طراح و مبدع نماد كليد براي ستاد رييس‌جمهور+عكس

طراح و مبدع نماد كليد براي ستاد رييس‌جمهور منتخب كسي نيست جز دكتر حسين خطيبي كه استاد روانشاسي است و مديريت يكي از شركت هاي بزرگ تبليغاتي را بر عهده دارد.او در يادداشتي كه در روزنامه اعتماد منتشر شده در اينباره توضيحاتي داده است كه خواندني است:

کد خبر: ۲۹۰۷۷

تاریخ: ۳۱ تير ۱۳۹۲ - ۲۰:۵۰

بحث نماد، همان‌طور كه از اسمش معلوم است، مظهر و سمبلي است كه نشانگر يك انديشه است، درخواست يك انديشه يا نگاهي نسبت به موضوعي از سوي مخاطب است. نماد مي‌تواند گاهي شكل ساده‌يي داشته باشد و گاهي نيز وضعيت پيچيده‌يي به خود بگيرد، نكته در اين است كه از نماد وقتي استفاده مي‌شود كه بخواهيم پيامي را به شخص يا گروهي منتقل كنيم. در زندگي روزمره نيز با نمادهاي فراواني سر و كار داريم و بر اساس اين نمادها، برخي از اعمال خود را تنظيم مي‌كنيم.

كاري را انجام مي‌دهيم يا انجام نمي‌دهيم مثلا در مسائل مربوط به راهنمايي و رانندگي، نمادها مي‌گويند چه زماني توقف كنيم و چه زماني حركت كنيم. نمادها، مفهومي فراتر از آنچه در برخورد اول مشاهده مي‌شود دارند. مثلا در فرهنگ ايراني، «هلال ماه»، به عنوان نماد ماه رمضان مطرح است و نماد دست بريده نيز نماد واقعه كربلا و دست بريده حضرت ابوالفضل (ع) است.

در نمادسازي در ستاد آقاي دكتر روحاني بحثي كه آن موقع وجود داشت اين بود، چون زمان كمي در اختيارمان است و بايد سريع با مخاطبان ارتباط مي‌گرفتيم، به يك نمادي احتياج داشتيم و بايد اين نماد مي‌آمد و خيلي سريع و ساده با مخاطبان ارتباط برقرار مي‌كرد. به همين دليل نماد كليد انتخاب شد. درباره كليد مي‌توان گفت، اولا كاربرد آن ساده است و خيلي راحت همه انسان‌ها آن را در جيب دارند يا به دست مي‌گيرند و با آن آشناهستند. مي‌دانيم كه برخي از نمادها كهن هستند.

در حوزه جامعه‌شناسي و روان‌شناسي اجتماعي اين نمادها از سال‌ها قبل مانده‌اند و به عنوان كهن شناسه مطرح هستند، كليد يكي از اين نمادهاي كهن است، زيرا از دوران قديم بوده و در فرهنگ ما نيز قفل و كليد هميشه مطرح بوده است. ما هنوز هم برخي قفل‌هاي چند صد ساله و چند هزار ساله را داريم. قفل نماد بسته بودن و كليد نماد گشايش است و از بين بردن بن‌بست. استفاده از نمادها در تبليغات سياسي در دنيا نيز سابقه دارد. در فضاي تبليغات عمومي، معمولا از نماد استفاده زيادي مي‌شود، اتفاقا در نماد فرهنگي، ما و به ويژه در مراسم آييني ايرانيان از نماد استفاده زيادي مي‌كنيم. مثلا در مراسم عزاداري ماه محرم از نمادها خيلي استفاده مي‌شود و اكثر چيزهايي كه ديده مي‌شود نماد است. به همين دليل نماد در ايران، هم بستر فرهنگي دارد و هم ديني.

ايده كليد به عنوان نماد يك مبارزه انتخاباتي و سياسي از جايي گرفته نشده، ريشه اين ايده، ايراني است و فرم كليد نيز در شكل و طرحي انتخاب شد كه كاملا سنتي و ايراني بود. از بچگي ما اين كليد را در دست بزرگ‌ترهايمان مي‌بينيم و شكل سنتي داشت. اقسام كليد مي‌تواند شكل فرنگي داشته باشد ولي نمادي كه انتخاب شد، مانند اين نخستين كليدهايي است كه در خانه‌هاي كهن ايراني وجود دارد و در طراحي شكل آن نيز به بستر فرهنگي فرهنگي و سنتي ايراني‌ها توجه شد. فرآيند انتخاب اين نماد نيز مانند همه فرآيندهاي دموكراتيك در ستاد انجام شد و همه دوستان ستاد در انتخاب اين نماد نقش داشتند. اين جريان يك كار تيمي بود كه انجام شد. هر بخشي، يك قسمت از كار را انجام داد.

در جلسات تخصصي اين تصميم‌گيري مطرح شد. ولي شايد براي نخستين بار بود يك شركت تبليغاتي قراردادي را در حوزه تبليغات سياسي بست و كاري كرد. علتش اين است كه آقاي روحاني و ستادش به تخصص‌گرايي اعتقاد دارند و ما نيز به عنوان يك شركت تبليغاتي با نگاه تخصصي به اين موضوع نگاه كرديم. هر چند قبلا مشاوره‌هايي در حوزه‌هاي تبليغاتي ديگر داده‌ايم ولي اين طور كه به صورت رسمي قراردادي منعقد شود، براي نخستين بار بود در فضاي تبليغات سياسي شكل مي‌گرفت. اكنون مي‌بينيم همانطور كه گفتم نماد، مفهومي فراتر از آنچه در برخورد اول داشت، يافت. انتظار نيز اين است كه وقتي نماد مي‌آيد، حتي سال‌ها نيز مورد بحث و گفتمان قرار گيرد.

مي‌دانستيم اين اتفاق مي‌افتد و كليد تبديل به يك گفتمان مي‌شود هر چند مهم نيست كه اين نماد يك كليد باشد، مهم اين است كه هر چه بود، بدل به يك گفتمان شد. اكنون مي‌بينيم مردم همه روي موضوع كليد تمركز كرده‌اند. چون در بحث نمادسازي فقط خود نماد مطرح نيست. برخي نيز قصه‌هايي مي‌گويند و داستان سرايي‌ها و افسانه‌سازي‌ها مي‌كنند. معمولا براي اينكه اصل قضيه را زير سوال ببرند اينطور رفتارها مي‌شود، ولي در اصل، گفتمان اين نماد در بين مردم غالب شده، يعني اگر به جاي كليد، خورشيد هم بود، اين اتفاق مي‌افتاد.