واریکوسل؛ بیماری که سبب ناباروری در آقایان می‌شود

واریکوسل یکی از معمول‌ترین دلایل کاهش تعداد و کیفیت اسپرم است که ممکن است در مردان با ناباروری همراه شود.

کد خبر: ۲۹۳۲۳۴

تاریخ: ۱۷ فروردين ۱۳۹۸ - ۱۰:۲۵

ایران اکونومیست- بیماری واریکوسل باعث بزرگ شدن رگ‌های درون کیسه بیضه می‌شود؛ واریکوسل مشابه بیماری ورید واریسی است که در پا رخ می‌دهد، واریکوسل یکی از معمول‌ترین دلایل کاهش اسپرم و کاهش کیفیت اسپرم است که می‌تواند باعث ناباروری مردان شود، با این حال همه انواع آن بر روی تولید اسپرم تاثیری ندارند.

واریکوسل می‌تواند باعث کوچک شدن بیضه‌ها شود؛ اکثر انواع واریکوسل در گذر زمان رشد می‌کنند، خوشبختانه بیشتر انواع واریکوسل را می‌توان مشخص کرد و خیلی از آنها نیاز به درمان خاصی ندارند، البته زمانی که واریکوسل باعث ناراحتی شما شود، معمولا نیاز به جراحی برای درمان و بهبود آن وجود دارد.

علایم واریکوسل چیست؟

حسین محمدی نیا اورولوژیست اظهار کرد: بیماری واریکوسل اغلب نشانه و علامتی ندارد، اما اگر علامتی ظاهر شود، این علایم می‌توانند شامل رگ‌های بزرگ شده و پیچ خورده در کیسه بیضه، ورم‌ها و برآمدگی‌های درون کیسه بیضه که البته دردناک نیستند، درد در ناحیه کیسه بیضه ممکن است با نشستن، پاشدن و سایر کشش‌های فیزیکی افزایش یافته، در روز شدید‌تر شود و زمانی که به پشت دراز می‌کشید، بهتر شود.

وی با اشاره به دلایل واریکوسل، گفت: واریکوسل زمانی رخ می‌دهد که دریچه‌های درون رگ‌های در امتداد طناب اسپرمی، جلوی جریان خون را بگیرد و کارایی آن را مختل می‌کنند؛ این مشکل باعث برگشتن خون به بالا و در نتیجه ورم و پهن شدن رگ‌ها می‌شود.

این اورولوژیست بیان کرد: واریکوسل عموما به آرامی پیشرفت می‌کند، اغلب در سنین بلوغ شکل می‌گیرد؛ در مردان ۱۵ تا ۲۵ درصد معمول‌تر است و عموما در سمت چپ کیسه بیضه دیده می‌شود، هر چند عواملی که می‌تواند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهد، هنوز پیدا نشده است، اما نتایج بعضی از تحقیقات نشان می‌دهند که چاقی ممکن است خطر ابتلا به واریکوسل را افزایش دهد.

محمدی نیا ادامه داد: ظهور ناگهانی واریکوسل در مردان مسن ممکن است ناشی از تومور کلیه باشد و نیاز به بررسی دقیق دارد؛ واریکوسل می‌تواند باعث کوچک شدن بیضه شود، همچنین می‌تواند باعث نازایی و ناباروری در مردان شود؛ علت اینکه این بیماری باعث ناباروری مردان می‌شود معلوم نیست، اما می‌توان آنرا بدلیل افزایش دمای ناحیه و در نتیجه تاثیر بر شکل گیری و تحرک اسپرم دانست.

راه تشخیص ابتلا به بیماری واریکوسل

وی درباره راه تشخیص واریکوسل گفت: پزشک شما ناحیه کشاله ران از جمله کیسه بیضه و بیضه‌ها را برای تشخییص ابتلا به این بیماری بررسی می‌کند؛ از آنجایی که ممکن است واریکوسل با بررسی نواحی خود را نشان ندهد، برای تشخیص آن از سونوگرافی اسکروتوم استفاده کند.

درمان کردن و یا درمان نکردن واریکوسل

این اورولوژیست گفت: واریکوسل یک بیماری خوش خیم است، اما درمان دارویی ندارد و تنها روش درمان آن جراحی است؛ تصمیم گیری برای عمل بستگی به فاکتور‌های گوناگونی مانند شدت واریکوسل، سن بیمار و وضعیت باروری (تاهل و داشتن یا نداشتن فرزند) دارد.

