۲۷ مادر در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده، می‌میرند

آمار مرگ و میر زنان باردار در ایران رو به کاهش است. این را آمارهای رسمی وزارت بهداشت می‌گوید که در میان تمامی اخبار و حواشی منفی از اوضاع بهداشت و درمان کشور، شاخص‌های مرگ و میر مادران باردار رو به نزول است. بر اساس آنچه در گزارش وزارت بهداشت آمده، میزان مرگ و میر مادران به علت عوارض بارداری و زایمان در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده ۲۷ مرگ‌و‌میر بوده که این رقم در حال حاضر به ۲۰. ۳ نفر رسیده است.

کد خبر: ۲۹۷۱۱

تاریخ: ۰۵ مرداد ۱۳۹۲ - ۱۶:۲۴

به گزارش سلامت نیوز به نقل از قانون ؛ همچنین میزان مرگ نوزادان، در هر هزار تولد زنده ۱۴. ۴۶ نوزاد بوده که به ۱۰. ۶۸ بهبود پیدا کرده است. در این گزارش میزان مرگ و میر کودکان زیر یک سال (بر اساس زیج حیاتی در سال ۸۸ و ۹۰) در هر هزار تولد ۲۰. ۸۴ نفر اعلام شده که این رقم به ۱۵. ۷۴ نفر رسیده و میزان مرگ و میر کودکان زیر ۵ سال (بر اساس زیج حیاتی سال ۸۸ و ۹۰) نیز در هر هزار تولد زنده ۲۶ نفر بوده که به ۱۹. ۲۸ نفر بهبود یافته است.

خونریزی، بیشتر علت مرگ و میر مادران باردار
اما با آنکه میزان مرگ و میر مادران باردار در کشور رو به نزول است اما همچنان مرگ در هنگام بارداری به عنوان تهدیدی جدی برای مادران باردار در ایران محسوب می‌شود. مدیر کل اداره سلامت جمعیت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت چندی قبل در این‌باره بیشترین علت مرگ و میر مادران باردار را خونریزی بارداری اعلام کرده و گفته بود که «بیشترین بیماری‌هایی که مادران باردار به آن‌ها مبتلا می‌شوند فشار خون، دیابت، بیماری‌های قلبی، کلیوی و اکلامپسی و پره اکلامپسی است.»

دکتر محمد اسماعیل مطلق اظهارداشته است: مهم‌ترین مداخلاتی که در جهت کاهش مرگ مادران صورت گرفته، آموزش و تدوین پروتکل‌های آموزشی برای دستیاران، پزشکان عمومی و ماما‌ها، افزایش سطح مراقبت از مادران از زمان بارداری تا زایمان و ۴۲ روز پس از زایمان، هستند. در بیمارستان‌هایی که حداقل ۴ پزشک متخصص زنان دارند باید حتما یک پزشک مقیم داشته باشند و بیمارستان‌هایی که کمتر از ۴ متخصص دارند باید اقداماتی انجام دهند که در صورتی که به پزشک نیاز بود، مدت زمانی که پزشک به بالین بیمار می‌رسد کمتر از نیم ساعت باشد.

سیستان و کرمان؛ بیشترین آمار مرگ و میر مادران باردار
گزارش‌های رسیده از وزارت بهداشت ایران می‌گوید که بیشترین آمار مرگ و میر مادران در استان‌های سیستان و بلوچستان، جنوب کرمان بوده و بیشتر در مناطقی که وسعت زیادی دارند، رخ می‌دهد. به گونه‌ای که نقل و انتقال به مراکز بهداشتی به سختی انجام می‌شده یا فرهنگ زایمان در منزل را داشته‌اند، اما در برخی از استان‌ها مانند کهگیلویه وبویراحمد در سال گذشته حتی یک مورد مرگ و میر مادر گزارش نشده است. اما در شهرهایی چون تهران با توجه به دسترسی مناسب‌تر به امکانات بهداشتی و درمانی، وضعیت مرگ و میر مادران باردار از دیگر شهرهای کشور بهتر است.

