا از دیگر ویژگی هاست به این معنی که مواد اولیه و فرایندها منطبق بر چارچوب های شرعی و اسلامی باشند.
وی با بیان اینکه اصالت به معنای طبیعی و بومی بودن و عاری از تقلب بودن نیز دیگر ویژگی غذای طیب است، اظهار داشت: برکت یا اثرگذاری غذا به این معنی که غذای طیب بیشترین اثر تغذیه ای را باید داشته باشد نیز در لیست ویژگی های غذای طیب فرار دارد که البته در این دیدگاه حتی آثار درمانی محصولات غذایی هم مورد توجه قرار می گیرد.
وی گفت: شرط اصلی برای تجمیع کیفیت های ذکر شده رعایت استانداردهای تولید، فرآوری و حتی مصرف است.
زمانی افزود: می توان با نشان طیب و ورود محصولات غذایی با این ویژگی ها به بازار غذای حلال موفقیت کسب کرد و سهم واقعی ایران از این بازار را محقق نمود.

* حرکت آغاز شد
وی با بیان اینکه در حال حاضر چند طرح تحقیقاتی به صورت موازی در این مؤسسه در حال اجراست، اظهار داشت: طراحی مدل ارزیابی کیفیت نان، زعفران، گوشت، عسل و خرما بر اساس شاخص های طیب از جمله این طرح هاست.
زمانی گفت: علاوه بر تدوین شاخص ها و مدل های ارزیابی کیفیت غذای طیب، با پیاده سازی آنها به صورت آزمایشی، فرآیند تجاری سازی نشان طیب در هر حوزه با همکاری آستان قدس رضوی و بخش خصوصی پیگیری می شود.

* تفاوت غذای طیب با غذای حلال
عضو هیات علمی مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی با بیان اینکه غذای طیب پنج شاخص اصلی دارد که یکی از آنها حلال بودن است افزود:حلال بودن غذا به معنای رعایت دستورالعمل های شرعی است که این حداقل معیارهای دین برای کیفیت محصولات می باشد.
وی اظهار داشت: معیارهای حداکثری در قالب نشان طیب در حال تعریف است که یک نشان با کیفیت مطلوبتر و عمیق تر از حلال است.
زمانی گفت: یکی دیگر از شاخص های غذای طیب، سالم بودن است که اغلب اصولی که در غذای ارگانیک وجود دارد در غذای طیب نیز قابل مشاهده است.
وی ادامه داد: به همین دلیل در نشان طیب علاوه بر سلامت جسمی مصرف کننده به سلامت روانی او نیز توجه ویژه ای صورت می گیرد.

* جبران فرصت سوزی در بازار حلال
رئیس موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی نیز در این زمینه گفت: از آمار اندک صادرات غذای حلال ایران نسبت به سایر کشورها پیداست که به رغم توان بسیار کشور در زمینه تولید و صادرات این محصولات موفق نبوده ایم.
دکتر قدیر رجب زاده افزود: در نشان حلال دو نکته وجود دارد، یکی اینکه طراح و تولید کننده این استاندارد یا نشان ما نبوده ایم و این ایده را مالزی مطرح و مدیریت کرده است و نکته بعدی این است که ما به دلیل اینکه تصور می کردیم غذایی که مصرف می کنند حلال است، برای برندسازی آن هم اقدامی نکردیم و به این ترتیب از بازار حلال غافل شدیم و در این زمینه جزو کشورهای صدرنشین نیستیم.
وی اظهار داشت: اما در نشان طیب علاوه بر تولید دانش آن در داخل کشور، در این زمینه به تولید آزمایشی آن نیز پرداخته می شود، بنابراین فرصت داریم که نشانی با کیفیت بالاتر از حلال را ایجاد و محصولات غذایی آن را تولید و در بازارهای داخلی و خارجی عرضه کنیم لذا فرصت سوزی انجام شده در بازار غذای حلال جبران می شود.