محمدی نیا تشریح کرد: در مواردی که بیمار واریکوسل گرید ۲ یا سه داشته باشد و با ناباروری مراجعه کرده باشد نیاز به عمل جراحی واریکوسلکتومی دارد؛ اگر واریکوسل با اختلال در آزمایش منی همراه باشد، باز هم نیاز به عمل دارد، در برخی رفرنس‌ها اگر مرد جوانی با واریکوسل قابل مشاهده یا قابل لمس (درجه سه یا ۲) مراجعه کند و فعلا قصد بچه دارشدن هم نداشته باشد برای پیشگیری از اثرات نامطلوب آن بر باروری توصیه به عمل می‌شود.

وی ادامه داد: در مورد جراحی واریکوسل‌های بسیار خفیف یا ساب کلینیکال اختلاف نظر وجود دارد؛ همان طور که گفته شد واریکوسل درمان دارویی ندارد و تنها روش درمان آن جراحی است؛ روش‌های درمان آن یا با روش‌های با برش جراحی است یا با روشی (فرستادن لخته) از طریق پوست است.

این اورولوژیست بیان کرد: جراحی واریکوسل یا به اصطلاح پزشکی واریکوسلکتومی بستن ورید‌های بیضه مبتلا است که پس از انسداد این ورید‌ها به‌تدریج بدلیل عدم حرکت خون، ورید‌های مسدود شده کوچک می‌شود و از بین می‌رود و واریکوسل برطرف می‌شود، این اقدام از طریق برش کوچکی بر روی پوست شکم به طول ۲  تا چهار سانتیمتر قابل برداشت است.

از واریکوسل چه می‌دانید؟

سعید آراسته متخصص اورولوژی اظهار کرد: ناباروری در آقایان گاهی علل ناشناخته‌ای دارد که شایع‌ترین علت قابل اصلاح آن واریکوسل است و با جراحی درمان می‌شود؛ کسانی که در محیط‌های گرم کار می‌کنند یا با فرآورده‌های شیمیایی مانند چرم یا چسب و دود ناشی از فلزات در ریخته گری‌ها برخورد دارند، مستعد ابتلا به آن هستند.

این متخصص اورولوژی بیان کرد: برخی کارها که باعث گرم شدن بیضه می‌شود مانند گذاشتن لپ تاپ بر روی پاها یا پوشیدن شلوارهای تنگ می تواند موجب بالارفتن دمای نسبی بدن شود، همچنین نشستن زیاد در محیط‌های گرم مانند سونا می‌تواند در برخی افراد موجب اختلال در باروری و در افراد مستعد به ناباروری این عارضه را تشدید کند.

آراسته تصریح کرد: بیماری‌هایی مانند اوریون می‌توانند باعث ایجاد ناباروری شود؛ عوامل محیطی مانند دود سیگار و قلیان نقشی مهم در اشکالات باروری ایجاد می‌کند، همچنین مصرف مواد مخدر می‌تواند در تولید هورمون مردانه اختلال جدی ایجاد کند.

این متخصص اورولوژی با اشاره به اینکه برخی بیماری‌های سیستماتیک و فراگیر در افراد مانند برخی سرطان‌ها می‌تواند در عملکرد باروری آقایان اختلال ایجاد کند، گفت: شیوه درمان این بیماری‌ها مانند شیمی درمان و پرتو درمانی موجب تشدید عوارض ناباروری می‌شود؛ بسیار اهمیت دارد فردی که به سرطان و بیماری‌های فراگیر مبتلا می‌شود قبل از شیمی درمانی و پرتودرمانی برای فریز اسپرم اقدام کند.

وی درباره راه درمان واریکوسل بیان کرد: بیش از ۹۰ درصد موارد اختلال در باروری آقایان قابل درمان است که بستگی به تغییر سبک زندگی مانند بهبود شرایط تغذیه‌ای، افزایش فعالیت بدنی و اجتناب از فعالیت‌های آسیب رسان دارد؛ آقایان باید از تمام گروه‌های مواد غذایی استفاده بکنند، همچنین مصرف پروتئین کافی مواد غذایی مانند گوشت و لبنیات و استفاده فراوان از میوه‌ها و سبزیجات باعث بهبود روند باروری می‌شود.