تایید شاخص‌های مرگ و میر در سازمان بهداشت جهانی
اینکه شاخص‌ها و آمارهای ارائه شده از سوی وزارت بهداشت ایران مورد تایید سازمان جهانی بهداشت است و این نهاد معتبر بین‌المللی، روند نزولی شاخص مرگ و میر مادران باردار در ایران را می‌پذیرد یا نه از موضوعات مهم نظام سلامت ایران است که وزیر سابق بهداشت در گزارشی، به این موضوع اشاره کرده و از تایید شاخص‌ها از سوی سازمان جهانی بهداشت گفته است. مرضیه وحید دستجردی گفته بود که «در کتاب ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۸ سازمان جهانی بهداشت، میزان مرگ و میر مادران ایران ۳۰ در ۱۰۰ هزار عنوان شده است که قبولی این شاخص توسط سازمان جهانی بهداشت، موفقیت بزرگی برای کشور محسوب می‌شود.

به گفته وی، مسئله مرگ و میر مادران باردار برای چشم انداز سلامت مادران و تحقق عدالت در سلامت، بسیار بااهمیت است، به همین دلیل سلامت و آموزش زنان و ارتقای شاخص‌ها را جزو اولویت‌های برنامه خود قرار داده‌ایم و سعی کردیم دسترسی زنان به خدمات بهداشتی و درمانی تسریع یافته و بسته‌های خدمتی در سنین مختلف در کنار مراقبت از مادران باردار و نوزادان در نظام سلامت و در شبکه ارائه شود. وزیر سابق بهداشت تاکید کرده بود: در سال ۵۷، میزان مرگ و میر زنان باردار ۲۳۰ در ۱۰۰ هزار، در سال ۶۸ حدود ۱۴۰ در ۱۰۰ هزار بوده که هم اکنون به ۲۴ در ۱۰۰ هزار رسیده است و این امر به دلیل ایجاد مراکز تسهیلات زایمانی و آموزش افراد دوره دیده برای زایمان مادران بوده است.

۹۸درصد زایمان مادران باردار در بیمارستان‌ها و بیش از ۹۸ درصد آنان توسط پرسنل دوره دیده انجام می‌شود و تنها حدود نیم درصد توسط افراد غیرماهر و در منازل انجام می‌شود که باید این مسئله نیز برطرف شود. امروز جزو سه کشوری هستیم که توانستیم شاخص کاهش مرگ و میر مادران را ارتقا دهیم و باید تا سال ۲۰۱۵ این رقم را به ۲۰ در ۱۰۰ هزار برسانیم. این در حالی است که روند کاهش این شاخص، توسط سازمان جهانی بهداشت این گونه اعلام شده بود که در سال ۱۹۹۰، ۱۵۰ در ۱۰۰ هزار، ۱۹۹۵، ۹۰ در ۱۰۰ هزار، در سال ۲۰۰۰، ۵۹ در ۱۰۰ هزار و در سال ۲۰۰۸، ۳۰ در ۱۰۰ هزار تایید شده است.

مرگ مادران باردار، قابل پیشگیری است
کار‌شناسان بهداشت و درمان می‌گویند که مرگ و میر مادران در اغلب موارد قابل پیشگیری است. کلید پیشگیری از این مرگ‌و‌میر‌ها، مراقبت بهداشتی بهتر خصوصا در دوران بارداری، زایمان و بعد از زایمان است. مداخلاتی که باعث بهبود بهداشت دوران بارداری می‌شوند شامل مراقبت پیش از زایمان، خدمات مشاوره و تست اچ آی وی پیشنهاد شده توسط ارائه کننده خدمات، حضور فرد ماهر هنگام زایمان، مراقبت اورژانس زنان، مراقبت پس از زایمان و تنظیم خانواده درراستای سیاست‌های ملی است. این مداخلات فواید بسیاری برای مادران، کودکان و جوامع تحت پوشش دارند اگر در چارچوب طیف مراقبت‌هایی ارائه شوند که خدمات مستقر، سیار، خانگی و اجتماعی را با هم ادغام می‌کنند.

در سال‌های اخیر، افق‌های امیدبخشی از پیشرفت در رمینه مداخلات بهداشت بارداری مشاهده شده است. پوشش مراقبت‌های پیش از زایمان در کشورهای در حال توسعه ۱۵ درصد افزایش پیدا کرده است به‌طوری‌که در دهه اخیر ۷۵ درصد از مادران باردار مراقبت‌های بهداشتی قبل از زایمان دریافت می‌کنند. در همین دوره در کشورهای زیادی حضور یک فرد ماهر در زمان زایمان افزایش یافته است.