* چشم انداز غذای طیب
دکتر رجب زاده گفت: غذای طیب محصولات غذایی با کیفیتی هستند که ضمن رعایت این استانداردها اصلاح فرهنگ مصرف را نیز مد نظر دارد.
وی افزود: بر این اساس باید اسراف و ضایعات غذایی از چرخه تولید تا مصرف حذف شود و مصرف کننده ملزم خواهد شد اسراف را به صفر برساند.
رئیس موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی اظهار داشت: در حال حاضر غذاهای کنونی از کیفیت مناسب از نظر عناصر مغذی برخوردار نیستند و گاهی باعث بروز بیماری های غیر واگیر نیز می شوند.
وی گفت: اگر بتوان با تعریف و اشاعه این نشان در بخش خصوصی به الگوسازی از یک کیفیت برتر کمک کرد، می توان با همکاری آستان قدس رضوی از طریق ایجاد مؤسسه کیفیت رضوی به شکل گیری فرایند سالم سازی غذا در جامعه و اشاعه این نشان و فرهنگ سازی های لازم در این زمینه پرداخت.
رجب زاده افزود: تحقیقات اولیه غذای طیب در مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی انجام شده و فعالیت های مربوط به تجاری سازی و توسعه نشان طیب در موسسه ای مستقل و وابسته به آستان قدس رضوی با عنوان موسسه کیفیت رضوی در حال انجام است.
وی اظهار داشت: ایده ایجاد مؤسسه کیفیت رضوی را تیم تحقیقاتی طراحی نشان طیب مطرح کرد که با استقبال شایسته آستان قدس رضوی مواجه شد.

* نان طیب برگ زرین دیگر
وی با اشاره به پروژه تحقیقاتی طراحی زنجیره تولید تا مصرف نان طیب، گفت: تحقیقات اولیه این پروژه انجام شده و در حال حاضر حدود 15 مجتمع نان به صورت آزمایشی توسط آستان قدس رضوی انتخاب شده تا استاندارد های لازم را طی 6 ماه آینده فراهم و رعایت کنند.
رجب زاده افزود: در این زمینه شورای تخصصی نان طیب راه اندازی شده که دو نفر از اعضای آن پزشک متخصص و یک نفر فوق تخصص گوارش هستند.
وی اظهار داشت: توسط یکی از همین اعضا به 50 بیمار صعب العلاج با پرونده پزشکی مشخص توصیه شد نان با ویژگی های طیب تهیه و مصرف نمایند که هر 50 نفر بهبود یافتند بنابراین اگر نان درست فرآوری و مصرف شود علاوه بر اینکه یک غذای مغذی است خاصیت دارویی و درمانی نیز دارد.
وی با بیان اینکه یکی از شاخص های نشان طیب اصالت است، گفت: اگر بخواهیم این شاخص را در تولید نان رعایت کنیم در مرحله آردسازی باید تمام اجزای یک دانه گندم با هم مصرف شوند زیرا خواص آنها مکمل هم هستند.
رجب زاده افزود: در حال حاضر در زنجیره تولید آرد و نان کشور حداقل 15 درصد از اجزای گندم شامل سبوس و جوانه جدا می شود و به مصرف دام می رسد در حالی که جوانه گندم حاوی مواد مؤثره گندم شامل ویتامینها ، املاح، چربیها و پروتئینهاست که با خارج کردن آنها از چرخه تولید آرد و نان سالانه در کشور یک و نیم میلیون تن از این مواد مغذی برای خوراک دام مصرف می شود که علاوه بر اسراف موجب بی کیفیت شدن نان تولید شده می گردد.
این محقق و پژوهشگر صنایع غذایی ادامه داد: تحقیقات پزشکی نشان داده است از 20 تا 30 سال پیش که در کشور سبوس گندم از چرخه تولید آرد حذف شده شاهد بروز بیماری های غیر واگیر نو ظهور در جامعه هستیم بنابراین اگر جوانه و سبوس گندم از چرخه تولید نان حذف نشوند در هزینه های درمان صرفه جویی قابل توجهی صورت می گیرد.

* نان طیب وارد بازار می شود
عضو هیات علمی مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی با اشاره به فعالیت های انجام شده در مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی در زمینه غذای طیب گفت: از سال 94 مطالعات مقدماتی طراحی برند طیب در این مؤسسه آغاز شد و سپس با همکاری بخش خصوص پروژه پژوهشی طراحی زنجیره تولید تا مصرف نان طیب، که ذیل آن 6 پروژه تحقیقاتی تعریف شده، آغاز شد که در حال حاضر 6 تیم تحقیقاتی مستقل به موازات هم در حال تحقیق در ابعاد مختلف نان طیب هستند.
دکتر زمانی افزود: نتایج این پروژه ها به راه اندازی موسسه کیفیت رضوی در اردیبهشت ماه 97 منجر شد که با مأموریت طراحی و اعطای نشان طیب تاسیس گردید.
وی اظهار داشت: تاکنون در مؤسسه کیفیت رضوی 15 موضوع پروژه پژوهشی برای تدوین استانداردهای نشان طیب و برنامه ریزی برای اجرای آنها تعریف شده که با محوریت مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی و همکاری دانشگاه های مختلف محقق خواهد شد.
وی ادامه داد: در موسسه کیفیت رضوی تاکنون با چندین مجتمع تولید نان قرارداد تنظیم شده تا شرایط لازم برای برقراری استانداردهای طیب را فراهم آورند و با اقداماتی که در حال انجام است پیش بینی می شود تا 6 ماه آینده شاهد عرضه نان طیب در مشهد و سپس برخی از استان های دیگر باشیم.

