راه برون‌رفت از بحران بانکی با بررسی یک نمونه موفق؛

عملکرد بانک قرض الحسنه مهر ایران در بانکداری بدون ربا

صاحبنظران دلایل متعددی برای شکل‌گيري بحران بانکي ارائه مي‌دهند. واگذاري بخشي از بازار پول به بخش خصوصي، وابستگي سياسي و استراتژيک برخي بانک‌ها به ارگان بالاسري، بنگاه‌داري بانك‌ها و... از دلايل شكل‌گيري بحران بانكي كه خود منجر به التهاب در ساير بازارها شده است، عنوان مي‌شود. اما در اين ميان برخي بانك‌ها بدون تأثيرپذيري از بحران بانكي و با اتكا به اصول بانكداري اسلامي نه تنها به عمليات خود ادامه مي‌دهند بلكه به طور معناداري سودده هستند.

کد خبر: ۲۹۹۹۱۲

تاریخ: ۱۳ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۱۵:۱۹

ایران اکونومیست- به گزارش روابط عمومی بانک قرض الحسنه مهر ایران؛  بانک قرض‌الحسنه مهر ایران از جمله بانک‌هایی است که نه تنها از بحران بانکي متأثر نشده‌ است، بلكه مسير رو به رشدي را طي مي‌كند. بر خلاف ساير بانك‌ها، بانك قرض الحسنه مهر ايران در مسابقه جذب سپرده به قيمت ملتهب ساختن بازار پول شركت نمي‌كند. اين بانك از جمله بانك‌هايي است كه به طور قرض‌الحسنه فعاليت مي‌كند و سپرده‌هاي خود را بدون پرداخت سود جذب مي‌كند.
علاوه بر آن، بانک قرض الحسنه مهر ایران وارد بنگاه‌داری نشده است. در حالی که اغلب بانک‌ها به دلیل ورود به عرصه بنگاه‌داري دچار عدم تقارن صورت جريان وجوه نقد هستند، به نظر مي‌رسد بانک قرض الحسنه مهر ايران داراي صورت جريان وجوه نقد قدرتمندي است و از محل كارمزدهاي خدماتي سود مناسبي نيز كسب مي‌كند.
کارشناسان، رشد لجام گسیخته نقدینگی از محل متورم شدن شبه پول را به عنوان یکي از مهمترين عوامل شکل‌گيري بحران ارزي و جهش دلار در سال گذشته مي‌دانند. مقصر اصلي اين روند شکل‌گيري موسسات اعتباري غيرمجاز و رقابت منفي در بازار پول عنوان شده است. با ملتهب شدن بازار پول توسط موسسات اعتباري غيرمجاز در سال‌هاي گذشته، بانك‌ها مجبور شدند براي حفظ سپرده‌گذاران خود نرخ‌هاي سود نامتعارفي را پرداخت كنند. گفتني است حتي اگر موسسات اعتباري غيرمجار بازار پول را ملتهب نمي‌كردند، بانك‌ها به دليل ورود همه جانبه به عرصه بنگاه‌داري مجبور بودند عدم تقارن صورت جريان وجوه نقد خود را با جذب سپرده‌هاي گران‌قيمت جبران كنند. همين موضوع بود كه باعث شد با وجود جمع شدن بساط موسسات اعتباري غيرمجاز، رقابت منفي در بازار پول ادامه داشته باشد.
بالاگرفتن رقابت منفی در بازار پول باعث توزیع سود موهوم و متورم شدن سپرده‌ها به طور سالانه شد. به عبارت ساده‌تر بانک‌ها در سال‌های اخیر سود ثابتي را در حساب سپرده‌گذاران منظور مي‌کردند که در عمل وجود خارجي نداشت. اين موضوع رفته‌رفته منجر به متورم شدن شديد شبه پول و در نهايت انفجار حباب بازار پول و سرايت آن به بازارهاي ارز، طلا و ساير دارايي‌ها شد. در واقع سوداي کسب سود بانكداران منجر به وضعيتي شد كه كل اقتصاد بايد هزينه آن را مي‌داد. هرچند دلايل بنيادين ديگري نيز در شكل‌گيري اين بحران دخيل بود، اما به نظر مي‌رسد اين رفتار بانك‌ها احتمالا بيشترين سهم را در شكل‌گيري بحران‌هاي اخير ايفا كرده است. شوك سياسي بازگشت تحريم‌ها به سپهر سياسي و اقتصادي ايران تنها باعث شد اين سيستم ناپايدار در بشكند. به عبارت دقيق‌تر زيرساخت فاسد بازار پول دليل اصلي شكل‌گيري بحران ارزي بود و نبايد شوك سياسي تحريم‌ها را دليل التهاب بازارها دانست.
این در حالی است که برخی بانک‌ها از جمله بانک قرض الحسنه مهر ایران، بدون تحميل هزينه اضافي به سيستم بانکي و بازار پول، تنها به فعاليت بانكي به عنوان يك بانك قرض‌الحسنه بسنده كرده‌اند و نه تنها خود را از بحران نجات داده‌اند، بلكه براي سهامدارن خود سود واقعي ساخته‌اند.
بررسی صورت‌های مالی بانک قرض‌الحسنه مهر ایران نشان مي‌دهد اين بانک کم‌حاشيه در سال‌هاي اخير، نه تنها موفق شده است سود خود را افزايش دهد بلکه حجم سپرده‌هاي اين بانك نيز رو به رشد است. اين بانك در سال مالي منتهي به ۲۹ اسفند ۹۶ با سرمايه هزار و ۵۰۰ ميليارد توماني، ۳۰۰ ميليارد تومان سود ساخته است. اين ميزان نسبت به سال مالي قبل از آن ۱۲درصد رشد داشته است. بخش عمده درآمدهاي اين بانك نه از محل سرمايه‌گذاري‌ها (بنگاه‌داري) بلكه از محل كارمزدها تأمين مي‌شود.
در ۶ماهه ابتدای سال ۹۷ نیز این بانک با ثبت عملکردی موفق ۱۶۵ ميليارد تومان سود شناسايي کرده است. برآورد مي‌شود تا پايان مالي ۹۷، اين بانک بيش از دو برابر اين مبلغ سود شناسايي كرده باشد. رشد ثابت ۱۰درصدي در سود سالانه اين بانك در حالي كه ساير بانك‌ها درگير كسري ذخاير و عدم توانايي در سودسازي هستند نه تنها نشانگر عملكرد موفق اين بانك است بلكه مدلي براي بانكداري ارائه مي‌دهد كه بدون اضافه برداشت از ذخاير بانك مركزي مي‌تواند سرپا و سودده باشد. به نظر مي‌رسد وقت آن رسيده كه با استفاده از مدلي كه اينگونه بانك‌ها ارائه مي‌كنند سيستم بانكي را مورد بازنگري اساسي قرار داد و با برگشت به اصول اسلامي، بازار پول را از بحران‌ها نجات داد.