* گردشگری حلال امتیاز منحصربفرد ایران
عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی نیز گفت: گردشگری حلال وجه امتیازی برای صنعت گردشگری در ایران است که باید با معرفی هرچه بیشتر و بهتر این امتیاز به جهانیان نسبت به توسعه صنعت گردشگری اقدام شود.
حجت الاسلام نصرالله پژمانفر افزود: گردشگری حلال در مشهد نمادی است که حضور سالانه میلیونها گردشگر خارجی گویای این حقیقت می باشد.
وی گردشگری حلال را جاذبه ای برای گردشگران جهان و ایران را مهد گردشگری حلال توصیف و بیان کرد: گردشگری از جمله صنایع مهم در دنیای امروز است که آثار و نتایج متفاوت برای هر کشور بهره برنده از این فرصت فراهم می کند.
نماینده مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: نتایج مثبت اقتصادی صنعت گردشگری در کشور مقصد به گونه ای است که این صنعت برای اغلب کشورهای جهان مهم و مورد توجه بوده و آثار فرهنگی آن نیز از جنبه ها و آثار مهم این صنعت است.
وی گفت: در صورت مدیریت خوب و مطلوب صنعت گردشگری در کشور مقصد گردشگران با فرهنگ، آداب و رسوم و توانمندیهای آن خطه آشنا می شوند و به تبع این آشنایی فرهنگ کشور مقصد توسعه و به کشورهای مختلف انتقال پیدا می کند.
حجت الاسلام پژمانفر افزود: همچنین بسیاری از مسائل سیاسی و بحرانهای جهانی با حضور گردشگران در کشورها حل و رفع می شود.
وی به ظرفیتهای فراوان گردشگری در ایران اشاره و بیان کرد: گرچه در اوایل پیروزی انقلاب اسلامی مقداری احتیاط در حوزه گردشگری و ورود گردشگران خارجی به داخل کشور اعمال می شد اما امروزه با توجه به سیاست های ابلاغی رهبر معظم انقلاب و در شرایطی که دوران تثبیت انقلاب تمام شده و ایران به کشور مقتدر در دفاع از مواضع خود تبدیل شده است فرصت گردشگری و بهره برداری از آن در کشورمان رو به افزایش است.
عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی ادامه داد: با توجه به شرایط اقتصادی و ضرورت عبور از اقتصاد وابسته به نفت باید صنعت گردشگری بیش از گذشته در ایران فعال شود.
وی گفت: زمینه حضور گردشگران خارجی در حوزه گردشگری زیارت، گردشگری فرهنگی و گردشگری سلامت در ایران و مشهد به وفور وجود دارد.
وی به اهمیت و جایگاه گردشگری حلال نیز اشاره کرد و افزود: کشورهای اسلامی خود را مقید و متعهد به فرهنگ اسلامی می دانند و به همین دلیل کشورهای مسلمان از بسیاری مراکز گردشگری که مفاسدی در کنار جاذبه های گردشگری وجود دارد، منزه هستند.
وی اظهار داشت: بسیاری از مردم جهان انگیزه بسیار برای سفر به کشوری مانند ایران دارند زیرا به خوبی می دانند ضوابط و قواعد حوزه گردشگری سالم و حلال در جنبه ها و بخشهای مختلف در کشور ما فراهم و عملی است.
عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی ادامه داد: غذا، محیط پاک و اماکنی که از سلامت اخلاقی و آرامش لازم برخوردارند از ظرفیتهایی است که باید بیش از پیش به گردشگران جهان معرفی شود.
وی گفت: بر این اساس گردشگری حلال در ایران وجه امتیاز ما نسبت به کشورهای دیگر است و نقطه قوتی می باشد که به خصوص در کلانشهر مشهد باید بیشتر به آن توجه شود.
منبع: ایرنا